Trải nghiệm du lịch cộng đồng Vườn Quốc gia Xuân Sơn

Sở hữu cảnh quan thiên nhiên phong phú, đa dạng về văn hóa, Vườn Quốc gia Xuân Sơn, huyện Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ được đánh giá có nhiều tiềm năng để phát triển du lịch cộng đồng. Với diện tích hơn 15.000 ha, Vườn Quốc gia Xuân Sơn xếp thứ 12 trong số 15 vườn quốc gia lớn nhất Việt Nam, được ví là “lá phổi xanh,” là điểm du lịch hấp dẫn nằm ở phía Tây Bắc của Phú Thọ.

Đến với Xuân Sơn, du khách có dịp được tham quan, trải nghiệm nhiều mô hình độc đáo như: Cọn nước Xuân Sơn, đường hoa Trạng Nguyên Xuân Sơn; bãi tắm Xuân Sơn; tượng gà nhiều cựa...

Đây đã trở thành những điểm check-in không thể thiếu mỗi khi du khách dừng chân. Những năm gần đây, cơ sở vật chất phục vụ cho du lịch của Vườn Quốc gia Xuân Sơn ngày càng được quan tâm đầu tư, sản phẩm du lịch sinh thái cộng đồng đang hình thành rõ nét thu hút ngày càng đông du khách đến tham quan trải nghiệm.

Mới đây, Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch tỉnh Phú Thọ đã tổ chức đón đoàn Famtrip gồm hơn 50 thành viên là đại diện các hãng lữ hành, các công ty truyền thông, nhiếp ảnh gia trong cả nước tới khảo sát, trải nghiệm các sản phẩm, dịch vụ du lịch tại Xuân Sơn.

Bà Phùng Thị Hoa Lê - Trưởng phòng Quản lý Du lịch, Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch Phú Thọ cho biết, hiện nay mô hình du lịch cộng đồng ở Xuân Sơn đang có xu hướng phát triển. Nhiều bản làng có những cảnh đẹp, những nét đặc trưng văn hóa của đồng bào dân tộc, hình ảnh cọn nước, nhà sàn truyền thống gắn liền với không gian văn hóa của đồng bào dân tộc tại các hộ dân được lựa chọn đầu tư xây dựng mô hình du lịch cộng đồng.

Điểm nổi bật phải kể đến trong khuôn khổ Vườn quốc gia Xuân Sơn, các hộ dân là người dân tộc Dao, Mường tại các bản Cỏi, bản Dù, bản Lấp đã mạnh dạn đầu tư làm du lịch cộng động thu hút lượng đông khách du lịch.

Hiện trên địa bàn xã Xuân Sơn có hơn 10 hộ tham gia kinh doanh Homestay với khả năng phục vụ 300 khách/ngày. Các hộ tham gia làm du lịch cộng đồng đều được tập huấn cách phục vụ, nấu ăn, tiếp đón du khách. Các hộ kinh doanh đều chú trọng xây dựng hình ảnh như đầu tư bồn hoa cây cảnh, hệ thống tường rào, cổng hoa dây leo đồng nhất tạo cảnh quan môi trường xanh, sạch, đẹp đồng thời nâng cao ý thức trách nhiệm cộng đồng địa phương chung tay phát triển sinh thái cộng động...

Những hộ dân chưa đủ điều kiện tổ chức Homestay thì phát triển dịch vụ chăn nuôi, trồng trọt, cung cấp thực phẩm cho các Homestay và hướng dẫn du khách.

Đến Xuân Sơn, điểm đầu tiên ấn tượng đó là bảo tàng thiên nhiên, nơi lưu giữ và trưng bày những mẫu tiêu bản động thực vật Vườn quốc gia Xuân Sơn. Ngoài ra còn có mô hình mô phỏng các hoạt động sản xuất của đồng bào dân tộc Dao và Mường thông qua trưng bày các công cụ sản xuất, mẫu nhà sàn của người Mường và nhà trệt của người Dao.

Tiếp đến Đường hoa Trạng Nguyên, theo người dân địa phương vào khoảng tháng 10 đến tháng 12 là thời điểm hoa trạng nguyên nở rộ và khoe sắc rực rỡ nhất. Hầu như các xóm ở Xuân Sơn đều có hoa này, ý nghĩa của hoa Trạng Nguyên là đem đến sự may mắn, đỗ đạt, thành công, hạnh phúc, bình an.

