VCCI kiến nghị về việc xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiền tệ ngân hàng

Phản hồi đề nghị của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam về việc góp ý vào dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 88/2019/NĐ-CP ngày 14/11/2019 quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiền tệ và ngân hàng, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) vừa tổng hợp ý kiến đóng góp từ các doanh nghiệp và hiệp hội ngành hàng.

Theo đó, đề xuất điều chỉnh một số nội dung liên quan tới xử lý vi phạm quy định về cho vay tiêu dùng của công ty tài chính; vi phạm về trung gian thanh toán...

Cụ thể, dự thảo bổ sung quy định xử phạt các hành vi vi phạm về cho vay tiêu dùng của công ty tài chính; trong đó, có các hành vi vi phạm như: không ký kết hợp đồng về việc mở điểm giới thiệu dịch vụ và hợp đồng không quy định rõ trách nhiệm, quyền hạn của các bên liên quan và thời hạn hiệu lực hợp đồng.

Việc xử phạt 2 hành vi này dường như chưa phù hợp với tính chất của việc xử phạt vi phạm hành chính.

Vì đây là các hành vi có tính chất giao dịch dân sự, nếu có vi phạm thì quyền lợi của các bên sẽ bị ảnh hưởng và sẽ giải quyết theo pháp luật dân sự, bởi lẽ, tác động của những hành vi này tới mục tiêu quản lý Nhà nước trong lĩnh vực tiền tệ ngân hàng là không đáng kể. Do đó, VCCI đề xuất cơ quan soạn thảo bỏ quy định nói trên.

Dự thảo sửa đổi các quy định xử phạt hành vi vi phạm về hoạt động thanh toán và trung gian thanh toán của Nghị định 88/2019/NĐ-CP nhưng theo thuyết minh thì căn cứ để sửa đổi các hành vi vi phạm trong 2 điều này lại dựa vào dự thảo Nghị định sửa đổi Nghị định 101/2012/NĐ-CP về thanh toán không dùng tiền mặt.

Trong khi dự thảo ấy hiện đang được soạn thảo và chưa được ban hành nên không đảm bảo chắc chắn có hay không sự thay đổi trong thời gian còn đang tập hợp ý kiến đóng góp. Việc dự thảo sửa đổi các quy định xử phạt căn cứ trên văn bản chưa được ban hành cần được xem xét cân nhắc về tính chính xác.

Từ  phân tích trên, VCCI đề nghị cơ quan soạn thảo tạm thời chưa sửa đổi quy định này tại Nghị định 88/2019/NĐ-CP cho tới khi  các quy định này tại Nghị định 101/2012/NĐ-CP đã được ban hành.

Liên quan tới hành vi vi phạm phòng, chống rửa tiền, phòng chống tài trợ khủng bố phòng chống tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt, dự thảo đã nâng mức xử phạt lên gấp 3 lần hoặc hơn để đảm bảo tính răn đe. Đây là các mức phạt tiền khá lớn, sẽ tác động lớn đến hoạt động của các doanh nghiệp. Vì vậy theo VCCI, các quy định trong dự thảo phải đảm bảo đủ, rõ ràng, cụ thể để đảm bảo thống nhất trong cách hiểu.

Hồi đáp của VCCI cũng nêu rõ,  một số khái niệm được đưa ra trong dự thảo vẫn chưa đủ rõ ràng.

Ví dụ: xử phạt đối với các hành vi “không thường xuyên kiểm tra, làm rõ ngay khi có nghi ngờ giao dịch của khách hàng có liên quan đến tài trợ khủng bố, tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt” tại khoản 4 Điều 44 Nghị định 88/2019/NĐ-CP được sửa đổi tại khoản 13 Điều 1 của dự thảo; hay “không báo cáo ngay khi thực hiện việc tạm ngừng lưu thông, phong tỏa toàn bộ tiền, tài sản liên quan đến tài trợ khủng bố và phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt” tại điểm c khoản 1 Điều 44a của Nghị định và được bổ sung tại khoản 14 Điều 1 dự thảo).

Khái niệm “làm rõ ngay”, “không báo cáo ngay” là chưa đủ rõ và có thể tạo nhiều cách diễn giải khi áp dụng.

Theo quan điểm của VCCI, cơ quan soạn thảo cần rà soát kỹ các quy định tại dự thảo để quy định lại theo hướng định lượng những khái niệm nói trên./.