Thuế quan Mỹ có thể cản trở đà phục hồi của ngành hóa chất châu Âu

Ngành công nghiệp hóa chất châu Âu đang đối mặt với một cơn biến động mới: Chính sách thuế quan nhập khẩu của Mỹ đang làm gián đoạn thương mại toàn cầu, khiến khách hàng trì hoãn đơn hàng và giáng một đòn mạnh vào nhu cầu của một lĩnh vực vốn đang vật lộn để phục hồi sau cuộc khủng hoảng năng lượng năm 2022.

Ngành hóa chất, lĩnh vực xuất khẩu lớn thứ tư của Liên minh châu Âu (EU), vốn đã phải đối mặt với chi phí sản xuất cao ngất ngưởng trong những năm gần đây. Cùng với nhu cầu sụt giảm từ các ngành công nghiệp chủ chốt như ô tô và máy móc, nhiều công ty trong lĩnh vực trị giá 655 tỷ euro (khoảng 767 tỷ USD) này đã phải đóng cửa nhà máy và cắt giảm nhân sự.

Giờ đây, các mức thuế nhập khẩu ít nhất 15% của Mỹ đối với hàng hóa từ EU đang tạo thêm một gánh nặng mới. Dữ liệu của ty dịch vụ tài chính LSEG cho thấy lợi nhuận quý III/2025 của các công ty hóa chất châu Âu dự kiến sẽ giảm 5%, sau khi đã lao dốc 22% trong quý trước đó.

Ông Thomas Schulte-Vorwick, nhà phân tích tại công ty tư vấn Metzler Research nhận định rằng thuế quan và áp lực cạnh tranh gay gắt từ châu Á đang tạo ra "một sự kết hợp độc hại".

Các "ông lớn" trong ngành như BASF, Brenntag và Lanxess dù có sự hiện diện mạnh mẽ tại Mỹ giúp họ tránh được một phần tác động trực tiếp, nhưng vẫn bị ảnh hưởng bởi tâm lý thận trọng của khách hàng. Những đơn hàng đang bị trì hoãn, buộc các công ty phải cắt giảm hoặc điều chỉnh dự báo cả năm. BASF, nhà sản xuất hóa chất lớn nhất thế giới cho biết một số khách hàng hiện chỉ đặt hàng trước vài tuần thay vì 3-4 tháng như thường lệ.

Giám đốc điều hành (CEO) của Brenntag, ông Christian Kohlpaintner còn cảnh báo về nguy cơ hóa chất giá rẻ từ Trung Quốc sẽ tràn ngập thị trường châu Âu nếu các đối thủ này chuyển hướng xuất khẩu khỏi Mỹ để né thuế.

Các công ty cũng đang cảm nhận sức ép từ việc khách hàng giảm tích trữ hàng trong bối cảnh kinh tế bất ổn. Thêm vào đó, sự suy yếu của đồng USD cũng là một "cơn đau đầu" đối với những công ty ghi nhận lợi nhuận bằng đồng euro. Nhà sản xuất sơn AkzoNobel của Hà Lan và công ty hóa chất Đức Wacker Chemie đều đã phải hạ dự báo lợi nhuận cho năm 2025, với lý do thị trường bất ổn và tác động từ tỷ giá.

Ông Christian Faitz, người phụ trách bộ phận nghiên cứu ngành hóa chất tại công ty dịch vụ tài chính Kepler Cheuvreux thừa nhận ngành hóa chất châu Âu đang trải qua một giai đoạn chậm lại. Nhưng ông vẫn hy vọng nhu cầu sẽ dần ổn định vào năm 2026.

Ngược lại, ông Arne Rautenberg, người đứng đầu bộ phận quản lý danh mục đầu tư cổ phiếu tại công ty quản lý đầu tư Union Investment, đưa ra một cái nhìn bi quan hơn. Ông cho rằng dù châu Âu từng là nơi sản xuất và xuất khẩu rất nhiều hóa chất, điều đó sẽ không còn nữa trong tương lai.

Đối với các doanh nghiệp nhỏ hơn, tác động là rất rõ ràng. CEO Arnold Mergell của công ty hóa chất thuộc sở hữu gia định Hobum Oleochemicals cho biết một khách hàng tiềm năng của họ - một nhà cung cấp sản phẩm sơn lót gầm xe tại Mỹ - đã rút lui khỏi một thỏa thuận có thể giúp tăng doanh số và bù đắp cho sự yếu kém của ngành ô tô tại châu Âu. Ông kết luận hiện thị trường không còn sự tin cậy ổn định nào nữa. Và đó chính là “chất độc” đối với các dự án và hoạt động đầu tư.