Vẫn còn những hạn chế trong thanh toán bằng thẻ và tiền điện tử

Thanh toán điện tử qua thẻ ATM đang ngày càng phổ biến tại Việt Nam. Ảnh: Trần Việt/TTXVN

Tại Hội thảo “Tương lai thanh toán bằng thẻ và tiền điện tử” do Bộ Công Thương tổ chức ngày 22/11, tại Hà Nội, các chuyên gia cho rằng, cần phải có cả giải pháp “cứng và mềm” để thúc đẩy thanh toán bằng thẻ và tiền điện tử.

Tại Việt Nam, đối với thanh toán thẻ, theo báo cáo tổng kết của Banking Việt Nam, tính đến cuối năm 2015, lượng thẻ phát hành trên toàn quốc là 99,5 triệu thẻ. Với số lượng thẻ trên, hiện Việt Nam có gần 17.000 máy ATM và 30.000 thiết bị chấp nhận thẻ…

Năm 2015 số lượng thanh toán qua thẻ đạt tới 22,2 triệu khách hàng. Cùng với sự gia tăng sử dụng thẻ là sự gia tăng của doanh số sử dụng và doanh số thanh toán. Nếu năm 2011 doanh số sử dụng là hơn 724.000 tỷ đồng và doanh số thanh toán hơn 895.000 tỷ đồng thì đến năm 2015, các con số này lần lượt là hơn 1.637.000 tỷ đồng và 1.685.000 tỷ đồng.

Các sản phẩm thẻ tín dụng ngày càng được đa dạng hoá. Hầu hết các thương hiệu quốc tế như American Express, Visa, MasterCard, JCB, Diners, Club, Discover, UnionPay đều đã có mặt tại Việt Nam.

Theo TS. Phạm Nguyên Minh, Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển thương mại (Bộ Công Thương), thị trường thanh toán thẻ và tiềm lực của Việt Nam đều có sự tăng trưởng mạnh.

Tuy nhiên, việc thanh toán qua thẻ tín dụng mới chỉ chủ yếu thiên về số lượng chứ chưa thiên về chất lượng; tỷ lệ thẻ nội địa sụt giảm mặc dù vẫn cao (chiếm 91%) trong cơ cấu các loại thẻ; thanh toán thẻ vẫn qua rút tiền ATM (chiếm tới 85%), chỉ có 15% là phát sinh qua thanh toán...

Lý giải vấn đề này, Viện Nghiên cứu thương mại, Bộ Công Thương cho rằng, thói quen sử dụng tiền mặt của người Việt Nam vẫn còn nặng nề, đặc biệt là khu vực nông thôn. Hệ thống máy ATM tuy phát triển nhanh, nhưng phân bố lại chưa đều.

Bên cạnh đó, trong khi mặt bằng lãi suất huy động và lãi suất cho vay đang có xu hướng giảm dần thì lãi suất cho vay qua thẻ vẫn được áp dụng ở mức rất cao, cộng thêm các khoản phí phải trả như phí thường niên, phí in bản sao kê, phí chậm thanh toán, phí rút tiền mặt tại ATM, phí chuyển đổi ngoại tệ… có thể dễ thấy được chi phí sử dụng thẻ tín dụng của chủ thể là rất lớn….

Ngoài ra, các chính sách hỗ trợ phát triển thanh toán không dùng tiền mặt tuy đã có khá nhiều nhưng còn thiếu các chính sách mang tính đột phá để tạo một lực bẩy cho công cụ thanh toán thẻ và thanh toán điện tử phát triển mạnh mẽ hơn.

Do vậy, để phát triển thanh toán qua thẻ, TS Nguyễn Thị Nhiễu, Viện Nghiên cứu thương mại, Bộ Công Thương cho rằng, các cơ quan quản lý, các doanh nghiệp cần cung cấp nhiều dịch vụ sử dụng thanh toán không dùng tiền mặt để khuyến khích người dân tiêu dùng bằng thẻ.

Giải pháp “mềm” khác để khuyến khích thanh toán là cần từng bước điều chỉnh giảm lãi suất và các khoản phí để khuyến khích người tiêu dùng sử dụng thẻ.

Các chuyên gia cũng cho rằng, về giải pháp “cứng”, các tổ chức tín dụng cần đảm bảo an ninh, an toàn, bảo mật hệ thống thanh toán, nghiêm túc tuân thủ các quy định của Ngân hàng Nhà nước để hạn chế tối đa các rủi ro sự cố có thể xảy ra; cần quy định về các loại hình kinh doanh bắt buộc phải chấp nhận thanh toán qua ngân hàng ngay từ khi khởi sự kinh doanh nhằm minh bạch hoá nguồn thu từ hoạt động kinh doanh.

Bên cạnh đó, tăng cường đầu tư công nghệ hiện đại, đặc biệt là các thiết bị thẻ và mở rộng mạng lưới đơn vị chấp nhận thẻ; chú trọng nâng cao chất lượng dịch vụ thẻ, tăng cường quản trị rủi ro trong hoạt động kinh doanh thẻ…/.