Viện kiểm sát nhận định cần “loại bỏ” bị cáo Trương Mỹ Lan ra khỏi đời sống xã hội

Mỗi khi cần rút tiền của Ngân hàng SCB, Trương Mỹ Lan chỉ đạo cấp dưới tạo lập hồ sơ, phương án vay vốn khống để hợp thức; đưa các cá nhân được thuê/nhờ đứng tên khoản vay, đứng tên tài sản, đại diện công ty “ma” đến ký vào hồ sơ vay vốn khống. Các đại diện pháp nhân và cá nhân đứng tên khoản vay đều không được thụ hưởng và sử dụng tiền, không biết mình vay và nợ SCB số tiền đặc biệt lớn. Hầu hết các khoản vay của Trương Mỹ Lan được giải ngân trước và thực hiện hợp thức sau.

Để che giấu thực trạng yếu kém của SCB, để Ngân hàng không bị đưa vào diện kiểm soát đặc biệt, tiếp tục được tái cơ cấu, khi bị thanh tra, kiểm tra, Trương Mỹ Lan đã chỉ đạo các cán bộ chủ chốt của Ngân hàng SCB mua chuộc cán bộ, lãnh đạo Cơ quan Thanh tra Giám sát ngân hàng, lãnh đạo Ngân hàng Nhà nước Thành phố Hồ Chí Minh, Tổ trưởng Tổ giám sát tăng cường tại SCB để các cá nhân có thẩm quyền trên bưng bít, che giấu thông tin sai phạm, báo cáo kết quả thanh, kiểm tra không trung thực, không đầy đủ.

Trong đó, bị cáo Lan đã chỉ đạo Võ Tấn Hoàng Văn (cựu Tổng Giám đốc SCB) 4 lần đưa hối lộ 5,2 triệu USD cho bị cáo Đỗ Thị Nhàn, cựu Cục trưởng Cục Thanh tra, giám sát ngân hàng II (Cục II), Cơ quan Thanh tra, giám sát ngân hàng, Ngân hàng Nhà nước; đồng thời đưa tiền quà cho các thành viên trong đoàn thanh tra.

Viện kiểm sát nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh xác định, từ năm 2012 đến năm 2022, bị cáo Trương Mỹ Lan đã chỉ đạo lập khống hồ sơ, cho vay, giải ngân 2.527 khoản (gồm 1.057 khoản khách hàng cá nhân và 1.470 khoản khách hàng tổ chức) với tổng số tiền hơn 1 triệu tỷ đồng.

Đến ngày 17/10/2022 (thời điểm khởi tố vụ án), còn 1.284 khoản vay (gồm 440 cá nhân vay 512 khoản và 435 tổ chức vay 772 khoản) với dư nợ hơn 677.000 tỷ đồng. Các khoản vay đều thuộc nợ nhóm 5, không có khả năng thu hồi sau khi trừ đi các tài sản bảo đảm có giá trị, thiệt hại gây ra cho Ngân hàng SCB là hơn 498.000 tỷ đồng. Tuy nhiên, trên cơ sở xem xét theo nguyên tắc có lợi cho các bị cáo, sau khi cấn trừ đi giá trị các tài sản đảm bảo, cơ quan công tố xác định bị cáo Lan đã chiếm đoạt 304.000 tỷ đồng của SCB.

Song, cơ quan công tố đánh giá bị cáo Trương Mỹ Lan cố ý phạm tội trong thời gian dài, phạm tội nhiều lần, phạm tội có tổ chức, tội danh đặc biệt biệt nghiêm trọng, thực hiện chuỗi hành vi phạm tội trong thời gian dài, gây thiệt hại số tiền đặc biệt lớn, phạm tội 2 lần trở lên, dùng thủ đoạn tinh vi để phạm tội, đây là những tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự.

Trong quá trình điều tra và tại tòa, bị cáo Trương Mỹ Lan không tỏ ra ăn năn hối cải mà khai báo quanh co chối tội, đổ lỗi cho nhân viên dưới quyền và các bị cáo tại SCB, hậu quả vụ án đặc biệt nghiêm trọng, không có khả năng thu hồi. Từ đó đại diện Viện Kiểm sát cho rằng, cần “loại trừ bị cáo Trương Mỹ Lan ra khỏi đời sống xã hội vĩnh viễn”.

Trước đó, tại tòa, bị cáo Trương Mỹ Lan phủ nhận cáo buộc nắm 85-91% cổ phần Ngân hàng SCB như cáo trạng nêu mà cho rằng, bị cáo chỉ sở hữu khoảng 4,9% cổ phần của SCB, còn lại là của người thân, bạn bè trong và ngoài nước. Ngoài ra, bị cáo cho rằng, mình không chỉ đạo thành lập các công ty “ma”; không nâng khống giá trị tài sản để lấy tiền của Ngân hàng SCB, mà chính bị cáo đã cho SCB mượn tài sản để tái cơ cấu.

Bị cáo Chu Lập Cơ (cựu Chủ tịch Hội đồng Quản trị Công ty Times Square, chồng của bị cáo Trương Mỹ Lan) đã giúp sức cho bị cáo Lan chiếm đoạt và gây hậu quả đặc biệt lớn cho Ngân hàng SCB với số tiền thiệt hại lên đến 9.100 tỷ đồng. Trong quá trình điều tra và tại phiên tòa, bị cáo Chu Lập Cơ đã khai báo thành khẩn, thừa nhận hành vi phạm tội của mình, tích cực hợp tác với cơ quan điều tra để làm rõ vụ án. Bị cáo Chu Lập Cơ được Nhà nước tặng Huân chương Lao động, Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh tặng nhiều bằng khen do có nhiều đóng góp hoạt động thiện nguyện, bị cáo đã tác động gia đình nộp khắc phục 1 tỷ đồng.

Bị cáo Đỗ Thị Nhàn, cựu Cục trưởng Cục Thanh tra, giám sát ngân hàng II (Cục II), Cơ quan Thanh tra, giám sát ngân hàng, Ngân hàng Nhà nước là trưởng đoàn thanh tra, người chỉ đạo đoàn thanh tra, chịu trách nhiệm chính về kết quả thanh tra theo chỉ đạo của bị cáo Nguyễn Văn Hưng (Phó Chánh thanh tra phụ trách Cơ quan Thanh tra, giám sát Ngân hàng Nhà nước) đã nhận tiền từ bị cáo Trương Mỹ Lan để chỉ đạo thành viên trong đoàn báo cáo không trung thực, không đầy đủ các sai phạm của SCB; cố tình che giấu, bưng bít, làm nhẹ để có lợi cho SCB và tiếp tục kiến nghị đề xuất tạo điều kiện cho SCB được tái cơ cấu. Hành vi của bị cáo Đỗ Thị Nhàn đã phạm vào tội nhận hối lộ với số tiền đặc biệt lớn.

Quá trình điều tra và tại phiên tòa, bị cáo Nhàn đã thành khẩn khai báo, lần đầu phạm tội, nhân thân tốt, đã nộp lại 4,8 triệu USD và 10 sổ tiết kiệm ngân hàng có tổng số tiền hơn 10 tỷ đồng. Tuy nhiên, hành vi của Đỗ Thị Nhàn gây bức xúc trong dư luận, gây mất uy tín cơ quan Nhà nước nên Viện Kiểm sát đề nghị cần “cách ly vĩnh viễn ra khỏi xã hội”.