Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia tiếp tục điều tra chính sách giá, phí của Grab

Chiều 14/9, trao đổi với phóng viên TTXVN, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia (Bộ Công Thương) cho biết vụ việc liên quan đến chính sách giá cước, phí, chiết khấu và các khoản khấu trừ của Công ty TNHH Grab vẫn đang trong quá trình điều tra.

Theo Uỷ ban Cạnh tranh Quốc gia, các bước trong quá trình xử lý vụ việc phải được thực hiện đúng trình tự, thủ tục theo quy định. Cơ quan chức năng đang tiếp tục thu thập, xác minh, đánh giá các thông tin, tài liệu liên quan trước khi có kết luận cụ thể về vụ việc.

Trước đó, ngày 8/9, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia đã gửi giấy mời làm việc, đồng thời đề nghị Grab cung cấp thông tin, tài liệu liên quan đến chính sách giá cước, các khoản phí, chiết khấu và khấu trừ đối với khách hàng và tài xế. Động thái này được thực hiện sau khi Ủy ban tiếp nhận phản ánh, kiến nghị của các tài xế Grab liên quan đến chính sách giá cước và các khoản phí, chiết khấu, khấu trừ mà doanh nghiệp áp dụng. Theo phản ánh, một số chuyến xe có mức cước thấp hoặc có xu hướng giảm, trong khi tài xế vẫn phải chịu các chi phí đầu vào, chi phí vận hành cùng các khoản phí, chiết khấu, khấu trừ của nền tảng, ảnh hưởng đến thu nhập thực tế.

Cùng với Grab, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia cũng đề nghị một số doanh nghiệp kinh doanh ứng dụng gọi xe khác tại Việt Nam cung cấp thông tin tương tự để có cơ sở so sánh, đánh giá; đồng thời tiến hành các hoạt động thu thập, xác minh thông tin khác liên quan đến vụ việc.

Theo phản ánh của một số tài xế GrabBike đang hoạt động tại Hà Nội, khoản chiết khấu, phí và các khoản khấu trừ hiện nay khiến thu nhập thực tế sau mỗi chuyến xe bị ảnh hưởng. Các tài xế cho biết mức khấu trừ giữa các chuyến không đồng nhất, có trường hợp khoản tiền bị trừ chiếm khoảng 30%, 40%, thậm chí có chuyến lên tới khoảng 50% số tiền khách hàng thanh toán.

Một số tài xế cũng phản ánh, sau khi trừ các khoản này cùng chi phí xăng xe, hao mòn phương tiện, số tiền thực nhận có trường hợp khá thấp so với quãng đường và công sức bỏ ra. Từ đó, các tài xế đề nghị Grab minh bạch hơn về cách tính giá cước, phí, chiết khấu và các khoản khấu trừ, đồng thời bảo đảm hài hòa lợi ích giữa doanh nghiệp, tài xế và khách hàng.

Phân tích dưới góc độ pháp lý, luật sư Trần Xuân Tiền, Trưởng Văn phòng Luật sư Đồng Đội (Đoàn Luật sư Thành phố Hà Nội) cho rằng, vấn đề cốt lõi là tính minh bạch và khả năng nhận biết thông tin của các bên tham gia giao dịch. Luật Bảo vệ người tiêu dùng năm 2023 đặt ra yêu cầu tổ chức, cá nhân kinh doanh phải cung cấp thông tin đầy đủ, chính xác, rõ ràng, không gây nhầm lẫn; đồng thời công khai thông tin về giá, chi phí và điều kiện giao dịch theo quy định pháp luật.

Đối với nền tảng áp dụng cơ chế giá linh hoạt, việc giá thay đổi theo thời điểm, khu vực hoặc quan hệ cung - cầu về nguyên tắc không đồng nghĩa với vi phạm pháp luật. Điều quan trọng là hành khách phải có khả năng biết tổng số tiền phải thanh toán trước khi quyết định sử dụng dịch vụ. Tài xế cũng cần được cung cấp đủ thông tin để xác định số tiền thực tế được hưởng và cơ cấu các khoản bị khấu trừ.

“Nếu cách thể hiện nhiều loại phí khiến hành khách khó xác định tổng số tiền phải thanh toán hoặc tài xế khó nhận biết khoản tiền thực tế mình được hưởng, vấn đề pháp lý đặt ra trước hết là yêu cầu minh bạch thông tin, điều kiện giao dịch và bảo vệ quyền lợi của bên sử dụng dịch vụ. Muốn kết luận có vi phạm hay không vẫn phải căn cứ vào cách thức công bố, hợp đồng, dữ liệu giao dịch và thực tế vận hành”, luật sư Trần Xuân Tiền nhận định.

Hơn nữa, người sử dụng không nhất thiết phải được biết toàn bộ thuật toán nội bộ của doanh nghiệp. Tuy nhiên, doanh nghiệp phải cung cấp những thông tin cần thiết để khách hàng và tài xế hiểu được giá, phí, quyền, nghĩa vụ cũng như các điều kiện giao dịch liên quan. Khi việc thay đổi chính sách làm thay đổi đáng kể quyền lợi hoặc nghĩa vụ của khách hàng, tài xế, yêu cầu thông báo, giải thích và minh bạch thông tin càng cần được đặt ra. Nếu thông tin không đủ rõ ràng đến mức người sử dụng không thể nhận biết hoặc dự đoán hợp lý chi phí, khoản được hưởng hay nghĩa vụ của mình, trách nhiệm pháp lý có thể phát sinh tùy nội dung vi phạm và hậu quả thực tế.

Theo Uỷ ban Cạnh tranh quốc gia, trên cơ sở kết quả rà soát, xác minh và thông tin, tài liệu do các bên liên quan cung cấp, Uỷ ban Cạnh tranh Quốc gia sẽ tiếp tục xem xét, đánh giá sự việc. Trường hợp phát hiện dấu hiệu vi phạm pháp luật cạnh tranh, Uỷ ban Cạnh tranh Quốc gia sẽ tiến hành điều tra, xử lý theo thẩm quyền và quy định của pháp luật.