Vì sao thị trường chứng khoán Ấn Độ "hút" nhà đầu tư nước ngoài?

Ấn Độ đang thu hút sự chú ý của các nhà đầu tư nước ngoài khi thị trường chứng khoán của nước này vẫn khởi sắc bất chấp "đám mây" ảm đạm bao phủ nền kinh tế, trong khi đó trái phiếu chính phủ Ấn Độ dự kiến sẽ sớm được đưa vào chỉ số trái phiếu chính phủ toàn cầu.

Sau nửa đầu năm giao dịch kém sôi động, các nhà đầu tư toàn cầu đã bắt đầu mua ròng cổ phiếu Ấn Độ trong tháng Bảy. Dòng vốn ròng đầu tư nước ngoài vào cổ phiếu Ấn Độ đã đạt 657 tỷ rupee (8,3 tỷ USD), so với dòng vốn 2.170 tỷ rupee (khoảng 27,5 tỷ USD) chảy ra khỏi thị trường nước này trong giai đoạn tháng 1-6/2022.

Ấn Độ được đưa vào tầm ngắm của nhà đầu tư một phần là do họ lo ngại về rủi ro suy thoái đang đeo bám nhiều nền kinh tế lớn, trong khi kỳ vọng rằng Ấn Độ - nền kinh tế lớn thứ năm thế giới - có thể tránh được "cơn bão" suy thoái.

Dòng vốn nước ngoài hồi sinh đã giúp chỉ số chứng khoán của Ấn Độ tăng vượt trội so với các nền kinh tế châu Á khác. Chỉ số chứng khoán Sensex của Ấn Độ tăng 14,5% trong ba tháng tính đến ngày 14/9. Ngược lại, chỉ số chứng khoán Nikkei 225 của Nhật Bản tăng 4,5%, chỉ số Shanghai Composite tại thị trường Thượng Hải tăng 0,3% và chỉ số Hang Seng Composite của Hong Kong (Trung Quốc) giảm 10,5% trong cùng giai đoạn.

Theo Nitin Bhasin, người đứng đầu bộ phận nghiên cứu của công ty tư vấn đầu tư Ambit Capital, trong khi các nhà đầu tư nước ngoài quay trở lại với chứng khoán Ấn Độ thì các nhà đầu tư trong nước cũng lạc quan không kém về triển vọng của thị trường. Theo ước tính của Ambit, dòng vốn ròng từ các nhà đầu tư trong nước đạt 30,8 tỷ USD từ tháng 1-8/2022.

Sự "lội ngược dòng" của thị trường chứng khoán Ấn Độ gần đây đã gây sự chú ý của giới đầu tư, khi mới chỉ tháng 6/2022, chỉ số chứng khoán của nước này giảm 17% so với mức đỉnh đạt được vào tháng 10/2021. Mặc dù Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Ấn Độ trong giai đoạn tháng 4-6/2022 tăng 13,5% so với cùng kỳ, song con số này vẫn thấp hơn ước tính của ngân hàng trung ương là 16,2%.

Tỷ lệ lạm phát lên đến 7% trong tháng Tám, cao hơn mức 6,71% trong tháng Bảy và cao hơn mục tiêu 6% của Ngân hàng trung ương Ấn Độ trong 8 tháng liên tiếp. Tuy nhiên, để có một bức tranh tổng quan hơn, GDP ở Mỹ giảm 0,6% trong ba tháng 4-6/2022, còn nền kinh tế lớn thứ hai thế giới - Trung Quốc chỉ tăng trưởng khiêm tốn 0,4% do chính sách Zero COVID (Không COVID-19) dẫn đến phong tỏa và ảnh hưởng đến xuất khẩu.

Trong khi đó, Ấn Độ là nước nhập khẩu nhiều hơn. Theo dữ liệu của chính phủ, nhập khẩu của Ấn Độ đã tăng hơn 37% lên 61,9 tỷ USD trong tháng 8/2022, nhờ vào việc tăng mua dầu thô, dầu thực vật và hóa chất. Với xuất khẩu tăng 1,62% lên 33,92 tỷ USD, thâm hụt tài khoản vãng lai của Ấn Độ có thể tăng lên và làm suy yếu đồng rupee, vốn đã giảm khoảng 7,5% so với đồng USD trong năm nay.

Chuyên gia Bhasin của Ambit cho biết: "Nếu Mỹ rơi vào suy thoái, doanh thu của các công ty công nghệ thông tin ở Ấn Độ sẽ bị ảnh hưởng, và tăng trưởng xuất khẩu nói chung cũng chịu tác động. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng Ấn Độ không phụ thuộc nhiều vào xuất khẩu như Trung Quốc. Bên cạnh đó, giá dầu thô giảm mạnh là yếu tố tích cực đối với Ấn Độ - quốc gia nhập khẩu dầu lớn thứ ba thế giới. Dầu mỏ nhập khẩu chiếm khoảng 3/4 nhu cầu trong nước.

