U Minh Thượng tìm lời giải đầu ra cho tôm càng xanh

Vùng sản xuất kết hợp lúa-tôm của tỉnh An Giang hiện có khoảng 107.000 ha tập trung chủ yếu ở vùng U Minh Thượng. Nông dân áp dụng mô hình nuôi xen canh thủy sản (tôm càng xanh, tôm sú, tôm thẻ, cua biển) kết hợp với sản xuất một vụ lúa/năm. Nhờ áp dụng những tiến bộ khoa học học, kỹ thuật vào sản xuất, tình hình nuôi thủy sản nước lợ của tỉnh phát triển ổn định, sản lượng tăng; tuy nhiên đầu ra và giá cả cho các loài thủy sản, nhất là tôm càng xanh khá bấp bênh, lợi nhuận chưa được như mong muốn của nông dân.

Bấp bênh đầu ra

Vĩnh Bình là xã có diện tích nuôi xen canh thủy sản (tôm càng xanh, tôm sú, tôm thẻ, cua biển) lớn của tỉnh An Giang, với diện tích mỗi năm hơn 12.200ha, tổng sản lượng thủy sản hơn 85.500 tấn, trong đó sản lượng tôm nuôi hơn 61.000 tấn. Nông dân áp quy trình sản xuất hữu cơ, an toàn sinh học với 3 vụ tôm càng xanh xen canh tôm sú, tôm thẻ, cua biển theo sự khuyến cáo của ngành nông nghiệp. Nông dân cho tôm ăn lúa, ốc, cá mồi và cho ăn dặm thêm một ít thức ăn, sử dụng men vi sinh cải tạo môi trường nước và hoàn toàn không dùng thuốc hóa học.

Bà Huỳnh Thị Hằng, ấp Nước Chảy, xã Vĩnh Bình cho biết, gia đình gắn bó hơn 15 năm qua với nghề nuôi tôm càng xanh xen canh tôm thẻ và tôm sú hơn với diện tích 2ha. Mô hình cũng đã giúp gia đình ổn định cuộc sống, 3 người con của bà Hằng học đại học, học nghề và  đã có việc làm ổn định. Tuy nhiên, bà Hằng cũng cho biết, giá tôm càng xanh trong nhiều năm qua khá bấp bênh, phụ thuộc hoàn toàn vào thương lái cho nên lợi nhuận mang lại từ mô hình chưa cao.

“Riêng về tôm sú và tôm thẻ giá tương đối ổn định, còn tôm càng xanh thường bị rớt giá, hoàn toàn do thương lái quyết định với mức giá khá thấp, tôm oxy (tôm thu hoạch chạy oxy bán sống cho thương lái) từ 100.000 đến 120.000 đồng/kg, tôm ngộp giá 50.000 - 60.000 đồng/kg. Gia đình tôi nuôi xen canh mỗi năm 3 vụ tôm, trong đó khoảng 2 tấn tôm càng xanh, hơn 500kg tôm thẻ và tôm sú, thu nhập hơn 250 triệu đồng, trừ chi phí lợi nhuận khoảng 150 triệu đồng. Nguồn thu này khó có thể giúp gia đình có dư để tích góp, vươn lên khá giả mà chỉ đủ sống. Tôi mong sắp tới ngành chức năng và chính quyền địa phương quan tâm, có giải pháp mời gọi doanh nghiệp đến địa phương bao tiêu đầu ra cho tôm thương phẩm ở cuối vụ với mức giá khoảng 130.000 đồng/kg, được như thế người nuôi mới yên tâm sản xuất và mới có thể vươn lên khá giàu”, bà Hằng nói.

Ông Nguyễn Văn Minh, xã Vĩnh Bình cho biết, gia đình vừa thu hoạch 2,2 ha tôm càng xanh nuôi xen canh tôm sú và tôm thẻ với sản lượng 1 tấn tôm càng xanh, 400kg tôm thẻ, 200kg tôm sú. Trong đó, tôm càng xanh bán với giá 118.000 đồng/kg (tôm oxy), tôm ngộp 55.000 đồng/kg. Mức giá này giảm hơn 22.000 đồng/kg so với những tháng đầu năm 2025. Theo ông Minh, giá tôm giảm là do vào mùa thu hoạch rộ, sản lượng nhiều thương lái ép giá nông dân.

“Tôm càng xanh tới lứa thu hoạch không thể để lâu, vì vậy, thương lái thường ép giá, dẫu biết là vậy nhưng nông dân không thể không bán, vì hầu hết các thương lái ở địa phương đều là người nhà, hoặc họ đã thống nhất với nhau, thế là nông dân là người chịu thệt. Nông dân vùng Vĩnh Bình nuôi theo quy trình tôm an toàn sinh học, không sử dụng thuốc hóa học, cho ăn ít thức ăn công nghiệp, thức ăn chủ yếu là lúa, cá mồi, ốc và rong tảo có sẵn trong tự nhiên nên tôm ngọt thịt… Tuy nhiên, giá bán cũng như ở những vùng khác và đầu ra thiếu tính ổn định như đã qua rất tiếc. Chúng tôi rất mong địa phương thành lập hợp tác xã và thực hiện liên kết trong cung ứng tôm giống, thức ăn, gắn với bao tiêu đầu ra ở một mức giá ổn định”, ông Minh chia sẻ.

