Từ thuế khoán sang kê khai: Hộ kinh doanh cần chuẩn bị gì?

Hội thảo “Bỏ thuế khoán: Hộ kinh doanh cần chuẩn bị gì?” diễn ra ngày 26/8 tại Hà Nội do Hội Tư vấn thuế Việt Nam (VTCA) phối hợp với Công ty Cổ phần MISA và Ngân hàng VPBank tổ chức đã thu hút sự quan tâm của hàng nghìn hộ kinh doanh theo dõi trực tuyến.

Sự kiện khẳng định tính cấp thiết của việc chuyển đổi từ thuế khoán sang kê khai, đồng thời giải đáp kịp thời những vướng mắc, mở ra cơ hội minh bạch tài chính, thuận lợi tiếp cận vốn ngân hàng và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị cho cộng đồng hộ kinh doanh.

Ông Nguyễn Quang Khải, Phó Giám đốc Khối Giải pháp Bán lẻ MISA cho rằng, bỏ thuế khoán vừa là thách thức thay đổi thói quen, vừa là cơ hội để hộ kinh doanh minh bạch về nghĩa vụ tài chính, có điều kiện thuận lợi hơn để tiếp cận vốn từ ngân hàng, dễ dàng hợp tác với các doanh nghiệp, tham gia sâu vào chuỗi giá trị và khẳng định uy tín trên thị trường.

Theo bà Nguyễn Thị Thu Hà, nguyên Vụ trưởng Vụ Tuyên truyền - Hỗ trợ người nộp thuế (Cục Thuế) Nghị quyết 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân chỉ đạo xóa bỏ hình thức thuế khoán đối với hộ kinh doanh chậm nhất trong năm 2026; thu thuế điện tử khởi tạo từ máy tính tiền; bãi bỏ lệ phí môn bài; khuyến khích chuyển đổi hộ kinh doanh sang hoạt động theo mô hình doanh nghiệp. Điểm mới đáng chú ý là việc bỏ thuế khoán đối với các hộ, nhằm tạo sự bình đẳng về chế độ thuế giữa hộ kinh doanh và doanh nghiệp, đồng thời đảm bảo tính minh bạch hoạt động của hộ kinh doanh.

Bà Nguyễn Thị Thu Hà cho biết, trước đó Nghị định 70/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung Nghị định 123/2020/NĐ-CP cũng đã quy định về hóa đơn, chứng từ yêu cầu các hộ kinh doanh có doanh thu từ 1 tỷ đồng/năm phải sử dụng hóa đơn điện tử có kết nối máy tính tiền từ ngày 1/6/2025, tạo tiền đề cho hàng triệu hộ kinh doanh trên cả nước dần bỏ phương pháp nộp thuế khoán, từ 1/1/2026, tất cả hộ kinh doanh thuộc diện nộp thuế sẽ phải áp dụng phương pháp này.

Hiện nay, ngưỡng doanh thu nộp thuế là 100 triệu đồng/năm. Theo Luật Thuế giá trị gia tăng số 48/2024, từ ngày 1/1/2026, ngưỡng này sẽ được nâng lên 200 triệu đồng/năm. Đồng thời, trong thực tiễn, cơ quan quản lý cũng đang nghiên cứu khả năng đề xuất Quốc hội và Chính phủ nâng ngưỡng lên khoảng 500 triệu đồng/năm để phù hợp với tình hình thực tế.

“Như vậy, về cơ bản, các hộ kinh doanh có doanh thu từ 500 triệu đến trên 1 tỷ đồng/năm chắc chắn sẽ phải áp dụng hóa đơn điện tử từ máy tính tiền. Đây không chỉ là thay đổi về kỹ thuật hay thủ tục hành chính, mà còn là bước tiến lớn để tạo dựng môi trường kinh doanh minh bạch, công bằng và hiện đại hơn. Không còn “vùng mờ”, không còn “vùng xám” khó kiểm soát, mà tất cả hộ kinh doanh đều tuân thủ pháp luật như nhau. Điều này sẽ giúp hộ kinh doanh nâng cao uy tín, dễ dàng tiếp cận vốn, mở rộng hợp tác và phát triển bền vững trong kỷ nguyên mới", bà Nguyễn Thị Thu Hà nói.

