Trung Quốc ngày càng mất điểm trong mắt người dân Canada

Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường và người đồng cấp Canada Justin Trudeau. Ảnh: THX/TTXVN

Trong khi đó, trên báo chí Canada thời gian gần đây xuất hiện nhiều bài viết phân tích về những nguy cơ trong các thương vụ thâu tóm gần đây của các công ty Trung Quốc. 

Những tiếng nói phản đối rộ lên nhiều đến mức Đại sứ Trung Quốc đương nhiệm tại Canada Lu Shaye đã phải thốt lên rằng báo giới Canada đang bôi bác hình ảnh Trung Quốc.

Trong cuộc trả lời phỏng vấn của hãng thông tấn “Canadian Press”, Đại sứ Lu Shaye đã phàn nàn rằng giới truyền thông Canada “phổ biến hình ảnh tiêu cực” về Trung Quốc, khi mô tả đây như một chế độ áp bức nhân quyền và thiếu dân chủ.

Ông Lu Shaye bộc bạch khi chính thức nhận nhiệm sở cách đây bốn tháng, ưu tiên hàng đầu của ông là tăng cường hợp tác giữa hai nước.

Tuy nhiên ngay sau đó ông nhận thấy Canada có nhiều quan điểm tiêu cực về Trung Quốc, mà nguyên nhân chính, theo ông, bắt nguồn từ những bài viết thiếu thiện cảm truyền thông Canada. 

“Tôi cảm thấy rằng ở Canada, đặc biệt là các phương tiện truyền thông, dường như có một số hiểu lầm về Trung Quốc , điều này gây bất lợi cho hợp tác song phương. Ví dụ, phía Canada sợ người Trung Quốc sẽ mua tất cả các tài nguyên của họ hoặc ăn cắp công nghệ tiên tiến của họ”, Đại sứ Lu Shaye nói.

Ông Lu Shaye cũng cho rằng người dân Canada không nhìn thấy điểm tốt của Trung Quốc và không xem Trung Quốc là một đối tác thương mại xứng tầm với Canada. “Người Canada coi Trung Quốc là thấp kém và xem đây là đất nước không có dân chủ, nhân quyền hay tự do”, Đại sứ Lu Shaye nói. 

Ông khẳng định Trung Quốc không ngại nói về dân chủ và nhân quyền nhưng phản đối gắn các vấn đề này với các cuộc thảo luận về kinh tế và thương mại.

Đại sứ Trung Quốc tại Canada đưa ra nhận định trên trong bối cảnh chính phủ hai nước đang tiến hành vòng đàm phán thăm dò thứ ba về khả năng khởi động tiến trình đàm phán chính thức về một hiệp định thương mại tự do song phương. 

Hai bên đã có những bước chuẩn bị cho việc mở rộng quan hệ song phương ngay sau khi Chính phủ Tự do lên nắm quyền ở Canada, mở đầu bằng chuyến thăm của Thủ tướng Justin Trudeau tới Trung Quốc vào mùa Hè năm ngoái và chuyến thăm Canada sau đó chỉ ba tuần của Thủ tướng Lý Khắc Cường.

Trong các chuyến thăm và các cuộc trao đổi với các nhà lãnh đạo Trung Quốc, Thủ tướng Trudeau luôn khẳng định muốn tăng cường quan hệ kinh tế và chính trị song phương, nhưng cũng sẽ không ngần ngại đề cập thẳng đến những quan ngại của Canada về các chủ đề nhạy cảm. 

Giới chức Chính phủ Canada cũng đã nhiều lần khẳng định các cam kết về kinh tế của nước này sẽ không tách rời các vấn đề nhân quyền và rằng “FTA với Trung Quốc sẽ không ngăn cản Canada thúc giục và làm việc với Trung Quốc nhằm đáp ứng các nghĩa vụ quốc tế trong lĩnh vực này”.

Tuy nhiên, những động thái gần đây của Chính phủ Canada dường như đang đi theo xu hướng ngược lại là lờ đi các vấn đề nhân quyền của Trung Quốc. Trong khi đó, báo giới lại có xu hướng nhắc tới các vấn đề này với tần suất dày hơn và mổ xẻ trên nhiều khía cạnh hơn. 

