Anh: Lạm phát "nóng" theo giá năng lượng

Giá năng lượng tăng vọt đang kéo lạm phát tại Anh lên cao, đặt Ngân hàng trung ương Anh và chính phủ nước này trước thách thức vừa thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, vừa kiểm soát chi phí sinh hoạt cho người dân.

Theo bản tổng hợp dự báo độc lập của Bộ Tài chính Anh, các nhà kinh tế hiện kỳ vọng lạm phát sẽ ở mức 2,6% trong quý IV/2026, cao hơn đáng kể so với mức 1,9% mà cơ quan giám sát tài khóa độc lập của Anh (OBR) đưa ra hồi đầu tháng 3/2026.

Ông Andrew Wishart, chuyên gia kinh tế tại Berenberg, đã nâng dự báo lạm phát của Anh năm 2026 lên 2,6%, so với mức 2,4% trước đó, với giả định xung đột tại Trung Đông sớm được giải quyết và hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz sẽ được khai thông trở lại trong vài tuần tới.

Nếu xung đột kéo dài, việc đưa lạm phát về mục tiêu 2% của Ngân hàng trung ương Anh có thể bị lùi tới năm 2027, ông Wishart nhận định.

Ngân hàng trung ương Anh được dự báo sẽ giữ nguyên lãi suất ở mức 3,75% trong cuộc họp ngày 19/3. Tuy nhiên, thị trường tài chính hiện đã bắt đầu tính đến khả năng chi phí vay vốn sẽ tăng trở lại vào cuối năm nay. Điều này đánh dấu sự đảo chiều so với kỳ vọng trước khi xung đột ở Trung Đông nổ ra: giới đầu tư từng dự đoán sẽ có hai đợt cắt giảm lãi suất, mỗi lần 0,25 điểm phần trăm, trước cuối năm 2026.

Phản ánh sự điều chỉnh kỳ vọng của thị trường về lộ trình lãi suất, lãi suất vay thế chấp cố định kỳ hạn 2 năm trung bình đã tăng lên 5,3% vào ngày 18/3 – mức cao nhất kể từ tháng 2/2025 và tăng so với mức 4,83% hồi đầu tháng 3/2026, theo dữ liệu của Moneyfacts.

Ông Peder Beck-Friis, chuyên gia kinh tế tại Pimco, cho rằng triển vọng hiện “rất bất định” và phụ thuộc lớn vào diễn biến giá năng lượng. Nếu giá duy trì ở mức hiện tại, tác động đến lạm phát có thể vào khoảng 1 điểm phần trăm, khiến lạm phát toàn phần tiến gần mức 3% vào cuối năm 2026.

Tuần trước, ông David Miles, chuyên gia của OBR cũng nhận định lạm phát tại Anh có thể kết thúc năm 2026 ở mức khoảng 3% nếu giá dầu mỏ và khí đốt tiếp tục duy trì ở mức cao như hiện nay.

Các nhà kinh tế đồng thời hạ dự báo tăng trưởng GDP của Anh năm 2026 xuống 0,9%, so với mức 1,1% đưa ra hồi tháng 2/2026. Con số này thấp hơn dự báo 1,1% của OBR, nhưng nhìn chung phù hợp với ước tính mới nhất của Ngân hàng Trung ương Anh.

Theo bà Ellie Henderson, chuyên gia kinh tế tại ngân hàng Investec, tác động trực tiếp từ giá năng lượng tăng không phải là mối lo duy nhất. Chi phí khí đốt tự nhiên - đầu vào quan trọng trong sản xuất phân bón - tăng cao có thể kéo theo hiệu ứng lan tỏa sang giá thực phẩm, trong khi doanh nghiệp đối mặt chi phí năng lượng lớn hơn có xu hướng chuyển gánh nặng sang người tiêu dùng.

Trong khi đó, Bộ trưởng Tài chính Rachel Reeves khẳng định ưu tiên của Chính phủ Anh là ngăn doanh nghiệp lợi dụng cuộc khủng hoảng Trung Đông để “vắt kiệt” khách hàng, đồng thời phối hợp với các đồng minh nhằm “giảm leo thang” xung đột.