Xung đột tại Trung Đông: Iran kêu gọi HĐBA LHQ hành động

Đại diện thường trực của Iran tại Liên hợp quốc (LHQ) Amir Saeid Iravani phát biểu trong phiên họp của Đại hội đồng LHQ ở New York (Mỹ). Ảnh: IRNA/TTXVN

Đại diện thường trực của Iran tại Liên hợp quốc (LHQ) Amir Saeid Iravani ngày 2/3 đã kêu gọi Hội đồng Bảo an (HĐBA) LHQ “hành động kiên quyết, rõ ràng và không mập mờ” trước các cuộc không kích do Mỹ và Israel tiến hành nhằm vào Iran, trong bối cảnh các bên tiếp tục đưa ra những tuyên bố cứng rắn liên quan đến diễn biến xung đột.

Phát biểu với báo giới tại trụ sở LHQ ở New York, ông Iravani cho rằng Mỹ đã phối hợp chặt chẽ với Israel "lần thứ hai tiến hành cuộc tấn công quân sự có chủ ý và không bị khiêu khích" nhằm vào Iran, một hành động mà ông cho là "gây hấn có tính toán". Theo nhà ngoại giao Iran, các thành phố lớn và khu vực dân cư đông đúc của nước này đã trở thành mục tiêu, khiến hàng trăm dân thường thiệt mạng và nhiều người khác bị thương.

Ông Iravani cũng cáo buộc các cuộc tấn công của Mỹ và Israel đã vi phạm nghiêm trọng Hiến chương LHQ, trong đó nghiêm cấm đe dọa hoặc sử dụng vũ lực chống lại chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của bất kỳ quốc gia nào. Ông chỉ trích việc Mỹ và Israel nhằm vào Lãnh tụ Tối cao Iran và nhiều quan chức quân sự cấp cao khác, coi đây là “sự vi phạm nghiêm trọng luật pháp quốc tế cũng như nguyên tắc bình đẳng chủ quyền giữa các quốc gia”.

Đáng chú ý, đại diện Iran còn cáo buộc Mỹ và Israel “cố tình nhắm vào dân thường và cơ sở hạ tầng dân sự”, trong đó có vụ tấn công một trường học ở tỉnh Hormozgan ở miền Nam Iran khiến 165 nữ sinh thiệt mạng. Ông cho rằng các hành động này cấu thành “tội ác chiến tranh và tội ác chống lại loài người”, đồng thời nhấn mạnh LHQ “không thể im lặng” và trách nhiệm giải trình là điều bắt buộc.

Khẳng định chương trình hạt nhân của Iran hoàn toàn vì mục đích hòa bình và Tehran không tạo ra mối đe dọa cận kề nào, ông Iravani cho biết Iran vẫn đang tham gia các cuộc đàm phán ngoại giao một cách nghiêm túc. Tuy nhiên, Washington lại “chọn vũ lực thay vì ngoại giao”. Nhà ngoại giao Iran khẳng định Tehran đang thực thi quyền tự vệ theo Điều 51 của Hiến chương LHQ và mọi phản ứng của nước này là “hợp pháp, cần thiết và tương xứng” khi chỉ nhằm vào các mục tiêu quân sự.

Liên quan đến thương vong dân sự, các cơ quan khác của LHQ và nhiều tổ chức quốc tế ngày 2/3 đã lên án vụ tấn công vào trường tiểu học nữ sinh Minab ở Iran khiến hàng trăm trẻ em thiệt mạng. Theo phóng viên TTXVN tại Geneva, Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của LHQ (UNESCO) cho rằng đây là hành vi vi phạm nghiêm trọng luật nhân đạo quốc tế, nhấn mạnh trường học phải được tôn trọng và bảo vệ. Quỹ Nhi đồng LHQ (UNICEF) cảnh báo các hành động quân sự đang làm gia tăng căng thẳng khu vực và đe dọa hàng triệu trẻ em, đồng thời ủng hộ lời kêu gọi của Tổng Thư ký LHQ Antonio Guterres về chấm dứt ngay các hành động thù địch và giảm leo thang. Văn phòng Cao ủy LHQ về người tị nạn (UNHCR) cũng bày tỏ lo ngại trước tác động của xung đột đối với dân thường cũng như nguy cơ gia tăng làn sóng di dời, gây áp lực lớn lên các quốc gia đang tiếp nhận người tị nạn.

Trong khi đó, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu khẳng định cuộc xung đột hiện nay sẽ không trở thành “một cuộc chiến bất tận”. Trả lời phỏng vấn kênh Fox News phát sóng ngày 2/3, ông Netanyahu cho rằng chiến dịch quân sự có thể kéo dài “một khoảng thời gian” nhưng không phải là nhiều năm và đây chỉ là hành động “nhanh chóng, mang tính quyết định”. Nhà lãnh đạo Israel cáo buộc Iran đã xây dựng các cơ sở vũ khí hạt nhân và tên lửa mới kể từ sau cuộc xung đột 12 ngày hồi tháng 6 năm ngoái, bao gồm các hầm ngầm và địa điểm mới có thể khiến chương trình tên lửa đạn đạo và hạt nhân của Tehran "miễn nhiễm" trước các cuộc tấn công nếu kéo dài thêm vài tháng nữa. Theo ông Netanyahu, nếu không hành động ngay, sau này sẽ không còn cơ hội.

Về phía Mỹ, Tổng thống Donald Trump cho biết các mục tiêu tại Iran “đã rất gần” và không cần phải triển khai lực lượng bộ binh. Trả lời báo giới tối 2/3 theo giờ địa phương, ông Trump nói rõ ông không nghĩ rằng "sẽ cần đến bộ binh" và hiện chưa thể tiết lộ chi tiết về phản ứng của Washington sau vụ tấn công nhằm vào Đại sứ quán Mỹ tại thủ đô Riyadh  của Saudi Arabia.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cùng ngày cũng khẳng định Washington tin rằng nước này có thể đạt được các mục tiêu ở Iran mà không cần lực lượng trên bộ. Theo người đứng đầu ngành ngoại giao Mỹ, trọng tâm hiện nay là phá hủy bệ phóng tên lửa đạn đạo, kho dự trữ, năng lực sản xuất tên lửa, các thiết bị bay không người lái tấn công một chiều và năng lực hải quân của Iran.

Trước những căng thẳng chưa có dấu hiệu hạ nhiệt ở Trung Đông, Trung Quốc tiếp tục kêu gọi các bên chấm dứt ngay những hoạt động quân sự và sớm nối lại đối thoại về vấn đề hạt nhân Iran. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Mao Ninh (Mao Ning) đưa ra tuyên bố trên tại cuộc họp báo thường kỳ ngày 3/3, sau khi Tổng Giám đốc Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) cho biết chưa có bằng chứng cho thấy Iran đang triển khai một chương trình vũ khí hạt nhân có tổ chức.

Ngoài ra, bà Mao Ninh cũng hối thúc các bên bảo đảm an toàn hàng hải tại Eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển quan trọng đối với dầu mỏ và khí đốt toàn cầu, đồng thời tránh leo thang căng thẳng và ngăn ngừa những tác động tiêu cực lớn hơn đối với kinh tế toàn cầu. Trung Quốc - quốc gia nhập khẩu dầu mỏ chính của Iran - khẳng định sẽ thực hiện các biện pháp cần thiết nhằm bảo đảm an ninh năng lượng.