Thông tin về việc sách giáo khoa chỉ sử dụng được một lần gây lãng phí

Trước thông tin về việc sách giáo khoa (SGK) được thay mới hàng năm và chỉ sử dụng được một lần gây lãng phí, ngày 21/9, Ban lãnh đạo Nhà Xuất bản Giáo dục Việt Nam (NXBGDVN) đã thông tin tới báo chí , khẳng định: Nội dung Sách giáo khoa được giữ ổn định trong suốt 16 năm qua , từ khi biên soạn bộ sách (2002-2008) cho đến nay (2018).

Việc xuất bản SGK hiện hành được thực hiện theo những quy định của: Luật Giáo dục, Luật Xuất bản và Nghị quyết số 40/2000/QH10 ngày 09/12/2000 của Quốc hội, trong đó nêu rõ: Về đổi mới chương trình giáo dục phổ thông, Chính phủ đã giao cho Bộ Giaó dục Đào tạo xây dựng chương trình, biên soạn SGK từ lớp 1 đến lớp 12 và chỉ đạo thực hiện trong cả nước. NXBGD do Bộ Giaó dục Đào tạo là chủ sở hữu và Bộ này đã giao NXBGDVN nhiệm vụ tổ chức, biên tập, xuất bản và in, phát hành SGK.

Chỉ điều chỉnh sách khi có những phát hiện khoa học mới

Trong trường hợp có những thay đổi lớn về quản lí Nhà nước hoặc những phát hiện mới trong khoa học có ảnh hưởng sâu rộng cần phải điều chỉnh liên quan đến kiến thức trong SGK một số môn học, Bộ GD&ĐT sẽ chỉ đạo chỉnh sửa, cập nhật nội dung.

Ví dụ: tháng 8 năm 2008, Chính phủ đã điều chỉnh mở rộng địa giới Thủ đô Hà Nội bao gồm cả tỉnh Hà Tây nên phải viết lại bài Thủ đô Hà Nội trong sách Địa lý; hay năm 2006, các nhà khoa học trên thế giới xác định Diêm Vương tinh không được xem là một hành tinh, nên SGK Vật lí phải điều chỉnh kiến thức này. Tất cả các điều chỉnh trong SGK đều được Hội đồng quốc gia thẩm định xem xét và trình Lãnh đạo Bộ phê duyệt.

Phó Tổng Giám đốc NXBGDVN Lê Hoàng Hải cho biết: Về cơ bản, SGK không thiết kế để học sinh viết vào sách. Việc thiết kế một số bài học để học sinh điền và viết trực tiếp vào SGK theo dạng câu hỏi các bài tập trắc nghiệm: điền chỗ khuyết, lựa chọn đúng/sai, cặp đôi (nối kết),... không phải là mới xuất hiện ở Bộ SGK hiện hành mà là vận dụng và phát triển của các Bộ SGK đã dùng từ trước đó như: SGK toán 1 xuất bản từ năm 1976 , toán 2 xuất bản giai đoạn 1980-1989,... Thiết kế này cũng được tham khảo trên cơ sở khảo sát của nhiều bộ SGK hiện hành của một số nước như: Hàn Quốc, Nhật Bản, Australia,...

Mục đích của dạng thiết kế bài học này nhằm tạo hứng thú học tập cho học sinh, đồng thời giúp học sinh làm quen với các dạng bài tập khác nhau theo xu thế chung của SGK ở các nước phát triển.

Ông Lê Hoàng Hải cũng nhấn mạnh : Để tránh việc học sinh điền trực tiếp vào SGK, Bộ GD&ĐT đã chỉ đạo trong các văn bản hướng dẫn giảng dạy, trong đó có nhắc nhở học sinh có ý thức giữ gìn (không được viết, vẽ...) để sử dụng SGK được lâu bền.

”Ví dụ: Trong SGK Ngữ văn 7, trang 15 (hoặc Ngữ văn 9, 11), lần đầu tiên xuất hiện “lệnh” Điền / Viết vào chỗ trống, tác giả đã lưu ý chú thích cuối trang là “Học sinh chép lại và làm vào vở bài tập”.

35% lượng SGK cũ được học sinh sử dụng lại

Bác bỏ thông tin cho rằng SGK phải bỏ đi sau mỗi năm học, Phó Tổng Giám đốc NXBGDVN Lê Hoàng Hải khẳng định: Trong nhiều năm qua đơn vị phát động và duy trì phong trào sử dụng SGK cũ. Thực tế mỗi năm có gần 35% lượng SGK cũ được học sinh sử dụng lại.

Cụ thể: năm 2018 cả nước có gần 17 triệu học sinh. Theo danh mục SGK được Bộ GD&ĐT phê duyệt từ lớp 1 đến lớp 12, thì trung bình mỗi học sinh cần 10,5 bản sách. Nếu tất cả các học sinh đều sử dụng SGK mới, số lượng SGK cần in là khoảng 170 triệu bản.

Trong khi đó, năm 2018 số lượng SGK được NXBGDVN phát hành là 110 triệu bản, chỉ đáp ứng nhu cầu của gần 65% học sinh, số còn lại là các em sử dụng SGK cũ, SGK mượn từ thư viện, tủ sách dùng chung...

Lãnh đạo NXBGDVN còn cho biết thêm: Giá bán của SGK giữ nguyên từ năm 2011 (giá này do Chính phủ phê duyệt) mặc dù giá giấy nguyên liệu và chi phí in ấn, phát hành đã tăng lên rất nhiều. Do vậy doanh thu phát hành SGK không thể bù đắp chi phí dẫn đến mảng hoạt động xuất bản phát hành SGK luôn bị lỗ, mỗi năm khoảng 40 tỷ đồng.

Điều này được Kiểm toán nhà nước, Thanh tra Tổng cục thuế, ... xác nhận. Cụ thể doanh thu SGK năm 2015 là 656,6 tỷ đồng; lỗ 43,8 tỷ đồng; Doanh thu SGK năm 2016 là 735,2 tỷ đồng; lỗ 43,3 tỷ đồng; doanh thu SGK năm 2017 là 703,9 tỷ đồng, lỗ 38,14 tỷ đồng.

Hàng năm, NXBGDVN tổ chức nhiều lượt tặng sách cho thư viện trường học, các tủ sách dùng chung và các em học sinh có hoàn cảnh khó khăn. Ngoài ra, NXBGDVN cũng hỗ trợ chi phí vận chuyển cho các địa bàn miền núi, biên giới, hải đảo... nơi SGK được mua bằng nguồn vốn ngân sách để cung cấp cho học sinh vùng sâu, vùng xa./.

>> Sách giáo khoa vẫn có thể sử dụng nhiều lần để tránh lãng phí