Phát triển sản xuất theo chuỗi liên kết

Theo ông Võ Thanh Xuân, Phó Bí thư thường trực Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân xã Vĩnh Bình (tỉnh An Giang), nông dân xã Vĩnh Bình tập trung phát triển kinh tế chủ yếu là tôm, cua, lúa. Thời gian qua xã quan tâm xây dựng thương hiệu tôm càng xanh là tôm sạch. Mặc dù vậy, giá tôm càng xanh vẫn lên xuống thất thường, đầu ra thiếu tính ổn định.

“Để mô hình nuôi xen canh tôm, lúa của xã phát triển ổn định, thu nhập và đời sống người dân nâng lên, xã tập trung chỉ đạo các ngành tập trung thành lập các hợp tác xã, đặc biệt là hiện nay tuyến ven sông Cái Lớn đang trong quá trình hoàn thiện mở ra triển vọng trong việc vận chuyển hàng hóa nói chung, nông thủy sản nói riêng được thuận lợi, phát triển. Cùng với đó, xã phối hợp với các trường đại học, viện nghiên cứu nghiên cứu ứng dụng, chuyển giao khoa học để tôm nuôi càng xanh đạt chất lượng, an toàn thực phẩm; phối hợp với các ngành tỉnh tìm kiếm, mời gọi doanh nghiệp có năng lực, thế mạnh đầu tư thu mua chế biến để nâng cao giá trị tôm nuôi”, ông Xuân thông tin thêm.

Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh An Giang Lê Hữu Toàn cho biết, tỉnh đặt mục tiêu đến năm 2030 ổn định diện tích sản xuất lúa-tôm hơn 117 nghìn ha. Để giúp cho nghề nuôi trồng thủy sản đạt hiệu quả bền vững, ngành Nông nghiệp và Môi trường tỉnh chỉ đạo tổ chức lại sản xuất theo chuỗi giá trị sản phẩm, từ con giống, vật tư đầu vào, nuôi thương phẩm đến chế biến và tiêu thụ sản phẩm; liên kết sản xuất thông qua hợp tác xã, công ty, doanh nghiệp trong việc cung cấp vật tư đầu vào, bao tiêu sản phẩm đảm bảo lợi nhuận cho nông dân.

Đẩy mạnh sản xuất và ương dưỡng giống thủy sản tại tỉnh, từng bước chủ động nguồn cung và nâng cao chất lượng đáp ứng nhu cầu nuôi trồng thủy sản; tăng cường công tác quản lý, kiểm dịch giống thủy sản đảm bảo chất lượng; giám sát chủ động dịch bệnh truyền nhiễm nguy hiểm trên thủy sản nuôi; kịp thời phát hiện, hướng dẫn người dân biện pháp phòng trị, xử lý dịch bệnh theo quy định.

Cùng với đó, ngành triển khai, ứng dụng các công nghệ, tiến bộ kỹ thuật trong các hoạt động thủy sản của địa phương theo hướng công nghệ tiên tiến hiện đại, thân thiện với môi trường, giảm thiểu chất thải theo kinh tế tuần hoàn; tập trung xây dựng thương hiệu, nhãn hiệu sản phẩm hàng hóa, chỉ dẫn địa lý sản phẩm tôm đặc trưng từng vùng để xuất khẩu sang thị trường nước ngoài, nâng cao giá trị sản phẩm, thu nhập cho nông dân", ông Lê Hữu Toàn nhấn mạnh.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường An Giang tình hình nuôi trồng thủy sản trên địa bàn tỉnh từ đầu năm 2025 đến nay ổn định, ít xảy ra dịch bệnh. Về tình hình nuôi tôm nước lợ, tỉnh thực hiện các loại hình khác nhau, phù hợp từng vùng sinh thái và thích ứng biến đổi khí hậu; đẩy mạnh gia tăng năng suất nuôi thông qua áp dụng tiến bộ khoa học công nghệ, các hình thức liên kết sản xuất hướng đến phát triển bền vững.

Trong 10 tháng đầu năm 2025, tổng sản lượng khai thác và nuôi trồng thủy sản tỉnh An Giang đạt khoảng 1,25 triệu tấn; ứớc dự kiến sản lượng khai thác và nuôi trồng thuỷ sản năm 2025 hơn 1, 6 triệu tấn (trong đó tôm nước lợ hơn 155 nghìn tấn; cá tra gần 649 nghìn tấn; cá nuôi lồng bè trên biển 100 nghìn tấn; cua biển hơn 32 nghìn tấn, nuôi cá các loại hơn 320 nghìn tấn).