Cũng theo bà Nguyễn Thị Thu Hà, trước bối cảnh hàng loạt quy định mới về thuế ra đời, hộ kinh doanh cần chủ động hiểu rõ quyền và nghĩa vụ pháp lý trong hoạt động kinh doanh, nhận thức sâu sắc về hệ quả pháp lý đối với việc không tuân thủ, xác định việc gì tự làm, việc gì thuê dịch vụ (dịch vụ hóa đơn điện tử, dịch vụ kế toán, dịch vụ đại lý thuế); chủ động hòa nhập, thích ứng, phát triển trong môi trường kinh doanh mới.

Bà Nguyễn Thị Thu Hà cho biết có 4 nhiệm vụ cốt lõi mà hộ kinh doanh cần thực hiện là hiểu rõ trách nhiệm pháp lý, trong đó hộ kinh doanh phải nắm vững những việc được làm, phải làm và không được làm trong hoạt động kinh doanh, tiếp đến là nhận thức sâu sắc về hệ quả pháp lý, xác định việc gì tự làm, việc gì thuê dịch vụ và cuối cùng là chủ động hòa nhập, thích ứng và phát triển.

Đại diện Hội Tư vấn thuế Việt Nam nhấn mạnh những thay đổi về chính sách thuế đối với hộ kinh doanh nằm trong một chiến lược lớn hơn nhằm thúc đẩy sự phát triển của kinh tế tư nhân với những mục tiêu đến năm 2030 Việt Nam đạt 2 triệu doanh nghiệp trong nền kinh tế, tương đương 20 doanh nghiệp/1.000 dân. Cả nước có ít nhất 20 doanh nghiệp lớn tham gia chuỗi giá trị toàn cầu. Cộng đồng doanh nghiệp tư nhân sẽ giải quyết việc làm cho 84%-85% tổng số lao động với năng suất lao động tăng bình quân khoảng 8,5%-9,5%/năm. Theo đó, tốc độ tăng trưởng bình quân của kinh tế tư nhân đạt khoảng 10%-12%/năm, cao hơn tốc độ tăng trưởng của nền kinh tế (7-8%), đóng góp khoảng 55%-58% GDP.

Để hỗ trợ hộ và cá nhân kinh doanh tuân thủ các quy định thuế, hóa đơn điện tử theo Nghị quyết 68-NQ/TW và Nghị định 70/2025/NĐ-CP, ông Nguyễn Quang Khải,  Phó Giám đốc Khối Giải pháp Bán lẻ cho biết MISA đã có Bộ giải pháp quản lý bán hàng - hóa đơn điện tử - kê khai thuế dành riêng cho hộ kinh doanh. Bộ giải pháp này được MISA phát triển với mục tiêu giúp hộ kinh doanh quản lý toàn diện hiệu quả, dễ triển khai, tuân thủ đầy đủ quy định về thuế và tối ưu chi phí.

Đối với hộ kinh doanh nhỏ, MISA phát triển Nền tảng quản lý bán hàng Hộ kinh doanh MISA eShop giúp hộ kinh doanh quản lý mọi hoạt động bán hàng, xuất hóa đơn, kê khai thuế,... chỉ trên một ứng dụng duy nhất và chỉ bằng một điện thoại thông minh. Đối với các hộ kinh doanh có quy mô lớn hơn, MISA cung cấp bộ giải pháp bao gồm phần mềm MISA eShop và phần cứng (là bộ máy POS), giúp hộ kinh doanh xuất hóa đơn kịp thời ngay khi bán hàng.

Ông Ngô Bình Nguyên, Giám đốc Phân khúc Hộ kinh doanh VPBank cũng cho biết, VPBank đã có nhiều giải pháp tài chính phù hợp dành riêng cho hộ có lãi suất ưu đãi chỉ từ 3,99%/năm cho khoản vay thế chấp, hạn mức vay lên tới 20.000 tỷ đồng, hay mở thẻ tín dụng với mức hoàn tiền lên tới 12%, hay các giải pháp tích luỹ sinh lời với lợi suất hấp dẫn 3,5%, đặc biệt phù hợp cho các khách hàng có dòng tiền nhàn rỗi trong ngắn hạn.