Thông quan tập trung giúp giảm thời gian làm thủ tục, tăng thu ngân sách

Cán bộ công chức Đội thông quan, Chi cục Hải quan khu vực III đang xử lý hồ sơ xuất nhập khẩu của doanh nghiệp trên hệ thống phần mềm chuyên ngành. Ảnh: Mạnh Tú - TTXVN

Theo ông Trần Mạnh Cường, Chi cục trưởng Chi cục Hải quan khu vực III, sau 1 tháng thực hiện thí điểm mô hình thông quan tại Chi cục đã bước đầu phát huy hiệu quả, khẳng định tính ưu việt hơn so với mô hình thông quan phân tán như trước đây.

Lãnh đạo Chi cục Hải quan khu vực III khẳng định, việc tập trung xử lý hồ sơ tại Đội Thông quan đã giúp giảm áp lực cho các Hải quan cửa khẩu vốn đang quá tải. Bên cạnh đó, việc phân công kiểm tra hàng hóa tự động hỗ trợ các đơn vị hải quan giảm bớt công việc phải thực hiện khi thực hiện thủ tục hải quan, minh bạch hóa quá trình kiểm tra thực tế hàng hóa đồng thời góp phần phải nâng cao trình độ cán bộ công chức để có thể đáp ứng được năng lực kiểm tra hải quan. Việc thông quan tập trung cũng đã giúp cho việc thực hiện quy trình nghiệp vụ, thủ tục hải quan và các chính sách quản lý thuế tại một Chi cục Hải quan khu vực được thống nhất, hạn chế tình trạng mỗi nơi thực hiện một cách, giảm phát sinh vướng mắc cho doanh nghiệp.

Cùng với đó, việc triển khai số hóa chứng từ đã khẳng định xu thế tất yếu và khi hoạt động ổn định sẽ giúp rút ngắn thời gian và chi phí cho doanh nghiệp theo tinh thần Nghị quyết số 57/NQ-TW và Nghị quyết số 66/NQ-TW.

Đội phó Đội thông quan Trịnh Văn Khôi cho biết, việc số hóa toàn bộ các chứng từ thuộc bộ hồ sơ hải quan, khi triển khai mô hình thông quan tập trung, ngoài việc được thực hiện thông quan điện tử, người khai được thực hiện thủ tục hành chính phi giấy tờ, không có sự tiếp xúc giữa doanh nghiệp và công chức hải quan, hạn chế tiêu cực, phiền hà, sách nhiễu; chuyển mạnh từ kiểm tra trong thông quan sang kiểm tra sau thông quan, phù hợp với yêu cầu cắt giảm thủ tục hành chính, cắt giảm chi phí cho người dân và doanh nghiệp.

Mô hình thông quan tập trung cũng đã giúp cơ quan hải quan chuẩn hóa quy trình nghiệp vụ, tách bạch các khâu trong quy trình nghiệp vụ góp phần đảm bảo tính chuyên sâu của công chức hải quan, hạn chế trình trạng áp dụng không thống nhất về chính sách như: tính trị giá, quản lý hàng hóa, áp mã HS... Mô hình thông quan tập trung cũng giúp doanh nghiệp linh hoạt hơn trong việc đăng ký làm thủ tục hải quan, địa điểm đăng ký tờ khai không phụ thuộc vào nơi lưu giữ hàng hóa; giúp cơ quan hải quan và doanh nghiệp thay đổi phương thức thực hiện thủ tục từ mô hình thủ công sang mô hình số, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin để đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số trong giai đoạn phát triển mới.

Ông Nguyễn Văn Thịnh, Giám đốc Công ty Cổ phần ALP Logistics chi nhánh Hải Phòng cho biết, là doanh nghiệp thường xuyên làm thủ tục hải quan thì sau khi thực hiện mô hình thông quan tập trung giúp cho giảm chi phí về nhân công và thuận lọi hơn trong quá trình làm thủ tục. Nếu như trước đây, doanh nghiệp phải cử nhiều người đi đến các hải quan cửa khẩu để làm thủ tục thì nay chỉ cần 1 người đến đội thông quan, thậm chí, doanh nghiệp chỉ cần nộp hồ sơ qua hệ thống điện tử đã giúp giảm chi phí rất nhiều.

"Sau một tháng thực hiện thông quan tập trung, doanh nghiệp thấy thời gian thông quan cho một lô hàng nhanh hơn, thủ tục và áp dụng các chính sách về xuất nhập khẩu đồng nhất hơn; mọi vướng mắc cũng được lực lượng hải quan trao đổi, phối hợp hướng dẫn nhanh hơn. Anh Nguyễn Văn Thịnh cũng mong muốn cơ quan hải quan phối hợp với các Bộ, ban, ngành để nâng cấp hệ thống số hóa chứng từ điện tử hoạt động nhanh hơn để hỗ trợ tốt hơn cho doanh nghiệp khi làm thủ tục xuất nhập khẩu", ông Nguyễn Văn Thịnh cũng chia sẻ thêm.

