Xúc tiến thương mại bước vào giai đoạn đổi mới toàn diện

Ngày 29/12, tại Hà Nội, Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương) tổ chức Hội nghị tổng kết công tác năm 2025 và triển khai nhiệm vụ năm 2026 với sự tham dự của đại diện các đơn vị thuộc Bộ, hệ thống Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài, Sở Công Thương các địa phương, hiệp hội ngành hàng và đông đảo doanh nghiệp. Ý kiến tại hội nghị cho thấy, xúc tiến thương mại đang bước vào giai đoạn đổi mới toàn diện, chuyển từ vai trò tổ chức sự kiện sang vai trò công cụ chiến lược hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận thị trường bền vững, nâng cao năng lực tuân thủ, thích ứng tiêu chuẩn, kết nối chuỗi phân phối và tham gia sâu chuỗi cung ứng toàn cầu.

Phát biểu tại hội nghị, Cục trưởng Vũ Bá Phú nhấn mạnh: Giai đoạn 2021–2025, Bộ Công Thương đã phê duyệt 630 đề án xúc tiến thương mại, tổng kinh phí hơn 650 tỷ đồng, hỗ trợ hơn 41.000 lượt doanh nghiệp và hợp tác xã trên cả nước. Riêng năm 2025, 114 đề án được triển khai, trong đó 81 đề án tập trung phát triển ngoại thương, 33 đề án thúc đẩy thị trường nội địa. Các chương trình đã hỗ trợ hơn 7.200 lượt doanh nghiệp tham gia 1.720 gian hàng tại hội chợ, triển lãm trong và ngoài nước; giá trị hợp đồng và biên bản ghi nhớ đạt khoảng 71 triệu USD, thu hút hơn 720.000 lượt khách quốc tế.

Một trong những dấu ấn lớn của năm 2025 là Hội chợ Mùa Thu lần thứ nhất do Bộ Công Thương chủ trì được đánh giá là hội chợ quy mô lớn nhất từ trước đến nay, quy tụ hơn 2.500 doanh nghiệp trong và ngoài nước, với 3.000 gian hàng đến từ 34 tỉnh, thành phố. Hội chợ thu hút trung bình 100.000 lượt khách mỗi ngày, doanh thu gần 1.000 tỷ đồng; riêng khu gian hàng địa phương đạt khoảng 50 tỷ đồng. 

Thành công này tạo hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ cho thị trường nội địa, khẳng định vai trò trung tâm của xúc tiến thương mại trong kích cầu tiêu dùng, kết nối cung cầu và quảng bá thương hiệu Việt. Trên cơ sở hiệu quả thực tiễn, Thủ tướng Chính phủ đã giao Bộ Công Thương nghiên cứu, nhân rộng mô hình tổ chức hội chợ quy mô quốc gia trong thời gian tới.

Song hành với xúc tiến truyền thống, Cục đã đẩy mạnh Chương trình Thương hiệu Quốc gia Việt Nam. Hàng loạt hoạt động quảng bá quy mô lớn được tổ chức tại thị trường trọng điểm như Nhật Bản, Hoa Kỳ, châu Âu; trong đó, nổi bật là Tuần lễ Thương hiệu Quốc gia Việt Nam tại EXPO 2025 Osaka và chuỗi hoạt động tại Triển lãm Thành tựu kinh tế – xã hội kỷ niệm 80 năm Quốc khánh. Những chương trình này không chỉ nâng cao hình ảnh quốc gia mà còn gia tăng độ nhận diện, giá trị thương hiệu hàng hóa, doanh nghiệp Việt tại thị trường lớn và khó tính, đồng thời thúc đẩy kết nối với tập đoàn mua hàng và phân phối toàn cầu.

Trong trục chuyển dịch phương thức, chuyển đổi số tiếp tục được xác định là trụ cột xuyên suốt. Hệ sinh thái xúc tiến thương mại số được xây dựng đồng bộ, tích hợp nhiều nền tảng, kết nối với Cổng Dịch vụ công quốc gia giúp 100% thủ tục hành chính trong xúc tiến thương mại được thực hiện trực tuyến, tạo thuận lợi tối đa cho doanh nghiệp. 

Các hội chợ trực tuyến, livestream bán hàng xuyên biên giới, ứng dụng công nghệ 3D, blockchain truy xuất nguồn gốc được triển khai rộng rãi, giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực tiếp cận thị trường, giảm chi phí, tăng tính minh bạch và đáp ứng yêu cầu thương mại xanh, kinh tế tuần hoàn cũng như cơ chế, quy định mới của quốc tế, tiêu biểu là Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon của Liên minh châu Âu.

Đóng góp vào góc nhìn phối hợp chính sách và thực thi, Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) Trần Thanh Hải cho rằng: Năm 2025 ghi dấu nhiều chuyển động phức tạp của kinh tế thế giới, với các yêu cầu ngày càng khắt khe về môi trường, phát triển bền vững, truy xuất nguồn gốc và trách nhiệm xã hội. Những thay đổi này buộc các nền kinh tế; trong đó, có Việt Nam phải liên tục thích ứng để duy trì năng lực cạnh tranh. Đặc biệt, vai trò của xúc tiến thương mại không chỉ dừng lại ở việc kết nối cung cầu, mà ngày càng gắn chặt với nhiệm vụ hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực tuân thủ, tiếp cận thị trường bền vững.

