Tìm hướng xử lý các dự án thua lỗ ngành công thương

Tọa đàm "Xử lý các dự án yếu kém: Bài học kinh nghiệm và hướng đi tiếp theo". Ảnh: Đức Dũng/BNEWS/TTXVN

Ngày 5/4, tại Hà Nội, Cổng thông tin Điện tử Chính phủ đã tổ chức Toạ đàm "Xử lý các dự án yếu kém: Bài học kinh nghiệm và hướng đi tiếp theo" nhằm tìm phương án xử lý các đại dự án yếu kém và thua lỗ của ngành công thương.

* Nhiều dự án hồi sinh

Trao đổi tại tọa đàm, ông Hồ Sỹ Hùng - Phó chủ tịch Uỷ ban Quản lý vốn Nhà nước tại doanh nghiệp cho biết, liên quan đến việc các dự án chậm tiến độ, kém hiệu quả của ngành công thương, hiện đã có 1 doanh nghiệp là DAP-1 Hải Phòng thuộc Tập đoàn Hóa chất cơ bản khắc phục các tồn tại yếu kém, sản xuất kinh doanh có lãi.

Ngoài ra, có 4 dự án, doanh nghiệp khác thuộc Tập đoàn Dầu khí Việt Nam, gồm Nhà máy Sản xuất nhiên liệu sinh học Phú Thọ; Nhà máy Sản xuất nhiên liệu sinh học Bình Phước; Nhà máy Sản xuất nhiên liệu sinh học Dung Quất; Nhà máy Sản xuất xơ sợi Polyester Đình Vũ cơ bản không còn vướng mắc về cơ chế, chính sách thuộc thẩm quyền của cơ quan nhà nước.

"Đây là một quá trình dài. Bộ Công Thương đã tập trung xử lý cao độ và đây cũng là cơ sở để đưa các dự án ra khỏi diện theo dõi, từ đây tạo sự chủ động cho doanh nghiệp hoạt động. Năm dự án này đều bám sát các mục tiêu cụ thể: Khắc phục thua lỗ, thậm chí có lãi. Các dự án không còn khả năng khắc phục vì các lý do như sản phẩm đưa ra không còn thị trường, không cạnh tranh được với các sản phẩm nhập khẩu thì xử lý tài chính, cơ cấu vốn, giải pháp cuối cùng là phá sản", ông Hùng nói.

Ông Nguyễn Hữu Tú, Thành viên HĐTV Tập đoàn Công nghiệp Hóa chất Việt Nam (Vinachem) cho hay, Vinachem có 4 dự án; trong đó có 2 dự án phân bón ure với tổng công suất 1,06 triệu tấn; 2 dự án phân bón phức hợp DAP với tổng công suất 660.000 tấn.

Ông Hồ Sỹ Hùng - Phó chủ tịch Uỷ ban Quản lý vốn Nhà nước tại doanh nghiệp. Ảnh: Đức Dũng/BNEWS/TTXVN

"Thời gian qua, tập đoàn thực hiện việc tiết giảm chi phí, rà soát lại toàn bộ chi phí không cần thiết để cắt giảm. Bên cạnh đó, hợp lý hóa quy trình sản xuất ở tất cả các khâu. Ở đây chúng tôi rà soát các quy trình và con người. Thuận lợi của Tập đoàn Hóa chất là có 2 đơn vị sản xuất ure và DAP nên chúng tôi dễ dàng so sánh để đưa ra những phương án tối ưu trong quản trị và sản xuất. Ngoài ra, cũng áp dụng công nghệ thông tin để tăng cường quản trị…", ông Tú nói.

Vừa qua, thị trường xuất khẩu thuận lợi, xuất khẩu nông sản là 48,6 tỷ USD, cũng có đóng góp của ngành phân bón nhưng ngược lại cũng tạo điều kiện cho ngành phân bón phát triển. Chính vì vậy, sau sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ, các bộ, ngành thì năm 2021, Vinachem đã có sự chuyển biến rõ nét so với năm 2020. Cụ thể dự án DAP Hải Phòng đã đủ điều kiện để đưa ra khỏi danh sách 12 dự án, hiện tại kinh doanh bền vững. Tập đoàn này đang tiếp tục chỉ đạo để đưa ra các phương án bảo toàn bền vững hơn nữa, bảo toàn vốn nhà nước, thực hiện nghĩa vụ khác nữa.

Ông Nguyễn Hữu Tú cho biết, 3 dự án còn lại, đến năm 2021, dự án đạm Hà Bắc lần đầu tiên sau 5 năm đi vào vận hành đã có lãi; Dự án đạm Ninh Bình và dự án DAP số 2 Lào Cai cũng đã cắt lỗ hàng nghìn tỷ đồng.

Ông Nguyễn Hữu Tú, Thành viên HĐTV Tập đoàn Công nghiệp Hóa chất Việt Nam. Ảnh: Đức Dũng/BNEWS/TTXVN

Cũng theo ông Phan Đức Hiếu, Ủy viên thường trực Ủy ban Kinh tế của Quốc hội, có những dự án gọi là hồi sinh, tạo ra sản phẩm về mặt kinh tế. Nhưng vẫn có những dự án bị dừng, gây thiệt hại vốn, lỗ lũy kế. "Tuy nhiên, với việc xử lý các dự án lần này, cá nhân tôi đánh giá cao 2 điểm, đó là xử lý tích cực và xử lý có kết quả", ông Hiếu nhấn mạnh.

