Thuế quan Mỹ và đồng yen mạnh - “Bộ đôi" kìm hãm lợi nhuận của doanh nghiệp Nhật Bản

Đồng 1000 yen và 100 USD. Ảnh: THX/TTXVN

Lợi nhuận ròng của các công ty niêm yết tại Nhật Bản trong quý II/2025 đã giảm 12% so với cùng kỳ năm trước, trong bối cảnh thuế quan của Mỹ và đồng yen mạnh khiến hoạt động kinh doanh của các ngành công nghiệp ô tô, thép và các ngành sản xuất khác chậm lại.

Nikkei đã tổng hợp dữ liệu của khoảng 1.000 công ty niêm yết trên thị trường Prime của Sở Giao dịch Chứng khoán Tokyo, những công ty có năm tài chính kết thúc vào tháng 3/2025 và đã công bố kết quả kinh doanh quý trước ngày 8/8.

Khoảng 520 công ty báo cáo lợi nhuận giảm hoặc thua lỗ. Lợi nhuận của các công ty sản xuất giảm 26%, trong khi lợi nhuận của các công ty phi sản xuất tăng 1%.

Ngành công nghiệp ô tô chứng kiến mức giảm lợi nhuận lớn nhất trong số 36 ngành công nghiệp do chi phí thuế quan của Mỹ.

Tác động của thuế quan đối với bảy nhà sản xuất ô tô lớn của Nhật Bản lên tới khoảng 780 tỷ yen (5,3 tỷ USD) trong quý II/2025. Năm công ty báo cáo lợi nhuận giảm, trong khi Nissan Motor và Mazda Motor báo lỗ.

Ngay cả khi thuế quan của Mỹ đối với ô tô do Nhật Bản sản xuất dự kiến sẽ giảm từ 27,5% xuống 15% nhờ thỏa thuận thương mại Nhật Bản -Mỹ gần đây, Chủ tịch Subaru Atsushi Osaki cho biết "những tác động đáng kể vẫn còn".

Ngành công nghiệp hóa chất và máy móc cũng hoạt động kém hiệu quả do cả thuế quan của Mỹ và tỷ giá hối đoái.

Đối với Komatsu, đồng yen mạnh hơn đã làm giảm 15 tỷ yen lợi nhuận trong mảng kinh doanh thiết bị xây dựng, khai khoáng và tiện ích. Sumitomo Chemical, chịu ảnh hưởng bởi khoản lỗ tỷ giá hối đoái đối với các tài sản được định giá bằng ngoại tệ, đã công bố khoản lỗ ròng chung.

Ngành công nghiệp thép tiếp tục trì trệ. Thép Trung Quốc giá rẻ đang được xuất khẩu sang các khu vực lân cận, dẫn đến sự sụt giá trên thị trường quốc tế và khiến biên lợi nhuận sản phẩm thép của Nippon Steel và JFE Holdings giảm sút.

Phó Chủ tịch Điều hành Masashi Terahata của JFE Holdings dự báo: "Nhu cầu sụt giảm do nguồn cung dư thừa từ Trung Quốc sẽ không thay đổi đáng kể trong tương lai".

Các công ty phi sản xuất có hoạt động ở nước ngoài cũng đang chịu ảnh hưởng. Ba công ty vận tải biển lớn, trong đó có Nippon Yusen Kaisha (NYK Line), đã công bố lợi nhuận thấp hơn do giá cước vận tải container giảm, trong bối cảnh lo ngại về nhu cầu suy yếu do thuế quan của Mỹ.

Trong số 5 công ty thương mại lớn của Nhật Bản, Mitsubishi Corp. và Mitsui & Co., vốn kinh doanh nhiều tài nguyên, đã công bố lợi nhuận ròng giảm. Điều kiện thị trường ảm đạm trong lĩnh vực than cốc và các lĩnh vực khác đã tác động đến lợi nhuận của các doanh nghiệp này.

Các công ty phụ thuộc vào nhu cầu nội địa đang cho thấy khả năng phục hồi. Ba công ty đường sắt Nhật Bản trên đảo chính Honshu đã chứng kiến lợi nhuận ròng tăng. Sức chi tiêu của khách du lịch nước ngoài đang có dấu hiệu chậm lại do du khách e ngại mua sắm hàng xa xỉ, nhưng nhìn chung vẫn tăng trong quý. Triển lãm Thế giới tại Osaka đã tạo ra một cú hích.

Vận tải hàng không cũng được thúc đẩy bởi các tuyến bay quốc tế khai thác nhu cầu nội địa, với Japan Airlines công bố mức tăng trưởng lợi nhuận. Mitsui Fudosan và Tokyu Fudosan Holdings chứng kiến hiệu suất kinh doanh khách sạn mạnh mẽ.

Lợi nhuận ròng được dự báo sẽ giảm 8% trong cả năm tính đến hết tháng 3/2026 tại các công ty niêm yết. Đây sẽ là lần giảm đầu tiên trong sáu năm.

Chuyên gia Masayuki Kubota thuộc Viện Nghiên cứu Kinh tế Chứng khoán Rakuten nhận định: "Sức tiêu thụ trong các dịch vụ phi sản xuất đang ở mức cao", ông nói. "Tôi không thấy Nhật Bản sẽ bước vào suy thoái".