Tổng thống Trump đề xuất kế hoạch hòa bình nhằm chấm dứt xung đột tại Iran

Động thái này diễn ra cùng thời điểm Iran thông báo sẽ cho phép các tàu chở dầu "không thù địch" đi qua eo biển Hormuz chiến lược.

Phát biểu tại Phòng Bầu dục, Tổng thống Trump cho biết Mỹ đang tiến hành thương lượng với Iran, mặc dù nước này chưa xác nhận bất kỳ cuộc đối thoại chính thức nào. Ông Trump tiết lộ Iran đã gửi một "món quà giá trị lớn", ám chỉ việc nới lỏng phong tỏa eo biển Hormuz – cửa ngõ của 1/5 lượng dầu mỏ thế giới.

Trong thông điệp được Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) lưu hành ngay sau đó, Iran cam kết đảm bảo an toàn cho các tàu “không thù địch" đi qua eo biển này. Trước đó, phía Iran cũng tuyên bố không nhắm mục tiêu vào các quốc gia thân thiện, song nhiều hãng vận tải vẫn tránh khu vực này do các công ty bảo hiểm từ chối bảo lãnh rủi ro chiến tranh.

Theo các nguồn tin từ tờ New York Times, Tổng thống Trump từng cảnh báo sẽ "xóa sổ" các nhà máy điện của Iran nếu nước này không mở cửa eo biển Hormuz trước cuối ngày 23/3 (giờ Mỹ). Tuy nhiên, ngay trước khi thị trường mở cửa phiên đầu tuần này, ông Trump đã đột ngột gia hạn thêm 5 ngày với lý do có tiến triển ngoại giao tích cực.

Kế hoạch hòa bình 15 điểm của ông Trump được gửi qua trung gian Pakistan, nhấn mạnh điều kiện tiên quyết là Iran không được sở hữu vũ khí hạt nhân. Kênh truyền hình Channel 12 của Israel (Ít-xra-en) cho biết ông Trump đề xuất một lệnh ngừng bắn kéo dài một tháng để hai bên thảo luận việc Iran bàn giao lượng uranium đã làm giàu và dừng mọi hoạt động làm giàu hạt nhân tiếp theo. Đổi lại, Mỹ có thể dỡ bỏ toàn bộ các lệnh trừng phạt và hỗ trợ Iran phát triển năng lượng hạt nhân dân sự tại nhà máy Bushehr.

Mặc dù các nỗ lực ngoại giao đang được thúc đẩy, tờ Wall Street Journal cho biết Mỹ vẫn có kế hoạch triển khai thêm 3.000 binh sĩ thuộc Sư đoàn Dù 82 tới Trung Đông.

Thị trường năng lượng thế giới đã phản ứng ngay lập tức trước các thông tin trên. Giá dầu Brent sau khi sụt giảm trong phiên giao dịch ngày 24/3 đã phục hồi nhẹ và hiện duy trì ở mức trên 100 USD/thùng.

Giới phân tích nhận định, triển vọng hòa bình vẫn còn hết sức mong manh khi các hành động quân sự của Israel vẫn đang tiếp diễn quyết liệt bất chấp các tuyên bố của Nhà Trắng.