Đội phó Đội Thông quan Trịnh Văn Khôi cho biết, sau 1 tháng thực hiện thông quan tập trung đã đảm bảo tính nhất quán cao trong việc thực hiện các chính sách quản lý chuyên ngành, chính sách thuế và phân loại mã số hàng hóa. Việc tập trung các cán bộ công chức về một đầu mối Đội Thông quan giúp phân tách các nhóm chức năng chuyên sâu (nhóm hồ sơ, nhóm tham vấn giá, nhóm xử lý vi phạm), loại bỏ các thao tác thừa, đẩy nhanh tốc độ thông quan theo từng ngày.

Cán bộ công chức Đội thông quan, Chi cục Hải quan khu vực III đang xử lý hồ sơ xuất nhập khẩu của doanh nghiệp trên hệ thống phần mềm chuyên ngành. Ảnh: Mạnh Tú - TTXVN

Với mô hình trước đây, mỗi Hải quan cửa khẩu xử lý độc lập dẫn đến việc áp dụng tiêu chí kiểm tra, áp mã HS (mã HS là mã số tiêu chuẩn quốc tế dùng để phân loại và gọi tên hàng hóa xuất nhập khẩu trên toàn cầu), thủ tục tham vấn giá bị phân tán, không đồng đều. Mô hình tập trung áp dụng một bộ tiêu chí thống nhất trên hệ thống tự động phân bổ, giúp loại bỏ hoàn toàn sự chậm trễ do quan điểm nghiệp vụ khác nhau giữa các đơn vị Hải quan cửa khẩu.

Cùng với đó, tốc độ giải quyết hồ sơ được đẩy nhanh đáng kể, thời gian tác nghiệp trung bình trên mỗi tờ khai được rút ngắn. Các Nhóm trưởng tại Đội thông quan đã thể hiện được vai trò trong việc kiểm soát, điều phối công việc từ công chức nhiều hồ sơ sang công chức tồn ít hồ sơ để xử lý tờ khai nhanh hơn, tránh ùn ứ, tạo điều kiện thông quan nhanh chóng cho doanh nghiệp. Mô hình thông quan tập trung đã tạo bước chuyển biến quan trọng, đặt nền tảng vững chắc cho lộ trình xây dựng Hải quan số và Hải quan thông minh; tạo môi trường làm việc phi giấy tờ giữa cơ quan hải quan và doanh nghiệp. Cùng với đó, việc bố trí nhóm công chức chuyên trách thực hiện rà soát thường xuyên nhằm kịp thời phát hiện các dấu hiệu bất thường, hỗ trợ đắc lực cho công tác hậu kiểm đối với tờ khai luồng Xanh và luồng Vàng sau thông quan.

Theo lãnh đạo Đội thông quan, sau 1 tháng thực hiện thông quan tập trung, tỷ lệ hoàn thành tờ khai luồng vàng được cải thiện; tỷ lệ tồn tồn luồng vàng giảm từ 16,7% xuống còn 5,1%. Tính riêng sau 1 tháng thực hiện thông quan tập trung đã thu ngân sách đạt trên 6.262 tỷ đồng, hoàn thành 127,3% chỉ tiêu giao theo tháng. Trong 1 tháng đội thông quan đã tiếp nhận, xử lý 47.391 tờ khai, trong đó, xuất khẩu là 11.824 tờ khai. Thời gian thông quan giảm hơn 16% so với trước. Hệ thống đối chiếu tự động giảm đáng kể thao tác thủ công; cộng đồng doanh nghiệp đánh giá cao tính công khai, nhất quán và minh bạch. Sau khi thực hiện thông quan tập trung, lần đầu tiên Đội thông quan đã phát hiện rủi ro giá trên tờ khai luồng xanh xuất khẩu. Đây là năng lực mới mà mô hình phân tán trước đây chưa làm được.

Để tiếp tục phát huy hiệu quả mô hình thông quan tập trung, Đội thông quan kiến nghị Chi cục Hải quan khu vực III tiếp tục duy trì mô hình đào tạo tại chỗ theo phương châm “cầm tay chỉ việc”; phát huy hiệu quả Tổ giải quyết vướng mắc và kênh hỗ trợ trực tuyến 24/7 cho doanh nghiệp; nghiên cứu phương án luân chuyển ca hoặc bổ sung nhân sự trong giai đoạn cao điểm để đảm bảo tính bền vững nguồn lực; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong kiểm soát, rà soát các tờ khai trong thông quan và sau thông quan, xử lý hồ sơ tồn đọng.

Đội thông quan cũng kiến nghị Cục Hải quan điều chỉnh tiêu chí quản lý rủi ro, rà soát, tăng tỷ lệ luồng xanh cho nhóm doanh nghiệp tuân thủ tốt và nhóm hàng rủi ro thấp; hoàn thiện phần mềm tác nghiệp; hoàn thiện chuẩn dữ liệu số hóa; xây dựng giải pháp thực hiện thu phí, lệ phí theo phương thức thanh toán điện tử.

Đối với các bộ, ngành, Chi cục Hải quan khu vực III kiến nghị tiếp tục đẩy nhanh kết nối và trả kết quả kiểm tra chuyên ngành điện tử trên Cổng thông tin một cửa quốc gia; chấm dứt tình trạng trả bản giấy hoặc cập nhật chậm làm đứt gãy chuỗi số hóa. Tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý về chứng từ điện tử và số hóa chứng từ; ban hành quy định bắt buộc chuẩn định dạng số hóa trong thời gian tới.