Xung đột tại Iran khiến kho dự trữ dầu mỏ giảm với tốc độ kỷ lục

Việc các kho dự trữ thu hẹp nhanh chóng làm gia tăng rủi ro giá cả tăng vọt và nguồn cung khan hiếm. Chính phủ và các ngành công nghiệp hiện còn rất ít lựa chọn để giảm bớt tác động từ việc mất đi hơn một tỷ thùng dầu cung ứng sau hai tháng eo biển Hormuz gần như bị đóng cửa. Tình trạng này khiến thị trường dễ bị tổn thương trong thời gian dài, ngay cả khi xung đột kết thúc.

Ngân hàng đầu tư Morgan Stanley ước tính kho dự trữ dầu toàn cầu đã giảm khoảng 4,8 triệu thùng mỗi ngày trong giai đoạn từ ngày 1/3 đến 25/4. Con số này vượt xa mức sụt giảm hàng quý cao nhất từng ghi nhận trong dữ liệu của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), trong đó dầu thô chiếm gần 60% đà sụt giảm, phần còn lại là nhiên liệu tinh chế.

Chuyên gia Natasha Kaneva, trưởng bộ phận nghiên cứu hàng hóa toàn cầu của tập đoàn tài chính JPMorgan Chase & Co., phân tích rằng kho dự trữ đóng vai trò như bộ giảm chấn cho hệ thống dầu mỏ toàn cầu. Tuy nhiên, hệ thống này luôn yêu cầu một mức dầu tối thiểu để duy trì hoạt động. Thế giới sẽ chạm "mức vận hành tối thiểu" từ rất lâu trước khi các kho dự trữ thực sự về con số không.

Tập đoàn tài chính Goldman Sachs Group Inc. cho biết dù đà sụt giảm có dấu hiệu chậm lại đôi chút trong những ngày gần đây do nhu cầu từ Trung Quốc yếu đi, nhưng tổng lượng dự trữ dầu của thế giới đã chạm mức thấp nhất kể từ năm 2018.

Áp lực lớn nhất hiện đang đè nặng lên một số quốc gia phụ thuộc vào nhập khẩu nhiên liệu tại châu Á. Tại châu Âu, lượng dự trữ nhiên liệu bay cũng đang cạn kiệt nhanh chóng ngay trước thềm mùa du lịch hè. Một số chuyên gia dự báo khu vực này có thể rơi vào tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng ngay trong tháng 6.

Mỹ, quốc gia hiện đóng vai trò là nhà cung cấp cuối cùng cho thế giới, cũng đã phải rút dự trữ dầu thô và nhiên liệu nội địa xuống dưới mức trung bình lịch sử do xuất khẩu tăng vọt. Dữ liệu từ cơ quan chính phủ cho thấy dự trữ dầu thô của Mỹ, bao gồm cả Kho Dự trữ Chiến lược (SPR), đã giảm trong 4 tuần liên tiếp. Dự trữ dầu chưng cất của nước này hiện ở mức thấp nhất kể từ năm 2005.

Dù các công ty dầu khí tại Mỹ đã bắt đầu tăng sản lượng, nhưng chuyên gia Eimear Bonner, Giám đốc tài chính của tập đoàn năng lượng Chevron Corp., nhận định lượng dự trữ có thể sẽ tiếp tục giảm trong ngắn hạn. Chuyên gia này dự báo một số quốc gia phụ thuộc vào nhập khẩu sẽ bắt đầu đối mặt với tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng trong giai đoạn tháng 6 và tháng 7.

Ông Antoine Halff, nhà đồng sáng lập công ty phân tích dữ liệu vệ tinh Kayrros, cho biết dự trữ dầu tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương (ngoại trừ Trung Quốc) đã giảm khoảng 70 triệu thùng kể từ khi xung đột bắt đầu, trong đó, dự trữ tại Nhật Bản và Ấn Độ đang ở mức thấp nhất trong ít nhất 10 năm qua.

Theo một số chuyên gia, nếu eo biển Hormuz không mở cửa trở lại vào đầu tháng 6, một số quốc gia châu Á sẽ phải hứng chịu cú sốc kinh tế vĩ mô do thiếu hụt dầu diesel. Châu Âu có thể cầm cự thêm một tháng trước khi tình hình trở nên khó kiểm soát.

Ngay cả khi eo biển mở cửa trở lại, áp lực lên thị trường vẫn sẽ duy trì khi các chính phủ và công ty chạy đua bổ sung lượng hàng đã mất. Ông Willie Chiang, Giám đốc điều hành của tập đoàn vận tải dầu khí Plains All American Pipeline LP, nhận định sau chiến sự, nhiều quốc gia có thể sẽ tái thiết lập kho dự trữ chiến lược ở mức cao hơn cả thời kỳ trước xung đột, tạo thêm một tầng nhu cầu mới cho thị trường trong tương lai.