Việt Nam - Brazil: Nhiều dư địa hợp tác kinh tế thương mại

Cùng việc tập trung vào thế mạnh bổ trợ lẫn nhau, các bên còn nỗ lực mở rộng khai thác dư địa hợp tác nhằm phát triển quan hệ song phương lên tầm cao mới. 

Là thành viên sáng lập BRICS, nền kinh tế Brazil lớn nhất khu vực Mỹ Latinh và đứng thứ 10 thế giới (2023), giàu tài nguyên thiên nhiên, sản xuất nông nghiệp lớn thứ hai thế giới, xuất khẩu khoáng sản đứng thứ ba thế giới.

Theo Bộ Công Thương, từ nhiều năm qua, Brazil luôn là bạn hàng số 1 của Việt Nam tại khu vực Mỹ Latinh. Năm 1989, khi hai nước thiết lập quan hệ ngoại giao, từ đó đến nay, trao đổi thương mại hai chiều đã có bước tăng trưởng ấn tượng. 

Năm 2024, tổng kim ngạch thương mại hai chiều Việt Nam – Brazil đã đạt mức kỷ lục 7,97 tỷ USD, tăng 12,2% so với năm 2023. Trong số đó, Việt Nam xuất khẩu sang Brazil 2,6 tỷ USD, tăng 6,7%, nhập khẩu từ Brazil đạt 5,37 tỷ USD, tăng 15%. Như vậy, Việt Nam nhập siêu hơn 2,77 tỷ USD từ Brazil. Tuy nhiên, các mặt hàng nhập khẩu từ Brazil chủ yếu là thức ăn chăn nuôi, nguyên vật liệu để phục vụ sản xuất.

Riêng 5 tháng đầu năm 2025, trao đổi kim ngạch hai chiều đạt 3,33 tỷ USD, giảm 5% so với cùng kỳ năm 2024; trong đó, Việt Nam xuất khẩu sang Brazil 1,11 tỷ USD, giảm 2,2%, Việt Nam nhập khẩu từ Brazil 2,2 tỷ USD, giảm 6,3%.

Hoạt động tại một doanh nghiệp chế biến thủy sản. Ảnh: Minh Trí - TTXVN

Về mặt hàng xuất khẩu, Việt Nam xuất khẩu sang Brazil chủ yếu là thủy sản, cao su, dệt may, giày dép, sắt thép. Ở chiều ngược lại, Việt Nam nhập khẩu từ Brazil các mặt hàng đậu tương, lúa mỳ, ngô, thức ăn gia súc và nguyên liệu, bông các loại...

Về đầu tư, tính lũy kế đến tháng 10/2024, Brazil có 7 dự án đầu tư vào Việt Nam với tổng vốn đăng ký 3,85 triệu USD, chủ yếu trong lĩnh vực công nghiệp chế biến chế tạo, bán buôn và bán lẻ, hoạt động chuyên môn khoa học công nghệ.

Thương vụ Việt Nam tại Brazil nhận định, Brazil hiện là thành viên của Khối thị trường chung Nam Mỹ (Mercosur) gồm Brazil, Argentina, Uruguay, Paraguay. Đây là thị trường rất tiềm năng cho các mặt hàng xuất khẩu của Việt Nam như may mặc, da giày, thủ công mỹ nghệ, thực phẩm chế biến. 

Cùng đó, Brazil có thể trở thành cầu nối giúp Việt Nam tiếp cận thị trường các nước Mỹ Latinh cũng như Mercosur. Ngược lại, Việt Nam sẽ giúp Brazil tiếp cận thị trường ASEAN rộng lớn với hơn 650 triệu dân và một thị trường lớn hơn với 800 triệu dân của Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP).

Ông Bruno Romano - Giám đốc thương mại Công ty GreenLife Solution chia sẻ: Việt Nam là một thị trường tiềm năng cho các mặt hàng xuất khẩu của Brazil như thịt bò, thịt gia cầm, ngũ cốc… nhưng cũng là thị trường có thể cung cấp sản phẩm nguyên liệu cho một số ngành sản xuất của Brazil như hoa quả đông lạnh, hạt nhựa, nguyên liệu sắt, thép, nhôm…

Công ty GreenLife Solution cùng một số công ty khác trong tập đoàn dự kiến sẽ tham gia đoàn doanh nghiệp Brasil đi Việt Nam vào tháng 9 tới để tham gia Triển lãm International Sourcing Expo 2025nhằm tìm kiếm cơ hội giao thương trực tiếp với doanh nghiệp Việt Nam.

