Thị trường ô tô Việt Nam 2025: Cơ hội đi kèm thách thức

Sức ép từ xe nhập khẩu

Từ kết quả kinh doanh năm 2024 cho thấy, trong tổng doanh số toàn thị trường của Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA) đạt 340.142 xe, tăng 12,6% so với năm 2023. Trong đó, xe lắp ráp trong nước giảm 5% trong khi xe nhập khẩu tăng tới 39% so với năm ngoái, dù năm có 3 tháng ưu đãi 50% lệ phí trước bạ cho xe lắp ráp trong nước.

Toyota Việt Nam ưu đãi 50% lệ phí trước bạ cho khách hàng mua mẫu Yaris Cross nhập khẩu trong tháng 1/2025

Trong các doanh nghiệp VAMA, Toyota có tổng doanh số bán hàng năm 2024 đạt 8.642 xe; trong đó có 2.790 xe lắp ráp, nhưng có đến 5.852 xe nhập khẩu nguyên chiếc, trong khi tỷ lệ này trước đây chủ yếu là xe lắp ráp trong nước.

Cũng trong năm 2024 và dự kiến trong năm 2025 sẽ chứng kiến sự gia tăng góp mặt của nhiều thương hiệu quốc tế, đặc biệt là các thương hiệu đến từ Trung Quốc như BYD, GAC, Aion, Omoda & Jaecoo, Haima, Haval, Lynk & Co, Dongfeng... đã và đang ra mắt nhiều mẫu xe mới tại Việt Nam.

Ba mẫu xe điện BYD chính thức ra mắt thị trường Việt Nam. Ảnh: Văn Xuyên/BNEWS/TTXVN

Sự cạnh tranh từ các thương hiệu trên cùng với sự phát triển của các hãng xe nội địa như VinFast sẽ tạo nên một thị trường đa dạng, mang đến nhiều lựa chọn hơn cho người tiêu dùng, đặc biệt là xu hướng sử dụng xe điện và xe hybrid sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ khi ngày càng nhiều khách hàng ưu tiên các dòng xe thân thiện với môi trường.

Trong khi đó, lãi suất ngân hàng cao và sự trầm lắng của các ngành kinh tế khác như bất động sản và chứng khoán cũng ảnh hưởng tiêu cực đến sức mua ô tô. Nhiều doanh nghiệp ô tô buộc phải giảm lợi nhuận để tăng ưu đãi và kích cầu tiêu dùng.

Theo tiết lộ của một doanh nghiệp ô tô, kết thúc năm 2024, thị trường ô tô Việt Nam ghi nhận sự tăng trưởng, tạo nên một bức tranh "hào nhoáng". Tuy nhiên, đằng sau những con số ấn tượng là hàng loạt khó khăn đè nặng lên các đại lý bán lẻ ô tô.

Trước hết, áp lực từ phía hãng xe khiến đại lý thường xuyên phải "chạy theo doanh số". Các mục tiêu đầy tham vọng của hãng không ít lần vượt xa sức mua thực tế, buộc đại lý nhập lượng lớn xe, đối mặt rủi ro tồn kho. Đồng thời, chính sách khuyến mãi lớn nhằm kích cầu lại đẩy chi phí marketing lên đại lý, dẫn đến lợi nhuận bị suy giảm nghiêm trọng.

Thêm vào đó, các đại lý chịu gánh nặng chi phí vận hành cao, bao gồm mặt bằng, nhân sự và tiêu chuẩn showroom quốc tế. Hàng tồn kho ngày càng gia tăng do các mẫu xe không hợp thị hiếu hoặc lỗi thời, khiến vốn lưu động bị đóng băng.

Ngoài ra, sự cạnh tranh trong ngành ngày càng khốc liệt với cuộc đua giảm giá và sự xuất hiện của các kênh bán hàng trực tiếp từ hãng. Điều này không chỉ làm giảm doanh số mà còn khiến các đại lý dần mất quyền tự chủ. Quan trọng hơn, sự thiếu minh bạch trong chính sách hợp tác từ phía hãng khiến đại lý mất niềm tin và hoài nghi về tương lai ngành.

Tâm lý bất ổn này ngày càng gia tăng khi xu hướng bán hàng trực tuyến đe dọa vai trò truyền thống của đại lý. Nếu không có sự điều chỉnh từ hãng xe, các đại lý sẽ ngày càng khó khăn trong việc duy trì hoạt động kinh doanh. Một mô hình hợp tác mới, chú trọng tối ưu chi phí, gia tăng quyền tự chủ và minh bạch là chìa khóa để ngành bán lẻ ô tô vượt qua thách thức này.

