Thêm dấu hiệu về nguy cơ kinh tế toàn cầu suy thoái

Hoạt động chế tạo khắp châu Á và châu Âu tiếp tục giảm sút trong tháng Bảy, làm dấy lên những lo ngại rằng căng thẳng thương mại Mỹ-Trung và tăng trưởng giảm tốc ở Trung Quốc có thể dẫn đến một giai đoạn suy thoái kinh tế toàn cầu, kịch bản mà ngân hàng trung ương các nước không còn nhiều công cụ để đối phó.

Kết quả khảo sát của IHS Markit cho thấy hoạt động chế tạo ở Khu vực sử dụng đồng tiền chung euro (Eurozone) đã ghi nhận mức giảm mạnh nhất kể từ cuối năm 2012 trong tháng trước do nhu cầu suy giảm.

Số liệu được công bố trước đó của Đức, nền kinh tế lớn nhất châu Âu, cho thấy sự suy thoái ở các nhà sản xuất của nước này đã trầm trọng hơn.

Hoạt động chế tạo ở Pháp và hầu hết phần còn lại của Eurozone cũng không tránh khỏi xu hướng chung này.

Ông Jacqui Douglas, chuyên gia cấp cao của công ty TD Securities, cho rằng lĩnh vực chế tạo đang trải qua một thời kỳ điều chỉnh, một phần do tình hình bất ổn thương mại cũng như tăng trưởng giảm tốc ở nhiều nước.

Sản lượng của các nhà máy ở Anh đã ghi nhận mức giảm mạnh nhất trong bảy năm trong tháng Bảy, thêm một dấu hiệu nữa cho thấy nền kinh tế của “xứ sở sương mù” có thể rơi vào suy thoái khi các doanh nghiệp đang phải đối mặt với nhu cầu sụt giảm từ châu Âu và Trung Quốc, cũng như nguy cơ nước Anh rời khỏi Liên minh châu Âu (EU) mà không đạt được thỏa thuận nào.

Các chỉ số các nhà quản trị mua hàng (PMI) khác cũng cho thấy hoạt động chế tạo của Trung Quốc đã suy yếu tháng thứ hai liên tiếp, trong khi các nền kinh tế lấy xuất khẩu làm động lực tăng trưởng ở Bắc Á như Nhật Bản, Hàn Quốc và Đài Loan (Trung Quốc) đã ghi nhận sự yếu kém tương tự từ trước đó.

Xuất khẩu của Hàn Quốc đã suy giảm tháng thứ tám liên tiếp do căng thẳng kinh tế và chính trị với Nhật Bản đã vẽ nên một bức tranh ngày càng ảm đạm cho nền kinh tế lớn thứ tư châu Á này.

Trong khi đó, chuỗi suy giảm trong hoạt động chế tạo của Đài Loan đã bước sang tháng thứ 10, còn PMI của Indonesia đã lần đầu tiên trong sáu tháng qua giảm xuống dưới mức 50 điểm, ngưỡng phân định giữa tăng trưởng và suy thoái.

Trong diễn biến mang tính tích cực, PMI của Việt Nam, Philippines và Thái Lan lại ghi nhận các mức tăng trưởng nhẹ.

Tại Ấn Độ, nơi nền kinh tế phụ thuộc nhiều hơn vào nhu cầu trong nước, hoạt động chế lại đã tăng trưởng mạnh hơn. Trong số liệu sắp được Mỹ công bố, hoạt động chế tạo của nước này được dự đoán sẽ duy trì mức tăng nhẹ.

Không nằm ngoài dự đoán, sau cuộc họp kéo dài trong hai ngày 30-31/7 của Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) - bộ phận hoạch định chính sách của Fed - cơ quan này đã quyết định giảm lãi suất lần đầu tiên kể từ sau cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008 trong bối cảnh nguy cơ bất ổn kinh tế gia tăng.

Chủ tịch Fed Jerome Powell cho rằng việc Fed quyết định cắt giảm lãi suất nói trên là một sự điều chỉnh giữa chu kỳ trong chính sách tiền tệ của ngân hàng này và đây không phải là sự khởi đầu cho một đợt cắt giảm lãi suất kéo dài.

Ngân hàng trung ương Nhật Bản (BoJ) và Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) đã ra tín hiệu sẵn sàng nới lỏng tiền tệ, dù các ngân hàng này không có nhiều khả năng để thực hiện điều này như Fed.

Ngày càng có nhiều đồn đoán rằng bước đi chính sách tiếp theo của BoJ sẽ là nới lỏng, và ECB cũng được dự đoán sẽ cắt giảm lãi suất trong tháng Chín tới, theo kết quả khảo sát các chuyên gia kinh tế của hãng tin Reuters.

Cơ quan Tiền tệ của Hong Kong (Trung Quốc) vừa cắt giảm lãi suất lần đầu tiên trong 10 năm qua, khi mối quan hệ chặt chẽ giữa đồng tiền của đặc khu hành chính này với đồng USD buộc cơ quan trên phải nối gót Fed.

Các ngân hàng trung ương ở Australia, Ấn Độ, Nga và nhiều nước khác cũng đã nới lỏng chính sách của mình.

Tuy nhiên, tại cuộc họp chính sách đang diễn ra, Ngân hàng trung ương Anh (BoE) không có khả năng sẽ cắt giảm lãi suất dù nguy cơ Brexit không thỏa thuận đang phủ bóng lên trển vọng tăng trưởng của nước này.

Và trong khi các nhà hoạch định chính sách của Trung Quốc được dự đoán sẽ đưa ra nhiều biện pháp kích thích kinh tế hơn nữa, Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBoC tức ngân hàng trung ương) không phát đi tín hiệu gì liên quan đến việc liệu PBoC có ngay lập tức theo chân Fed như những lần trước đây hay không./.