Tìm giải pháp thúc đẩy khu vực kinh tế tư nhân phát triển

Hội thảo còn nhằm thảo luận tìm giải pháp nâng cao tỷ lệ đóng góp trong chuỗi giá trị của nền kinh tế và gỡ bỏ những rào cản để khu vực có số lượng doanh nghiệp lớn nhất nước có động lực phát triển.

Ông Hồ Sỹ Hùng, Cục trưởng Cục phát triển Doanh nghiệp cho biết, khu vực doanh nghiệp tư nhân trong nước ngày càng đảm đương vai trò quan trọng hơn trong việc đạt được các mục tiêu kinh tế xã hội của đất nước.

Cụ thể, khu vực doanh nghiệp tư nhân đóng góp 43,22% GDP; trong khi đó khu vực nhà nước chiếm 28,69%. Đây cũng là khu vực chiếm lượng vốn đầu tư xã hội lớn nhất với 39% và 11,9% việc làm.

Theo Cục Phát triển doanh nghiệp, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, xét theo quy mô vốn, hiện cả nước có 94,8% doanh nghiệp nhỏ và vừa. Tài sản cố định bình quân/doanh nghiệp tư nhân nhỏ duy trì ở mức 7-8 tỷ đồng/doanh nghiệp và không có cải thiện đáng kể trong suốt giai đoạn 2011-2015.

Doanh nghiệp tư nhân trong nước không đủ năng lực tài chính để đầu tư vào tài sản cố định, máy móc công nghệ để giảm chi phí, nâng cao hiệu quả hoạt động.

Do đó, khu vực doanh nghiệp này tham gia vào phát triển chuỗi rất thấp, mặc dù khu vực doanh nghiệp đầu tư trực tiếp nước ngoài hiện diện trong nền kinh tế ở nhiều mặt, nhưng tác động lan toả, đặt hàng công việc và tạo dựng cơ hội cho doanh nghiệp tư nhân rất ít.

Sự rạn nứt của doanh nghiệp đầu tư trực tiếp nước ngoài và doanh nghiệp trong nước khiến nền kinh tế chia rẽ thành 2 phần, sự rạn nứt này đang đặt ra đòi hỏi Nhà nước phải gắn kết, hài hòa ngân sách.

Năm 2016, cả nước có hơn 110.000 doanh nghiệp thành lập, tăng 16% so với năm 2015, đạt mức kỷ lục từ trước đến nay. Trong 5 tháng đầu năm nay có thêm 50.534 doanh nghiệp, với gần 1,2 triệu tỷ đồng bổ sung vào nền kinh tế.

Tuy nhiên, quy mô của doanh nghiệp tư nhân vẫn nhỏ và không có sự cải thiện qua nhiều năm. Theo quy mô lao động, có tới 97,7% số doanh nghiệp có quy mô nhỏ và vừa.

Ông Đậu Anh Tuấn, Trưởng Ban Pháp chế, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cho rằng, doanh nghiệp tư nhân Việt Nam còn mới, còn nhỏ và hiện diện trong lĩnh vực sản xuất còn rất ít, chưa hiệu quả.

Các cản trở còn nhiều như là vấn đề về khách hàng, thị trường, vốn, lao động, thủ tục hành chính, đất đai, mặt bằng sản xuất kinh doanh, chi phí không chính thức, môi trường pháp lý chưa an toàn… Điểm yếu vẫn là khoảng cách giữa chính sách và thực tiễn.

“Cần rút ngắn khoảng cách này là ưu tiên quan trọng nhất của bộ máy chính quyền các cấp. Hành động mới là giải pháp quan trọng nhất để phát triển doanh nghiệp Việt Nam trong thời gian tới”, ông Tuấn nhấn mạnh.

TS. Vũ Đình Ánh, chuyên gia kinh tế cho rằng, cần làm rõ vấn đề của kinh tế tư nhân trong nền kinh tế. Kinh tế tư nhân phát triển cũng có nghĩa là kinh tế Việt Nam phát triển.

Do vậy, theo ông Ánh, cần quán triệt quan điểm kinh tế tư nhân và kinh tế nhà nước không phải là hai mặt đối lập, không phải là đối thủ cạnh tranh "một mất một còn" mà là các bộ phận bổ sung và hỗ trợ lẫn nhau cùng phát triển.

"Điều kiện tiên quyết là Nhà nước tạo ra môi trường kinh doanh bình đẳng, không phân biệt đối xử giữa kinh tế nhà nước với kinh tế tư nhân, giữa doanh nghiệp nhà nước với doanh nghiệp ngoài nhà nước, giữa doanh nghiệp trong nước với doanh nghiệp có vốn FDI", ông Ánh nói.

Ông Ánh cũng nhấn mạnh, doanh nghiệp cần được hoạt động theo đúng tinh thần Luật Doanh nghiệp 2014 là trên tất cả những lĩnh vực mà pháp luật không cấm. Chính sách và cơ chế đối với kinh tế tư nhân dựa trên nguyên tắc cơ bản: bình đẳng, không cần ưu đãi; tôn trọng, chủ động.

Tại diễn đàn, các đại biểu thảo luận về các vấn đề trong phát triển doanh nghiệp, đồng thời, tìm những giải pháp nâng cao vị thế của Việt Nam lên thành một trong những quốc gia hàng đầu dựa trên nền tảng của nghiên cứu, đổi mới và phát triển các sản phẩm có chất lượng cao./.