Thủ tướng Canada kêu gọi đoàn kết trong các cuộc tái đàm phán NAFTA

Thủ tướng Canada Justin Trudeau tại Hội nghị thượng đỉnh G20 ở Hamburg, Đức ngày 8/7. Ảnh: EPA/TTXVN

Thủ tướng Trudeau nhấn mạnh các cuộc đàm phán NAFTA tới đây "rất quan trọng" đối với tất cả các đảng nên các bên cần đoàn kết vì lợi ích chung.

"Người Canada mong đợi những người đại diện cho họ, bất kể thuộc chính đảng nào, cũng sẽ bảo vệ các lợi ích của Canada và đảm bảo rằng chúng ta đang đi đúng hướng trong tiến trình hiện đại hoá NAFTA", ông Trudeau nói.

Cũng theo lời Thủ tướng Trudeau, chính phủ thuộc đảng Tự do cầm quyền muốn hợp tác chặt chẽ với các chính đảng đối lập nhằm xây dựng quan điểm thống nhất trong quan hệ với Mỹ.

"Thế mạnh trong các cuộc đàm phán với Mỹ quan trọng hơn đấu đá đảng phái (ám chỉ các chiến dịch phản đối của phe đối lập)... Đó là lý do vì sao chúng tôi mong muốn ngồi với các đảng đối lập để thảo luận về cách thức tiếp cận trong đàm phán và tái đàm phán NAFTA vì lợi ích tốt nhất cho người dân Canada", ông Trudeau nhấn mạnh.

Ông Trudeau đưa ra tuyên bố trên sau khi đảng Bảo thủ, đảng đối lập chính ở Canada, gia tăng sức ép đòi chính phủ của Thủ tướng Trudeau phải công khai các mục tiêu và nội dung đàm phán NAFTA với hai đối tác Bắc Mỹ, đặc biệt sau khi Chính quyền của Tổng thống Donald Trump cũng đã đưa ra các mục tiêu đàm phán cụ thể theo luật pháp Mỹ.

Phe đối lập cũng ép Uỷ ban Thương mại Quốc tế của Hạ viện phải tổ chức cuộc họp để họ yêu cầu đối chất với Trưởng đoàn đám phán NAFTA và ba thành viên nội các chủ chốt gồm Ngoại trưởng Chrystia Freeland, Bộ trưởng Tài chính Bill Morneau và Bộ trưởng Thương mại Quốc tế Francois-Philippe Champagne.

Ngoài ra, đảng Bảo thủ còn phát động chiến dịch xuyên biên giới để chỉ trích Chính phủ thuộc đảng Tự do trả khoản bồi thường lên tới 10,5 triệu đôla Canada (CAD) cho Omar Khadr, một cựu tù nhân Canada bị giam giữ tại nhà tù của Mỹ ở Guantanamo từ khi mới 15 tuổi.

Thủ lĩnh đảng Bảo thủ Andrew Scheer cảnh báo chính phủ đảng Tự do sẽ phải chịu toàn bộ trách nhiệm về bất kỳ hậu quả tiêu cực nào từ việc chi trả khoản bồi thường phi lý này, đồng thời lên án việc chính phủ lấy lý do sắp đàm phán lại NAFTA để chặn những tiếng nói phản đối trong vấn đề này.

Một số thành viên kỳ cựu của đảng cầm quyền cho rằng chiến dịch chống đối chính phủ của đảng đối lập sẽ gây ảnh hưởng đến các cuộc đàm phán thương mại với Mỹ và Mexico, dự kiến sẽ khởi động ở Washington từ ngày 16/8.

Hiện tại, chính quyền của Tổng thống Mỹ Donald Trump vẫn chưa đưa ra bất kỳ bình luận nào về làn sóng phản đối tại Canada liên quan đến việc bồi thường cho Omar Khadr.

Omar Khadr là công dân Canada, năm nay 30 tuổi và đã có hơn 10 năm ở tù tại Mỹ và Canada. Khadr bị đưa đến nhà tù ở vịnh Guantanamo khi mới 15 tuổi sau khi nổ lựu đạn giết chết trung sĩ Mỹ Christopher Speer và gây thương vong cho hạ sĩ Layne Morris ở Afghanistan.

Năm 2010, Toà án Tối cao Canada ra phán quyết khẳng định các quan chức Canada tham gia thẩm vấn Khadr đã vi phạm "các tiêu chuẩn cơ bản nhất của Canada về đối xử với nghi phạm vị thành niên". Luật sư của Khadr yêu cầu Chính phủ Canada bồi thường cho thân chủ 20 triệu CAD, nhưng sau khi thương lượng đã đồng ý nhận khoản bồi thường 10,5 triệu CAD.

Nhiều chính đảng, tổ chức và người dân Canada cho rằng số tiền bồi thường trên là quá nhiều và việc chính phủ không đưa vấn đề này ra tranh cãi trước toà (với lý do muốn tiết kiệm tiền thuế của dân) là một quyết định sai lầm, đặc biệt trong bối cảnh đang thực thi chính sách giữ thâm hụt ngân sách ở mức 30 tỷ CAD mỗi năm.