Đại diện Tập đoàn Vifon Việt Nam và Công ty Tân Nhất Hương của Việt Nam cũng khẳng định sự quan tâm và chiến lược của công ty khi tìm kiếm những cơ hội mới tại khu vực thị trường Nam Mỹ; trong đó,nổi bật nhất là thị trường Brazil khi tại đây có sức tiêu dùng cao, yêu cầu về tiêu chuẩn không quá khắt khe và còn nhiều dư địa để phát triển.

Tại buổi làm việc với ông Alexandre Silveira - Bộ trưởng Bộ Mỏ và Năng lượng; ông Marcio Elias Rosa - Thứ trưởng Bộ Phát triển, Công nghiệp, Thương mại và Dịch vụ Brazil, Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên khẳng định: Mặc dù Brazil là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam tại Nam Mỹ, Việt Nam là đối tác thương mại lớn nhất của Brazil tại khu vực ASEAN nhưng dư địa và tiềm năng khai thác giữa hai nước còn rất lớn. 

Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên nhấn mạnh: Việt Nam hoan nghênh và cảm ơn thiện chí của Brazil đã công nhận quy chế kinh tế thị trường của Việt Nam và đề nghị cấp kỹ thuật hai bên tiếp tục làm việc để sớm hoàn tất các thủ tục công nhận cần thiết trong quý II năm nay. Cùng đó, Việt Nam trước mắt sẽ mở cửa thị trường cho sản phẩm thịt bò và tiếp tục mở cửa thị trường cho sản phẩm mà Brazil có lợi thế và Việt Nam có nhu cầu. Ở chiều ngược lại, đề nghị Brazil mở cửa đối đẳng cho sản phẩm như tôm, cá tra, cá ba sa của Việt Nam.

Ngoài ra, hai bên tăng cường hợp tác trong lĩnh vực sản xuất ethanol bởi Brazil là quốc gia có kinh nghiệm sản xuất ethanol, trong khi Việt Nam có nhiều tiềm năng và nhu cầu chuyển hướng sử dụng nhiên liệu sạch. Mặt khác, Việt Nam đang trong quá trình chuyển dịch năng lượng mạnh mẽ nên cơ hội hợp tác giữa hai bên trong lĩnh vực này trong thời gian tới là rất lớn.

Thu hoạch lúa mì. Ảnh minh họa: AFP/TTXVN

Bộ trưởng cũng lưu ý việc nâng cấp Chủ tịch phân ban Uỷ ban hỗn hợp giữa hai nước lên cấp Bộ trưởng, để tương xứng với mối quan hệ đối tác chiến lược, đồng thời tiến hành kỳ họp thứ 3 Uỷ ban hỗn hợp ngay trong năm nay. Đăc biệt, trong vai trò chủ chốt, Brazil cùng Việt Nam thúc đẩy khởi động đàm phán FTA giữa Việt Nam và Mercosur. 

Về phía Brazil, Bộ trưởng Bộ Mỏ và Năng lượng nhất trí với Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên cho rằng hợp tác năng lượng là một trong lĩnh vực hai nước cần tập trung để đẩy mạnh hơn nữa. Doanh nghiệp Brazil sẵn sàng tìm hiểu cơ hội và hợp tác với đối tác Việt Nam trong lĩnh vực trên.

Ông Marcio Elias Rosa, Thứ trưởng Bộ Phát triển, Công nghiệp, Thương mại và Dịch vụ Brazil đề nghị hai bên tiếp tục thúc đẩy cơ chế hợp tác hiện hành, tập trung ưu tiên cho quan hệ kinh tế - thương mại giữa hai quốc gia. Cùng đó, thông báo quyết định của Tổng thống Lula về việc dỡ bỏ lệnh cấm về cá rô phi và mở cửa thị trường Brazil cho một số loại tôm, theo tiêu chuẩn quốc tế. Về cá tra, cá ba sa, Chính phủ Brazil cam kết tiến hành đánh giá kỹ thuật trong thời gian sớm nhất.

Đặc biệt, hai bên cam kết cùng nhau triển khai nhanh chóng Tổ công tác thúc đẩy thương mại và công nghiệp giữa Bộ Công Thương Việt Nam và Bộ Phát triển, Công nghiệp, Thương mại và Dịch vụ Brazil. Đây là cơ chế quan trọng và thiết thực thúc đẩy nội dung và lĩnh vực cụ thể trong hợp tác kinh tế hai nước.