Thị trường dầu thế giới trước khả năng dư cung kỷ lục

Mới đây, Tổng thống Donald Trump đã áp thêm 25% thuế đối với hàng nhập khẩu từ Ấn Độ vì mua dầu của Nga. Giá dầu đã phản ứng rất “hời hợt” với thông báo áp thuế nói trên của Mỹ. Nhà phân tích dầu mỏ Matt Smith của Kpler nói với CNBC rằng, xét đến phản ứng của giá dầu trước tin tức này, có vẻ như thị trường xem những lời đe dọa hiện tại của ông Trump chỉ đơn thuần là một chiến thuật đàm phán.

Ông Smith nhận định, Ấn Độ là khách hàng lớn của dầu mỏ Nga, nhập khẩu khoảng 1,7 triệu thùng/ngày, theo dữ liệu của Kpler. Ông cho rằng nếu ông Trump thực hiện đến cùng lời đe dọa áp thuế, giá dầu sẽ tăng vọt vì lượng dầu Nga xuất khẩu sang Ấn Độ không dễ dàng để chuyển hướng đến các thị trường khác. Khi đó, Nga sẽ phải ngừng một phần hoạt động sản xuất, dẫn đến việc nguồn cung bị rút khỏi thị trường toàn cầu.

Tuy nhiên, ông Bob McNally, Chủ tịch công ty Rapidan Energy, cho biết thị trường hiện đang cảm nhận rằng ông Trump sẽ nhượng bộ. Mức thuế 25% nói trên thấp hơn nhiều so với mức phạt 100% mà ông Trump đe dọa ban đầu. Bên cạnh đó, mức thuế bổ sung này đối với Ấn Độ đến ngày 27/8 mới có hiệu lực, tạo thời gian để các bên đạt được thỏa thuận. Ông McNally cho biết các nhà giao dịch tin rằng sẽ có một thỏa thuận và mức thuế trên sẽ không thực sự được áp dụng.

Bà Helima Croft, người đứng đầu chiến lược hàng hóa toàn cầu tại RBC Capital Markets, nhận định rằng chính quyền của Tổng thống Trump không phải lúc nào cũng hành động tương xứng với lời nói khi đề cập đến các lệnh trừng phạt năng lượng. Tuần trước, ông Trump cho biết, ông chưa cần xem xét ngay các biện pháp thuế quan trả đũa đối với những quốc gia như Trung Quốc vì đã mua dầu của Nga, nhưng có thể sẽ phải làm vậy "trong hai tuần hoặc ba tuần nữa". Điều này đã làm dịu bớt lo ngại về gián đoạn nguồn cung từ Nga. Trung Quốc, nhà nhập khẩu dầu lớn nhất thế giới, là khách hàng mua dầu lớn nhất của Nga, theo sau là Ấn Độ.

Và ngay cả khi mức thuế bổ sung 25% nói trên được áp dụng, ông McNally cho biết, giới giao dịch vẫn cho rằng Ấn Độ có thể sẽ chấp nhận trả tiền và tiếp tục nhập khẩu dầu của Nga.

Trong diễn biến phần minh chứng cho điều này, trong tháng 8/2025, lượng dầu thô mà Ấn Độ nhập khẩu từ Nga đã tăng mạnh lên mức kỷ lục 2 triệu thùng mỗi ngày, so với mức 1,6 triệu thùng/ngày của tháng 7, theo dữ liệu từ công ty phân tích thị trường năng lượng Kpler. Việc Ấn Độ tiếp tục tăng nhập dầu từ Nga như vậy, bất chấp áp lực từ Mỹ, cho thấy các nhà máy lọc dầu trong nước vẫn đặt yếu tố kinh tế lên hàng đầu trong các quyết định mua hàng.

Theo ông Sumit Ritolia – chuyên gia phân tích cấp cao tại Kpler – việc nhập khẩu dầu từ Nga vẫn đang diễn ra “bình thường”, và mọi thay đổi lớn (nếu có) sẽ chỉ bắt đầu xuất hiện vào cuối tháng 9 hoặc đầu tháng 10. Hiện chưa có bất kỳ chỉ đạo nào từ Chính phủ Ấn Độ yêu cầu giảm hay tăng nhập khẩu từ Nga.

Giới phân tích nhận định rằng chưa có dấu hiệu cho thấy Ấn Độ sẽ sớm rời xa dầu mỏ của Nga. Cấu trúc nhập khẩu dầu thô của Ấn Độ vẫn cần 60–65% nguồn cung từ các nước ngoài Nga, nhưng dầu Nga vẫn đóng vai trò then chốt trong việc đảm bảo biên lợi nhuận và cân bằng chi phí vận hành. Vì vậy, cho đến khi có thay đổi chính sách rõ ràng hoặc biến động mạnh về kinh tế thương mại, các giao dịch mua dầu từ Nga được dự đoán sẽ tiếp tục.

Mặt khác, việc áp thuế cao đối với các nước mua dầu của Nga sẽ đe dọa nỗ lực của ông Trump nhằm giảm giá năng lượng. Tháng trước, Tổng thống Trump đã nói rằng ông muốn giá dầu thô của Mỹ giảm xuống dưới 64 USD/thùng. Tuy nhiên, theo ông McNally, nếu các lệnh trừng phạt đủ mạnh để Nga không thể bán dầu của mình, giá xăng dầu bán lẻ chắc chắn sẽ tăng vọt.

Vì vậy, chừng nào bài toán giữ giá năng lượng trong nước vẫn là ưu tiên của chính quyền Mỹ, các biện pháp trừng phạt khó có thể được thực thi một cách triệt để. Do đó, trong thời gian tới, giá dầu nhiều khả năng sẽ chịu áp lực từ các yếu tố kinh tế cơ bản hơn là bị chi phối bởi những căng thẳng chính trị.