Thuế quan của Mỹ đẩy Fed vào thế khó

Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) Jerome Powell. Ảnh: THX/TTXVN

Trong bối cảnh chính quyền Tổng thống Trump đang tái khởi động hàng loạt đòn thuế nhằm vào hàng hóa nước ngoài, ông Powell cho rằng những thay đổi này có thể khiến nước Mỹ rơi vào tình trạng tăng trưởng chậm lại, thất nghiệp gia tăng và lạm phát tăng nhanh - một kịch bản kinh tế rủi ro cao chưa từng thấy trong hàng thập kỷ qua.

Phát biểu tại Câu lạc bộ Kinh tế Chicago ngày 16/4, ông Powell nói các mức thuế mà ông Trump công bố "lớn hơn nhiều so với dự báo" và cho rằng sự bất ổn kéo dài về chính sách thương mại có thể gây "tác động kinh tế lâu dài". Ông nói: "Chúng ta có thể rơi vào một tình huống khó khăn, nơi hai mục tiêu kép của Fed - kiểm soát lạm phát và duy trì việc làm - xung đột với nhau".

Ngay trong lúc ông Powell phát biểu, thị trường chứng khoán Mỹ lao dốc mạnh. Chỉ số Dow Jones mất khoảng 700 điểm (tương đương 1,7%), S&P 500 giảm 2,5% và Nasdaq giảm tới 3,5%.

Nền kinh tế lớn nhất thế giới hiện đối mặt với nguy cơ về một cú sốc lạm phát đình trệ tức lạm phát cao kết hợp với thất nghiệp gia tăng - một tình huống từng khiến nước Mỹ lao đao trong thập niên 1970. Trong khi đó, dữ liệu kinh tế gần nhất vẫn cho thấy nền kinh tế Mỹ đang duy trì sự ổn định, khiến các quan chức Fed cho rằng chính sách tiền tệ nên giữ nguyên cho đến khi có thêm bằng chứng rõ ràng hơn.

Tuy nhiên, theo ông Powell, chính sách thuế mới của ông Trump sẽ khiến giá cả tăng và đẩy tỷ lệ thất nghiệp cao hơn. Ông nhấn mạnh: "Một phần gánh nặng từ chính sách thuế quan chắc chắn sẽ do người tiêu dùng Mỹ chi trả".

Từ đầu năm đến nay, chính quyền Mỹ đã công bố hàng loạt mức thuế mới đối với hàng nhập khẩu: 25% với nhôm và thép, 25% đối với ô tô và phụ tùng, mức thuế cơ sở 10%... Ngoài ra, ông Trump còn đe dọa sẽ đánh thuế thêm với chất bán dẫn, dược phẩm, đồng và gỗ.

Ông David Russell, Giám đốc chiến lược thị trường toàn cầu tại TradeStation, nhận định: "Ông Powell vừa cảnh báo thẳng thừng về nguy cơ lạm phát đình trệ, và tuyên bố rằng Fed sẽ không hỗ trợ Nhà Trắng bằng cách cắt giảm lãi suất".

Hầu hết các nhà kinh tế đã cảnh báo rằng thuế quan sẽ đẩy giá cả lên cao, ít nhất là tạm thời, đồng thời là lực cản đối với tăng trưởng.

Nhưng chính quyền Tổng thống Trump khẳng định rằng các loại thuế này chỉ là một phần trong chương trình nghị sự kinh tế tổng thể, bao gồm cắt giảm thuế và nới lỏng quy định, được thiết kế để kích thích nguồn cung, thúc đẩy tăng trưởng, kiềm chế lạm phát và đưa sản xuất trở lại Mỹ.

Theo dữ liệu từ CME Group, các nhà giao dịch đánh giá có khoảng 85% khả năng Fed sẽ bỏ phiếu tạm dừng tăng lãi suất một lần nữa trong quyết định lãi suất tiếp theo vào tháng 5/2025.

Không chỉ riêng Fed, các tổ chức quốc tế cũng bày tỏ lo ngại. Chủ tịch Ngân hàng Thế giới (WB) Ajay Banga nói rằng bất ổn và biến động do chính sách thuế của Mỹ đang khiến môi trường kinh doanh trở nên thận trọng hơn. Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) cũng cảnh báo các mức thuế mới có thể "kìm hãm tăng trưởng toàn cầu" và gây thiệt hại nghiêm trọng cho các nền kinh tế dễ tổn thương nhất.