Thị trường đầu tư mạo hiểm Trung Quốc liệu có thể lấy lại hào quang?

Tình hình đó khiến nhiều nhà đầu tư quốc tế phải đặt câu hỏi: liệu có nên đầu tư vào thị trường này nữa hay không?

Thực tế cho thấy bức tranh không mấy sáng sủa. theo dữ liệu từ công ty nghiên cứu thị trường GlobalData, nguồn vốn VC ở Trung Quốc trong giai đoạn từ tháng 1-8/2025 đã sụt giảm tới 36% so với cùng kỳ năm 2024. Trước đó, nguồn vốn này đã liên tục thu hẹp từ năm 2021 tới nay.

Sự sụt giảm trên đã khiến thị phần của Trung Quốc trên thị trường VC toàn cầu giảm xuống chỉ còn 7%, bằng một nửa so với mức 14% của cùng kỳ năm ngoái. Báo cáo hàng quý của công ty kiểm toán KPMG cũng xác nhận tổng giá trị các thương vụ tại thị trường Trung Quốc trong quý II/2025 đã giảm xuống 4,7 tỷ USD, mức thấp kỷ lục trong hơn một thập kỷ. Dù vậy, đây vẫn là thị trường VC lớn thứ hai thế giới.

Ông Aurojyoti Bose, nhà phân tích tại GlobalData, nhận định sự sụt giảm này cho thấy các vòng gọi vốn lớn đang chững lại và giới đầu tư vẫn còn rất thận trọng. Tình hình kinh tế vĩ mô không chắc chắn, căng thẳng địa chính trị và áp lực pháp lý đã làm giảm nhu cầu đối với các tài sản rủi ro, thúc đẩy những khoản đầu tư an toàn hơn.

Nguyên nhân chính được cho là đến từ các quy tắc hạn chế đầu tư ra nước ngoài của Mỹ có hiệu lực từ đầu năm. Những quy tắc này giới hạn đầu tư của các công ty Mỹ vào những lĩnh vực nhạy cảm như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ lượng tử tại Trung Quốc. Bà Amy Yin, đối tác tại công ty luật Reed Smith, cho biết chính sách đó đã làm thu hẹp nguồn vốn sẵn có cho các vòng đầu tư lớn tại thị trường này.

Căng thẳng thương mại, kết hợp với những thách thức kinh tế trong nước, cũng khiến giới đầu tư chuyển sự quan tâm và dòng vốn của mình sang các quốc gia châu Á khác như Nhật Bản và Ấn Độ. Sự thờ ơ này được thể hiện rõ tại một hội nghị lớn về VC ở Singapore gần đây: trong khi phiên thảo luận về thị trường Nhật Bản chật kín người, phiên về đầu tư tại Trung Quốc lại diễn ra trong một khán phòng gần như trống rỗng.

Trước sự “hụt hơi” từ các nhà đầu tư nước ngoài, Chính phủ Trung Quốc đã vào cuộc. Vào tháng Ba, Bắc Kinh đã công bố một quỹ hướng dẫn VC quốc gia, dự kiến thu hút 1.000 tỷ NDT (khoảng 140 tỷ USD) trong 20 năm tới.

Ông Jay Tai, một đối tác tại công ty luật Stephenson Harwood, cho biết nguồn vốn từ nhà nước đã thúc đẩy các hoạt động đầu tư mạo hiểm bằng đồng NDT. Tuy nhiên, điều này có thể gây khó khăn cho các nhà quản lý quỹ VC hoạt động theo định hướng thị trường.