Chia sẻ tại tọa đàm, ông Nguyễn Hùng Dũng - Thành viên HĐTV Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN) cho biết, dư luận vẫn cho rằng, PVN có 5 dự án thua lỗ, yếu kém, nhưng thực chất các dự án này không hoàn toàn của PVN.

Ví dụ như dự án Nhiên liệu sinh học Bình Phước, PVN chỉ sở hữu 29% cổ phần, còn lại doanh nghiệp nước ngoài nắm cổ phần chi phối. PVN cũng chỉ nắm 35% cổ phần của Nhà máy Nhiên liệu sinh học Phú Thọ, còn 65% là các doanh nghiệp bên ngoài. Việc tham gia, chỉ đạo, điều hành hay có những can thiệp, hỗ trợ rất khó.

Đối với dự án Nhiên liệu sinh học Dung Quất cũng có các công ty con của tập đoàn nắm cổ phần chi phối. Khi triển khai dự án này, tại thời điểm giá dầu vào khoảng 120 - 130 USD/thùng. Khi hoàn thành do khủng hoảng năng lượng và giá dầu xuống, dự án không hiệu quả.

"Tuy nhiên, chúng tôi vẫn cố gắng chỉ đạo, điều hành, báo cáo các cấp thẩm quyền, giúp PVN xử lý các vấn đề nội tại. Về cơ bản Nhà máy Nhiên liệu sinh học Dung Quất đã vận hành thương mại, các hạng mục công việc đã được xử lý và kiến nghị đưa ra khỏi các dự án yếu kém của ngành công thương", ông Dũng nói.

Ông Nguyễn Hùng Dũng, Thành viên HĐTV Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (trái) trao đổi tại Tọa đàm

Với Nhà máy Xơ sợi Đình Vũ, theo ông Dũng, PVN tham gia đầu tư với mong muốn góp phần đảm bảo nguồn sợi cho may mặc trong nước. Nhưng khi đầu tư, do khó khăn về thị trường, doanh nghiệp không chủ động được vấn đề nguyên liệu và thị trường nên đã gặp nhiều khó khăn.

Đến thời điểm hiện tại, dự án cơ bản đã được xử lý những tồn đọng, PVN cũng đã tìm kiếm các đối tác cùng PVN xử lý các vấn đề tài chính, đảm bảo nguyên liệu đầu vào cũng như vấn đề tiêu thụ sản phẩm của nhà máy.

"Nhà máy cơ bản hoạt động ổn định, vận hành gần như toàn bộ các dây chuyền, doanh nghiệp bắt đầu có lãi dù không lớn. Chúng tôi sẽ chủ động xử lý các dự án này, sau đó có thể cổ phần hoá hoặc chuyển nhượng cổ phần của PVN tại dự án này", ông Dũng khẳng định.

Còn với Nhà máy Đóng tàu Dung Quất, đại diện PVN cho biết, khi tiếp nhận từ Vinashin, dự án này đang đầu tư dở dang. PVN đã chỉ đạo, ký kết các hợp đồng và hoàn thiện nhiều hạng mục. Đến thời điểm này, nhà máy đã đóng được một số tàu siêu trường, siêu trọng. Với phần tài sản đã đưa vào sử dụng và tính riêng tài sản tham gia vào các hoạt động sản xuất kinh doanh thì nhà máy đã có lãi và tự chủ được tài chính.

Thứ trưởng Bộ Công Thương - Đặng Hoàng An. Ảnh: Đức Dũng/BNEWS/TTXVN

Tại toạ đàm, PVN đề xuất: " Đối với Nhà máy Đóng tàu Dung Quất, những hạng mục nào đã hoàn thành, đưa vào chuỗi dây chuyền sản xuất của nhà máy thì sẽ được tính toán khấu hao, thể hiện trong báo cáo tài chính, còn những hạng mục nào đầu tư quá lớn, thì phải chuyển giao hoặc xử lý về mặt tài chính. Với Nhà máy Nhiên liệu sinh học Dung Quất, chúng tôi đang có kế hoạch chuyển nhượng, chuyển giao vì đây không phải lĩnh vực chính của PVN".

Ông Đặng Hoàng An - Thứ trưởng Bộ Công Thương cho biết, không có phương án xử lý nào là hoàn hào, mà có chỉ có phương án xử lý tối ưu. Những vấn đề liên quan tới chính sách, cơ chế đã căn bản được tháo gỡ và đấy cũng là cơ sở để báo cáo Bộ Chính trị cách thức xử lý bước đầu các dự án. Một số dự án đã được đưa ra khỏi danh mục các dự án nhóm này.

"Hiện nay, một số dự án đã có khởi sắc thực sự. Như Thủ tướng Phạm Minh Chính đã nêu, vì thời gian kéo dài lâu nên ta phải tìm cách xử lý dứt điểm, cái gì làm được phải xử lý dứt điểm, không sẽ kéo dài từ ngày này sang tháng khác. Kết quả xử lý tích cực bước đầu như vừa qua có sự chỉ đạo rất quyết liệt của Thủ tướng Chính phủ, Thường trực Chính phủ", Thứ trưởng Bộ Công Thương cho hay./.