Tìm lại thị phần cho ngành dệt may Indonesia

Tổng thống Indonesia Joko Widodo. Ảnh: AFP/TTXVN

Theo bài viết trên báo “Jakarta Post”, tình hình kinh tế thế giới giảm tốc thời gian qua gây ảnh hưởng đối với một số ngành công nghiệp của Indonesia, trong đó có ngành dệt may và sản phẩm dệt.

Bộ Công nghiệp Indonesia đã lên kế hoạch mở rộng kho bãi chứa bông và đang nỗ lực đưa tỉnh Trung Java trở thành trung tâm của ngành công nghiệp dệt may, với một khu công nghiệp chuyên dụng được xây dựng ở bờ biển phía Bắc.

Bộ Kinh tế cũng đang thực hiện chương trình cải tiến chính sách đối với các đặc khu kinh tế với mức thuế ưu đãi, giá điện, khí đốt thấp cũng như các ưu đãi về vay vốn để đầu tư mua sắm trang thiết bị hiện đại. Trong số hơn 4.100 công ty dệt may, ít nhất 774 công ty cần thay thế máy móc cũ.

Ngành dệt Indonesia hiện đang trong tình thế khó khăn do đó việc đầu tư này sẽ cần huy động nguồn ngân sách của nhà nước, tư nhân cũng như đầu tư nước ngoài. Chính phủ Indonesia ước tính rằng ngành công nghiệp dệt may sẽ cần số tiền từ 5-6 tỷ USD để đầu tư, mua sắm các thiết bị, máy móc mới.

Đầu tư trực tiếp nước ngoài trong lĩnh vực này đang dần tăng lên, niềm tin của người tiêu dùng đối với các sản phẩm dệt, may của Indonesia cũng đang được cải thiện. Nhiều doanh nghiệp dệt may nước ngoài, trong đó có tập đoàn bán lẻ hàng may mặc Decathlon của Pháp, sở hữu hơn 1.000 cửa hàng trên toàn thế giới, đã mở rộng đầu tư vào Indonesia.

Trong năm 2016, ngành công nghiệp chế biến sợi của Indonesia tăng trưởng 213% lên tới 2.400 tỷ rupiah (176 triệu USD) với 82 dự án, ngành dệt tăng trưởng 613% lên đến 163 tỷ rupiah với 25 dự án, ngành may mặc tăng trưởng 16% với  mức 941 tỷ rupiah và ngành phụ kiện quần áo đạt mức tăng trưởng 563% lên tới 216 tỷ rupiah từ 15 dự án.

Là một phần trong gói khuyến khích, Chính phủ Indonesia đã đề xuất loại bỏ thuế giá trị gia tăng đối với nguyên liệu sản xuất trong nước, một động thái có thể giúp cắt giảm chi phí sản xuất bằng cách làm cho vật liệu trong nước cạnh tranh hơn và khuyến khích các nhà đầu tư.

Theo Iwan Setiawan Lukminto, chủ tịch công ty sản xuất hàng dệt may Sri Rejeki Isman (Sritex) của Indonesia, mọi biện pháp hỗ trợ việc mở rộng liên kết nguyên liệu trong chuỗi sản xuất của Indonesia sẽ được hoan nghênh.

Ông cho biết khi ngành công nghiệp dệt Indonesia tiếp tục tăng trưởng, việc cung cấp nguồn nguyên liệu cho địa phương càng trở nên quan trọng, tuy nhiên ngành cần vốn đầu tư và công nghệ hiện đại.

Ông Ravi Shankar, Chủ tịch Hiệp hội công ty sản xuất polyester châu Á-Thái Bình Dương cho rằng việc mở rộng tiếp cận với các nguồn nguyên liệu địa phương sẽ giúp làm giảm chi phí.