Các chuyên gia cũng cho rằng, năm 2025 hứa hẹn sẽ là một năm có nhiều biến động đáng kể trên thị trường ô tô Việt Nam. Bên cạnh các khó khăn nội tại của hãng, các doanh nghiệp còn đối mặt với những khó khăn như cạnh tranh gay gắt từ xe nhập khẩu nguyên chiếc và nhu cầu ngày càng đa dạng của khách hàng. Tuy nhiên, những khó khăn này cũng mở ra những cơ hội to lớn cho các doanh nghiệp biết vận hành “uyển chuyển” tăng cường đầu tư, đổi mới sản phẩm và đề cao khả năng đáp ứng xu hướng tiêu dùng hiện đại.

Ưu đãi kép thúc đẩy doanh số năm 2024

Năm 2024 chứng kiến những biến động đáng kể trên thị trường ô tô Việt Nam, khi doanh số bán hàng đã tăng trưởng mạnh nhờ chính sách giảm 50% lệ phí trước bạ từ Chính phủ, cùng chiến lược ưu đãi từ các đại lý.

Trong năm 2024, Honda Việt Nam ưu đãi 50% đến 100% lệ phí trước bạ cho loạt sản phẩm của mình. Ảnh: HVN

Theo Hiệp hội Các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA), kết thúc năm 2024 tổng doanh số bán ô tô toàn thị trường của các đơn vị thành viên đạt 340.142 xe, tăng 12,6% so với năm 2023. Nếu tính cả các thương hiệu không thuộc VAMA như TC Motor với thương hiệu xe Hyundai và VinFast, tổng doanh số toàn toàn thị trường năm 2024 đạt khoảng 510.000 xe, chỉ thấp hơn mức kỷ lục 520.000 xe của năm 2022.

Tổng doanh số bán hàng của toàn thị trường VAMA năm 2024 tăng 12,6% so với 2023; trong đó, xe du lịch tăng 12%, xe thương mại tăng 15% và xe chuyên dụng tăng 32%

Bên cạnh đó, thị trường còn có sự góp mặt của các thương hiệu khác như Audi, Jaguar Land Rover, Mercedes-Benz, Nissan, Subaru, Volkswagen, Volvo, TMT Motors... nhưng các hãng xe này không tiết lộ kết quả kinh doanh.

Các thương hiệu công bố kết quả kinh doanh cho thấy con số ấn tượng, như Toyota với đạt doanh số hơn 68.000 xe, TC Motor 67.168 xe, Mitsubishi 41.198 xe (tăng 33,4%), Honda 28.267 xe (tăng 19%) và Ford 42.175 xe (tăng 10%). Dù vậy, không phải thương hiệu nào cũng đạt được doanh số tăng trưởng, nhiều thương hiệu như Toyota, TC Motor, Kia, Mazda, Honda, Isuzu, Suzuki… lại ghi nhận tăng trưởng âm.

Điểm nhấn đáng chú ý trong các doanh nghiệp ô tô tại Việt Nam trong năm 2024, VinFast đạt doanh số kỷ lục 87.000 xe, vượt mục tiêu doanh số đã đề ra, thậm chí cao hơn tổng số xe bán ra của nhiều hãng xe khác trong cả năm tại thị trường Việt Nam, vững chắc vị thế hãng xe bán chạy số 1 Việt Nam.

Năm 2024, doanh số bán hàng của xe lắp ráp trong nước giảm 5% trong khi xe nhập khẩu tăng 39% so với năm trước

Để có kết quả ấn tượng trên, bên cạnh chính sách ưu đãi 100% lệ phí trước bạ cho xe thuần điện, đóng góp lớn vào sự phục hồi của toàn thị trường là chính sách hỗ trợ 50% lệ phí trước bạ đối với ô tô sản xuất lắp ráp trong nước từ tháng 9 đến tháng 11/2024, khiến các dòng xe nhập khẩu cũng đua nhau ưu đãi để giành giật thị phần.

Chính ưu đãi kép này đã thúc đẩy doanh số bán hàng dồn nén của các hãng trong ngắn hạn. Tuy nhiên, sau khi chính sách ưu đãi lệ phí trước bạ của Chính phủ kết thúc, doanh số tháng 12/2024 chỉ đạt 31.598 xe, giảm đến 29% so với tháng trước. 

Xem thêm:

>>Thị trường ô tô đối mặt thách thức trong tháng đầu năm

>>Top 10 ô tô bán chạy nhất Việt Nam tháng 12 và năm 2024 gọi tên VF 3 và VF 5

>>VinFast thiết lập kỷ lục mới bàn giao xe theo tháng và cả năm 2024