Thị trường tài chính toàn cầu 2025: Những “canh bạc” tỷ đô và biến động kỷ lục

Năm 2025 sắp khép lại với những biến động dữ dội trên thị trường tài chính toàn cầu. Từ Tokyo, New York cho đến Istanbul, nhà đầu tư đã chứng kiến những khoản lợi nhuận khổng lồ đan xen với những đợt sụt giảm chóng mặt. Sự trở lại Nhà Trắng của ông Donald Trump, cơn sốt trí tuệ nhân tạo (AI) và những biến động địa chính trị đã định hình lại dòng vốn thế giới.

Hãng tin Bloomberg vừa công bố báo cáo tổng kết những vụ “cá cược” tài chính đáng chú ý nhất trong năm 2025, cho thấy một năm đầy rủi ro với các công ty thiếu ổn định, các khoản định giá bị thổi phồng và những chiến lược đầu tư theo xu hướng đầy may rủi.

Một trong những chiến lược đầu tư phổ biến nhất năm qua là đặt cược vào mọi tài sản gắn liền với thương hiệu Trump. Sau khi nhậm chức, Tổng thống Donald Trump đã thực hiện cam kết ủng hộ tài sản số và bổ nhiệm các đồng minh vào các cơ quan quản lý. Tuy nhiên, sự hưng phấn này không kéo dài.

Đồng memecoin do ông Trump ra mắt, cũng như các token liên quan đến gia đình ông, đã sụt giảm nghiêm trọng. Tính đến ngày 23/12/2025, memecoin của ông Trump đã giảm hơn 80% so với mức đỉnh tháng 1/2025, trong khi token của Đệ nhất phu nhân Melania Trump mất gần 99% giá trị. Cổ phiếu của American Bitcoin, công ty khai thác tiền số do Eric Trump đồng sáng lập, cũng giảm khoảng 80% từ đỉnh tháng 9/2025. Dù có sự hậu thuẫn chính trị, nhóm tài sản này vẫn không thoát khỏi quy luật khắc nghiệt của thị trường đầu cơ.

Ngược lại với tiền số, nhóm cổ phiếu quốc phòng châu Âu đã trở thành điểm sáng nhờ thay đổi địa chính trị. Kế hoạch của ông Trump về việc giảm viện trợ quân sự cho Ukraine đã buộc các chính phủ châu Âu phải tăng tốc chi tiêu quốc phòng.

Cổ phiếu của Rheinmetall AG (Đức) tăng khoảng 150%, trong khi cổ phiếu của Leonardo SpA (Italy) tăng hơn 90% tính từ đầu năm đến ngày 23/12. Chỉ số cổ phiếu quốc phòng châu Âu do Bloomberg theo dõi đã tăng hơn 70%. Đáng chú ý, các quỹ đầu tư từng loại bỏ nhóm ngành này vì tiêu chuẩn Môi trường, xã hội và quản trị (ESG) nay đã quay lại rót vốn mạnh mẽ.

Tại châu Á, thị trường chứng khoán Hàn Quốc ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng nhất thế giới. Tính đến ngày 22/12, chỉ số Kospi tăng hơn 70% nhờ các nỗ lực cải cách thị trường vốn của Tổng thống Lee Jae Myung và cơn sốt AI toàn cầu. Tuy nhiên, nghịch lý là trong khi dòng vốn ngoại đổ vào, các nhà đầu tư cá nhân trong nước lại rút ròng kỷ lục 33 tỷ USD để chuyển sang chứng khoán Mỹ và các kênh rủi ro cao hơn, gây áp lực giảm giá lên đồng won.

Tại Nhật Bản, trái phiếu chính phủ (JGB), vốn từng được coi là "nấm mồ" của giới bán khống, đã đảo chiều ngoạn mục. Lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm vượt mốc 2% và trái phiếu kỳ hạn 30 năm đạt mức cao kỷ lục do Ngân hàng trung ương Nhật Bản (BoJ) thắt chặt chính sách và lạm phát chi tiêu công. Điều này biến trái phiếu Nhật Bản thành thị trường có hiệu suất tệ nhất thế giới năm 2025 với mức giảm ước hơn 6%.

Năm 2025 cũng chứng kiến sự sụp đổ của chiến lược kinh doanh chênh lệch lãi suất (carry trade) tại Thổ Nhĩ Kỳ vào tháng 3/2025, khiến dòng vốn 10 tỷ USD bị rút và đồng lira mất giá 17%.

Thị trường nợ doanh nghiệp cũng phát đi những tín hiệu báo động với hàng loạt vụ vỡ nợ và tái cơ cấu từ các tên tuổi như Saks Global, New Fortress Energy, Tricolor và First Brands.