Ashhish Vaidya, Giám đốc bộ phận trái phiếu của Ngân hàng DBS, cho biết Chính phủ Ấn Độ đã ban hành một loạt cải cách chính sách - bao gồm các biện pháp khuyến khích thúc đẩy sản xuất linh kiện điện tử và xe điện trong nước - cho phép nước này "gia tăng giá trị trong chuỗi cung ứng toàn cầu". Ấn Độ cũng có thể được hưởng lợi từ xu hướng mở rộng các trung tâm sản xuất bên ngoài Trung Quốc và tâm lý ngần ngại đối với đầu tư vào Trung Quốc và Nga. Chuyên gia Vaidya chỉ ra rằng mặc dù các chỉ số về vĩ mô của Ấn Độ không thực lạc quan, hãy xem xét cả những cải cách cơ cấu đang diễn ra ở nước này.

Dòng vốn toàn cầu cũng có khả năng sẽ tìm đến trái phiếu chính phủ Ấn Độ sau khi có báo cáo cho thấy ngân hàng J.P. Morgan đang xem xét đưa một phần lớn trong số trái phiếu chính phủ trị giá 1.000 tỷ USD của Ấn Độ vào chỉ số theo dõi hoạt động các trái phiếu chính phủ của thị trường mới nổi toàn cầu GBI-EM. Chỉ số này cũng bao hàm các nền kinh tế châu Á như Trung Quốc, Indonesia, Malaysia và Thái Lan. J.P. Morgan đã tham vấn với các nhà đầu tư tiềm năng về 20 trái phiếu chính phủ mà các tổ chức đầu tư nước ngoài có thể tự do tiếp cận (FAR).

Ngân hàng đầu tư Morgan Stanley cho biết Ấn Độ đã phát hành 263 tỷ USD giá trị loại trái phiếu FAR, và dự kiến sẽ có thêm 360 tỷ USD trái phiếu FAR sẽ được phát hành vào nửa cuối năm 2023. Morgan Stanley ước tính việc đưa trái phiếu chính phủ Ấn Độ vào chỉ số trái phiếu chính phủ toàn cầu sẽ giúp Ấn Độ thu hút ít nhất 30 tỷ USD trong tài khóa kết thúc vào tháng 3/2024 và giảm chi phí đi vay cho chính phủ. Tỷ lệ nắm giữ trái phiếu chính phủ của tổ chức đầu tư nước ngoài sẽ tăng từ 1,2% hiện tại lên 9% vào năm 2030.

Các nhà đầu tư nước ngoài cũng đang tăng cường mua trái phiếu FAR của Ấn Độ với dự đoán chúng sẽ được đưa vào chỉ số GBI-EM. Theo hãng tin Reuters, nhà đầu tư nước ngoài đã mua lượng trái phiếu FAR trị giá 66 tỷ rupee trong sáu tuần tính đến ngày 9/9, đồng thời bán chứng khoán ở các danh mục khác trị giá 18 tỷ rupee.

Mối quan tâm nhà đầu tư nước ngoài đối với trái phiếu chính phủ của Ấn Độ sẽ mang lại sự "an ủi" cho chính phủ nước này, với ngân sách chịu áp lực lớn bởi các gói kích thích tài chính để ứng phó với đại dịch COVID-19. Thâm hụt tài khóa đã tăng từ 4,59% GDP trong năm tài khóa 2020 lên 9,3% vào tài khóa 2021. Nguồn thu từ thuế cao hơn đã giúp cắt giảm thâm hụt xuống còn 6,71% GDP trong năm tài khóa 2022.

Sujan Hajra, nhà kinh tế trưởng kiêm Giám đốc điều hành tại công ty dịch vụ tài chính Anand Rathi nhận xét rằng, trái phiếu chính phủ Ấn Độ không có mặt trong các chỉ số trái phiếu chính phủ toàn cầu là lý do nhu cầu đối với chúng bị giảm sút, bất chấp việc các trái phiếu này mang lại lợi nhuận tốt hơn so với trái phiếu chính phủ của nhiều quốc gia khác.

Trong khi các cuộc thảo luận về việc đưa trái phiếu chính phủ Ấn Độ vào các chỉ số trái phiếu chính phủ toàn cầu đã diễn ra trong một vài năm, Chính phủ Ấn Độ và các ngân hàng không thể thống nhất về việc có cho phép thanh toán trái phiếu ở nước ngoài hay không. Chính phủ nước này cho rằng việc thanh toán trái phiếu chính phủ ở nước ngoài sẽ gây bất lợi cho các nhà đầu tư trong nước - những người trả thuế thu nhập từ việc bán trái phiếu.

Madan Sabnavis, nhà kinh tế trưởng tại ngân hàng Bank of Baroda, cảnh báo rằng việc đưa trái phiếu chính phủ Ấn Độ vào chỉ số trái phiếu chính phủ toàn cầu có thể khiến trái phiếu Ấn Độ dễ bị tổn thương hơn trước sự biến động trên thị trường toàn cầu, đặc biệt khi lợi suất trái phiếu đang tăng. Lợi suất trái phiếu chính phủ trung bình đã tăng từ mức 5,5% vào tháng 1/2021 lên trên 7%. Tuy vậy, những lợi ích có thể kể đến như tăng dự trữ ngoại hối của Ấn Độ và chi phí đi vay thấp hơn cho các doanh nghiệp đi vay. Chuyên gia Sabnavis đánh giá: "Nhu cầu trái phiếu chính phủ tăng lên sẽ dẫn đến lợi suất trái phiếu giảm và lợi tức trái phiếu doanh nghiệp tự động cũng sẽ giảm xuống"./.