Ở xóm Dù, hoa trạng nguyên mọc nhiều nhất, có nhiều chỗ dài đến hàng chục mét, quanh co theo những con đường tạo nên một khung cảnh rất đẹp mắt. Điều này thu hút một lượng khách du lịch đến với vườn quốc gia Xuân Sơn vào dịp cuối năm. Để quảng bá du lịch cho vườn Quốc Gia Xuân Sơn, tỉnh Phú Thọ đã tổ chức lễ hội hoa Trạng Nguyên vào mỗi dịp cuối năm.

Không chỉ được ngắm hoa Trạng nguyên, du khách còn có cơ hội khám phá hệ sinh thái rừng trên núi đá vôi ở vườn quốc gia – đây là hệ sinh thái điển hình của miền Bắc nước ta.

Nếu muốn ở lại qua đêm, du khách có thể lựa chọn các loại hình dịch vụ có sẵn như các Homestay với mô hình nhà sàn lát gỗ rộng rãi với mức giá tương đối rẻ. Ở đây cũng có nhiều món ăn dân tộc phục vụ du khách mùa lễ hội như: gà đồi, gà nhiều cựa, cá suối, lợn lửng, dê, cua đá, rau củ địa phương…

Đến Xuân Sơn du khách còn được trải nghiệm hoạt động sản xuất của người dân địa phương như đan lát, dệt thổ cẩm, ủ men nấu rượu, bắt cá suối, hái lá thuốc tắm, chế biến các món ăn miền sơn cước, tham gia sinh hoạt văn hóa như đâm đuống, múa xòe, nhảy sạp… mang lại những trải nghiệm thú vị nhất cho du khách.

Chị Trần Thúy Hằng, du khách đến từ Hà Nội cho biết, lần đầu tiên đến Xuân Sơn chị rất ấn tượng với cảnh quan thiên nhiên nơi đây.  Tới đây, chị đã có nhiều trải nghiệm như thưởng thức các món ăn địa phương cùng với người dân bản địa, tham gia các trò chơi dân gian, hoạt động cộng đồng, tìm hiểu về văn hóa địa phương. Chị Hằng hy vọng dịp Hè tới sẽ cùng gia đình tham quan, khám phá và tận hưởng không gian thanh bình tại Vườn Quốc gia Xuân Sơn.

Để tạo sự gần gũi với thiên nhiên, chị Lê Thị Thu Nga, chủ Homestay Quỳnh Nga, bản Dù, xã Xuân Sơn cho biết, gia đình vẫn giữ vẻ nguyên sơ ngôi nhà sàn cũ theo kiểu nhà sàn của dân tộc Mường ở Tân Sơn như chất liệu gỗ, tranh, tre, nứa tạo sự thoáng mát, cùng khuôn viên rộng rãi và vườn hoa đẹp mắt.

Ngoài ra, chị bổ sung thực đơn các món ăn đặc sản của đồng bào Mường, Dao; xây dựng lịch trình để du khách được trải nghiệm nhiều hoạt động với bà còn địa phương như: giao lưu văn nghệ lửa trại với các tiết mục đặc sắc của đồng bào Mường.

Chị Nga cho biết thêm, phát triển du lịch sinh thái gắn với du lịch văn hóa cộng đồng các dân tộc Mường, Dao tại Vườn Quốc gia Xuân Sơn đã góp phần nâng cao đời sống kinh tế cho người dân, bảo vệ rừng theo hướng bền vững, đồng thời khai thác được tiềm năng và thế mạnh của miền đất này.

Tuy nhiên bên cạnh đó còn một số bất cập như hệ thống đường giao thông chưa thuận lợi; đời sống kinh tế bà con còn khó khăn, trình độ văn hóa còn nhiều hạn chế. Mong muốn của chị Nga làm sao đường giao thông về bản được thuận lợi, bà con được tập huấn kỹ năng nghiệp vụ du lịch nhiều hơn.

Để Vườn Quốc gia Xuân Sơn thực sự là và điểm đến kỳ thú, hấp dẫn đối với du khách; đặc biệt phù hợp để phát triển loại hình du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng, du lịch khám phá và nghiên cứu khoa học, ngành du lịch Phú Thọ tiếp tục tuyên truyền, quảng bá xúc tiến du lịch các vùng dân tộc thiểu số; nghiên cứu, khảo sát tiềm năng du lịch, lựa chọn xây dựng các sản phẩm du lịch đặc trưng cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Đồng thời, tiếp tục đầu tư cơ sở hạ tầng, phối hợp với nhà đầu tư phát triển du lịch sinh thái cộng đồng Vườn Quốc gia Xuân Sơn theo hướng bền vững./.

>>>Thúc đẩy phát triển du lịch Ninh Bình với các tỉnh Đồng bằng sông Hồng