Thực tế cho thấy, nhiều doanh nghiệp hiện nay không chỉ cần thông tin về thị trường mà còn rất cần được hỗ trợ về cách thức đáp ứng yêu cầu ngày càng khắt khe của đối tác nhập khẩu. Việc lồng ghép nội dung hướng dẫn về xuất xứ hàng hóa, tiêu chuẩn môi trường, lao động, trách nhiệm xã hội vào xúc tiến thương mại được đánh giá là hướng đi đúng, giúp doanh nghiệp chủ động thích ứng và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Hơn nữa, trong bối cảnh biến động nhanh chóng hiện nay, thông tin chính xác, kịp thời chính là vũ khí giúp doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro và nắm bắt cơ hội. Do đó, việc phối hợp chặt chẽ giữa các đơn vị trong việc thu thập, xử lý và truyền tải thông tin đến cộng đồng doanh nghiệp là yêu cầu mang tính sống còn.

Nhấn mạnh vai trò của hệ thống Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài trong việc hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng thị trường, ông Trần Thanh Hải cho biết: Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài chính là đầu mối giúp doanh nghiệp tiếp cận thông tin một cách kịp thời, chính xác, qua đó chủ động điều chỉnh chiến lược sản xuất, kinh doanh phù hợp với từng thị trường cụ thể. Đặc biệt, trong bối cảnh thương mại toàn cầu biến động nhanh, việc tăng cường kết nối giữa Cục Xuất nhập khẩu, Cục Xúc tiến thương mại và hệ thống Thương vụ được xem là yếu tố then chốt giúp doanh nghiệp kịp thời tiếp cận thông tin, hạn chế rủi ro và tận dụng hiệu quả các cơ hội thị trường.

Ở trục hỗ trợ doanh nghiệp, ông Nguyễn Việt San – Phó Vụ trưởng Vụ Phát triển thị trường nước ngoài (Bộ Công Thương) đánh giá xúc tiến thương mại đang chuyển từ vai trò tổ chức sự kiện sang vai trò công cụ chiến lược hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận thị trường bền vững, nâng cao năng lực tuân thủ, thích ứng tiêu chuẩn, kết nối chuỗi phân phối và tham gia sâu chuỗi cung ứng toàn cầu. 

Năm 2025, Vụ Phát triển thị trường nước ngoài phối hợp chặt với Cục Xúc tiến thương mại đã triển khai nhiều chương trình có tác động lớn như Viet Nam International Sourcing 2025 tại TP. Hồ Chí Minh, thu hút các tập đoàn phân phối hàng đầu thế giới gồm Aeon, Uniqlo, Walmart, Amazon, Coppel, IKEA, qua đó mở ra cơ hội giao thương trực tiếp và đa kênh cho doanh nghiệp Việt. 

Cùng đó, các Tuần hàng Việt Nam tại Pháp, Nhật Bản, Malaysia, Hong Kong (Trung Quốc), Campuchia cùng các đoàn xúc tiến tại Hoa Kỳ, Canada, châu Âu và Mỹ Latinh đã giúp hàng hóa Việt Nam gia tăng độ phủ và vị thế tại các thị trường chiến lược, đặc biệt trong nhóm ngành hàng có tiêu chuẩn bền vững, môi trường và truy xuất khắt khe.

Tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân đánh giá cao sự gắn kết ngày càng chặt chẽ giữa cơ quan xúc tiến thương mại với cộng đồng doanh nghiệp. Không chỉ hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận thị trường nước ngoài, các đơn vị xúc tiến còn đóng vai trò cầu nối quan trọng, hỗ trợ địa phương triển khai hiệu quả các chương trình xúc tiến phù hợp với đặc thù từng ngành hàng, từng vùng.

Bước sang giai đoạn mới, Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân đề nghị Cục Xúc tiến thương mại và các đơn vị liên quan khẩn trương rà soát, hoàn thiện Chương trình xúc tiến thương mại quốc gia giai đoạn 2026 – 2030 theo hướng đổi mới mạnh mẽ, xác định rõ mục tiêu, chỉ tiêu và chương trình hành động cụ thể. Đây được xác định là giai đoạn then chốt, góp phần thực hiện các mục tiêu tăng trưởng đã được Đảng và Chính phủ đề ra.

Bên cạnh đó, tổ chức bộ máy, phát triển nguồn nhân lực và mở rộng mạng lưới văn phòng đại diện xúc tiến thương mại ở nước ngoài cần tiếp tục được quan tâm, triển khai đồng bộ, gắn với yêu cầu phát triển thị trường mới, đồng thời giữ vững và khai thác hiệu quả các thị trường truyền thống. Đặc biệt, Thứ trưởng lưu ý nhiệm vụ tổ chức các hội chợ quốc gia theo chu kỳ thường xuyên trong năm, không chỉ đơn thuần là hoạt động xúc tiến đơn lẻ mà phải trở thành không gian kết nối tổng thể giữa sản xuất, phân phối, tiêu dùng trong nước và quốc tế, tạo động lực lan tỏa cho toàn bộ hệ sinh thái thương mại.

Trong không khí chuẩn bị bước sang năm mới 2026, Thứ trưởng kêu gọi toàn hệ thống xúc tiến thương mại tiếp tục phát huy truyền thống đoàn kết, đổi mới, đồng hành cùng doanh nghiệp, vượt qua thách thức, hướng tới mục tiêu tăng trưởng nhanh nhưng bền vững, đóng góp thiết thực cho phát triển kinh tế xã hội đất nước.

"Những kết quả đạt được trong năm 2025 là nền tảng quan trọng để xúc tiến thương mại tiếp tục bứt phá trong thời gian tới. Bộ Công Thương sẽ tiếp thu đầy đủ các ý kiến tham luận, đề xuất tại hội nghị, làm cơ sở hoàn thiện báo cáo và định hướng chính sách", Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân khẳng định.