Thuế quan của Mỹ: Lời cảnh tỉnh từ các chuyên gia và học giả quốc tế

Không chỉ gây ảnh hưởng trực tiếp đến thị trường toàn cầu, những chính sách này còn làm gia tăng nguy cơ suy thoái kinh tế và thậm chí có thể đẩy quan hệ Mỹ - Trung vào vòng xoáy căng thẳng nguy hiểm.

Giám đốc điều hành (CEO) của JPMorgan Chase, ông Jamie Dimon, ngày 7/4 cảnh báo xung đột thương mại do chính quyền Tổng thống Donald Trump phát động thông qua loạt thuế quan mới có thể gây ra hậu quả tiêu cực lâu dài đối với chính nền kinh tế Mỹ và cả toàn cầu.

Trong thư thường niên gửi cổ đông, ông Dimon viết rằng nền kinh tế đang đối mặt với nhiều biến động lớn và lạm phát sẽ gia tăng, kéo chậm lại tốc độ tăng trưởng.

Ông cảnh báo, nếu chiến tranh thương mại bùng nổ sẽ dẫn đến lạm phát kéo dài, thâm hụt ngân sách cao, làm suy giảm niềm tin kinh tế, hạn chế dòng vốn và bào mòn lợi nhuận của các doanh nghiệp cũng như làm suy yếu đồng USD.

Cảnh báo của CEO Dimon được đưa ra trong bối cảnh các thị trường chứng khoán toàn cầu đã "bốc hơi" hàng nghìn tỷ USD giá trị vốn hóa chỉ trong một tuần, ngay sau khi loạt thuế quan mới được công bố.

Trước đó, ông Dimon cũng đã cùng nhiều CEO ngân hàng lớn có cuộc họp kín với Bộ trưởng Thương mại Mỹ Howard Lutnick tại Washington để thảo luận về tác động của chính sách thuế quan. Cuộc họp do Diễn đàn Dịch vụ Tài chính, một nhóm vận động hành lang của ngành ngân hàng, tổ chức.

Trong khi đó, các nhà lãnh đạo Phố Wall đang lo ngại về một "mùa đông kinh tế". Ông Larry Fink  - CEO BlackRock - dự đoán thị trường chứng khoán có thể chiết khấu thêm 20% giá trị, đẩy kinh tế Mỹ rơi vào nguy cơ suy thoái cao hơn. Tỷ phú quản lý quỹ Bill Ackman cũng cho rằng thuế quan có thể dẫn đến "mùa đông kinh tế".

Ông kêu gọi Tổng thống Trump tạm dừng chính sách thuế để tái đàm phán các thỏa thuận thương mại. Trong khi đó, nhà đầu tư Stanley Druckenmiller và người quản lý quỹ  James Chanos cho rằng các mức thuế quan trên 10% sẽ gây rủi ro lớn cho Mỹ và làm leo thang xung đột thương mại với Trung Quốc.

Trong thông báo mới nhất, JPMorgan đã nâng xác suất xảy ra suy thoái tại Mỹ và toàn cầu lên 60%, từ mức 40% trước đó.

Giới học giả cũng lên tiếng về các lo ngại kinh tế. Tại Diễn đàn Trung Quốc của Đại học Harvard hôm 6/4,  Giáo sư Graham Allison - cựu Thứ trưởng Quốc phòng Mỹ và là tác giả của khái niệm "Bẫy Thucydides" - nhận định: “Chiến tranh thương mại Mỹ - Trung không phải là điều tất yếu nhưng hoàn toàn có khả năng xảy ra”.

Ông Allison cho rằng sự phụ thuộc lẫn nhau giữa hai nước về kinh tế, tài chính và khí hậu có thể giúp ngăn ngừa xung đột, nếu hai bên kiên trì đối thoại và lãnh đạo một cách thận trọng.

Khái niệm “Bẫy Thucydides” cho rằng khi một cường quốc đang nổi đối đầu với một cường quốc thống trị thì chiến tranh là khó tránh khỏi.