“Tôi nghĩ rằng Chính phủ Canada bị các phương tiện truyền thông gây áp lực về vấn đề này… “, Đại sứ Lu Shaye nói trong cuộc phỏng vấn với Canadian Press. Sau khi mỉa mai các chính khách Canada “cúi đầu trước giới truyền thông”, Đại sứ Lu Shaye đưa ra gợi ý rằng Canada nên học theo cách mà Trung Quốc đối phó hiệu quả với giới truyền thông. 

“Đảng Cộng sản và Chính phủ Trung Quốc làm tốt trong việc lắng nghe ý kiến công chúng và họ cũng (làm tốt) vai trò lãnh đạo và vận động nhân dân cho lợi ích chung”, ông nói.

Những phát biểu của Đại sứ Lu Shaye đã gây phản ứng mạnh trong dư luận Canada. Nhiều người cho rằng những phát biểu này, cộng với thái độ hành xử của Ngoại trưởng Vương Nghị tại thủ đô Ottawa hồi tháng Chín năm ngoái, ngày càng thể hiện rõ sự ngạo mạn và trịnh thượng của Trung Quốc trong quan hệ với Canada. 

Tâm lý phản đối và quan ngại Trung Quốc càng được thể hiện rõ trong thời gian gần đây sau khi Chính phủ Canada liên tiếp chấp thuận cho các công ty của Trung Quốc mua lại các công ty sở hữu công nghệ nhạy cảm của Canada, bất chấp những quan ngại đối với an ninh quốc gia và an ninh của các nước đồng minh.

Theo cuộc thăm dò do trung tâm nghiên cứu Nanos thực hiện và mới được công bố hôm 3/7 vừa qua, cứ trong bốn người Canada được hỏi thì có tới ba người phản đối việc chính phủ bán các công ty công nghệ cao cho Trung Quốc, vì lo ngại sẽ làm nguy hại an ninh quốc gia. 

Từ đầu năm đến nay, Chính phủ Canada đã đồng ý bán ba công ty cho Trung Quốc, bao gồm công ty kinh doanh nhà ở và dịch vụ chăm sóc người cao tuổi lớn nhất tỉnh British Columbia (cho phép Trung Quốc từng bước đặt chân vào thị trường y tế và bảo hiểm Canada), công ty viễn thông Norsat International Inc. (cho phép Trung Quốc tiếp cận với những công nghệ tiên tiến giúp ích cho quân đội) và ITF Technologies Inc. (làm suy yếu lợi thế về công nghệ của quân đội phương Tây trước Trung Quốc).

Norsat International Inc. có trụ sở tại thành phố Vancouver thuộc tỉnh British Columbia, chuyên cung cấp hệ thống vệ tinh quân đội cho Mỹ, Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) và một số nước khác. 

Norsat International Inc. sẽ được bán cho công ty viễn thông Hytera Communications Corp. (có trụ sở tại Thâm Quyến, Trung Quốc) với giá 70,6 triệu USD, cao hơn mức giá đề nghị 67,3 triệu USD của Quỹ phòng hộ Privet (Mỹ). 

Bộ Quốc phòng Mỹ đã tuyên bố sẽ cho xem xét lại toàn bộ hợp đồng đã ký với Norsat sau khi công ty này được trao vào tay Hytera Communications Corp., một công ty từng bị cáo buộc đánh cắp công nghệ của Mỹ.

Trong khi đó, công ty công nghệ cao ITF Technologies Inc. (có trụ sở tại thành phố Montreal thuộc tỉnh Quebec) sẽ được bán cho O-Net Communications của Hong Kong, một công ty thuộc sở hữu của Trung Quốc. 

Còn công ty kinh doanh nhà ở và dịch vụ chăm sóc người cao tuổi lớn nhất tỉnh British Columbia sẽ được bán cho tập đoàn bảo hiểm Anbang có trụ sở tại Bắc Kinh. Tập đoàn bảo hiểm này có cấu trúc quyền sở hữu không rõ ràng và được cho là do Chính phủ Trung Quốc đứng sau thao túng./.