Để duy trì sự cạnh tranh, Indonesia cần thay thế nhập khẩu nước ngoài bằng nguyên liệu trong nước để tạo ra một chuỗi cung ứng tốt hơn, bao gồm cả việc kết hợp sản xuất cao su và polyester, và tạo ra các sản phẩm giá trị gia tăng đáp ứng được nhu cầu của ngành.

Các nhà sản xuất hàng dệt may của Indonesia cũng đang tích cực tham mưu, đề xuất với chính phủ nước này để thúc đẩy xuất khẩu bằng cách đạt được một thỏa thuận thương mại với EU. Thỏa thuận này có thể giúp tăng khả năng cạnh tranh với các đối thủ trong khu vực, đặc biệt là Trung Quốc và Việt Nam.

Để đạt được mục tiêu này, vào giữa tháng 7 vừa qua, Chính phủ Indonesia đã tích cực thúc đẩy các cuộc đàm phán thương mại song phương với EU. Tổng thống Joko Widodo (Jokowi) cho biết ông hy vọng Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện (CEPA) giữa Indonesia và EU sẽ được ký kết vào năm 2018.

Các cuộc đàm phán thương mại với EU dự kiến sẽ tác động tích cực đến ngành công nghiệp dệt may của Indonesia, thu hút nhà đầu tư trong và ngoài nước. Các doanh nghiệp cũng đang tích cực đầu tư vào xây dựng hệ thống cơ sở hạ tầng để phục vụ cho ngành dệt may.

Hiện tại, EU - đối tác thương mại lớn thứ 4 của Indonesia đang áp dụng mức thuế từ 11% - 30% đối với hàng dệt may của nước này, khiến cho họ gặp nhiều bất lợi khi phải cạnh tranh với các nhà sản xuất trong khu vực như Việt Nam. Do đó nếu Indoneisa có được CEPA với EU thì sẽ không phải chịu mức thuế này.

Ngành sản xuất dệt may của Indonesia chịu nhiều áp lực trong năm nay. Xuất khẩu hàng dệt may của nước này chỉ tăng trưởng khoảng 1% lên 12,3 tỷ USD trong năm 2016, thấp hơn mục tiêu 3% do Hiệp hội Dệt may Indonesia (API) đưa ra.

Chủ tịch API Ade Sudrajat cho biết kim ngach xuất khẩu trong quý I/2017 chỉ đạt 2,6 tỷ USD. Hơn nữa, ngay cả trên thị trường nội địa, Indonesia hiện cũng gặp phải sự cạnh tranh gay gắt với hàng dệt may giá rẻ đến từ Việt Nam và Trung Quốc.

Dệt may, một trong những ngành công nghiệp lâu đời nhất ở Indonesia, là ngành công nghiệp chủ chốt trong nền kinh tế lớn nhất Đông Nam Á này, hiện đang tạo công ăn việc làm cho hàng triệu người Indonesia.

Hiện nay, Trung Quốc là nhà sản xuất và xuất khẩu hàng dệt may hàng đầu thế giới, trong khi đó Indonesia vẫn chưa được xếp vào top 10 nhà sản xuất hàng dệt may lớn nhất thế giới.

Với nền kinh tế Trung Quốc đang phải đối mặt với một số vấn đề như tăng lương tối thiểu, Indonesia có thể mở rộng vai trò của mình trong ngành công nghiệp dệt may toàn cầu. Tuy nhiên, Indonesia cũng đang phải đối mặt với các khó khăn như mức lương tối thiểu cao cũng như mức thuế về năng lượng tương đối cao.

Các quốc gia sản xuất hàng dệt may khác ở Đông Nam Á (Việt Nam, Campuchia và Myanmar) dường như thành công hơn trong việc chiếm một phần thị phần của Trung Quốc trên thị trường toàn cầu. Thậm chí, các đối thủ trong khu vực này còn đang chiếm thị phần ở ngay tại Indonesia, nơi mà sức mua của người tiêu dùng yếu đi trong những năm gần đây./.