Xung đột tại Trung Đông: Iran nới lỏng hạn chế với eo biển Hormuz

Tàu chở khí dầu mỏ hóa lỏng mang cờ Ấn Độ cập cảng ở Mundra sau khi di chuyển qua eo biển Hormuz. Ảnh: ANI/TTXVN

Bộ trưởng Giao thông Anthony Loke khẳng định Tehran đã cam kết không thu phí đối với tàu Malaysia, trong bối cảnh hai nước duy trì quan hệ ngoại giao tốt.

Các tàu Malaysia thuộc các tập đoàn năng lượng lớn như Petronas, Sapura Energy và MISC hiện đang chờ được cấp phép để đi qua eo biển. Tuy nhiên, giới chức Kuala Lumpur cho biết quá trình này có thể mất thời gian do số lượng lớn tàu đang bị ùn ứ tại khu vực.

Cùng ngày, Chính phủ Trung Quốc cảm ơn các bên liên quan đã hỗ trợ để 3 tàu của nước này đi qua eo biển Hormuz. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mao Ninh cho biết ba tàu Trung Quốc đã được tạo điều kiện đi qua eo biển Hormuz sau quá trình phối hợp với các bên liên quan, song không nêu cụ thể các bên tham gia. Trong số này có 2 tàu container siêu lớn thuộc tập đoàn vận tải nhà nước COSCO, cùng 1 tàu chở dầu và hóa chất treo cờ Hong Kong (Trung Quốc).

Tương tự, Chính phủ Philippines cho biết sẽ đàm phán ngoại giao với Iran nhằm bảo đảm việc vận chuyển nhiên liệu của quốc gia Đông Nam Á được thông suốt qua eo biển Hormuz.

Phát biểu tại cuộc họp báo, người phát ngôn Phủ Tổng thống Claire Castro xác nhận Tổng thống Ferdinand Marcos Jr. đã chỉ đạo Bộ Ngoại giao Philippines chủ trì xử lý vấn đề này, nhằm đảm bảo an ninh nguồn cung năng lượng quốc gia. Theo bà Castro, Tổng thống Marcos đã yêu cầu Ngoại trưởng Theresa Lazaro làm việc với Đại sứ Iran, dự kiến diễn ra trong thời gian sớm nhất, có thể ngay trong tuần.

Trước đó, chính quyền Tổng thống Marcos đã triển khai nhiều biện pháp ứng phó, bao gồm đa dạng hóa nguồn cung nhiên liệu, đảm bảo các hợp đồng nhập khẩu hiện có, trợ cấp nhiên liệu cho một số lĩnh vực và áp dụng các biện pháp tiết kiệm năng lượng trong hệ thống cơ quan nhà nước. Philippines nhấn mạnh nhiệm vụ duy trì dòng chảy nhiên liệu thông suốt tiếp tục là ưu tiên hàng đầu trong bối cảnh bất ổn toàn cầu gia tăng.

Hoạt động vận tải qua eo Hormuz – nơi chiếm khoảng 20% lưu lượng dầu và khí toàn cầu – đã suy giảm mạnh kể từ khi Iran siết chặt kiểm soát tuyến đường này sau các cuộc tấn công của Mỹ và Israel. Tehran cho biết chỉ cho phép tàu của các quốc gia “thân thiện” đi qua.

Những diễn biến mới cho thấy Iran đang áp dụng cách tiếp cận chọn lọc đối với hoạt động hàng hải tại eo Hormuz, vừa duy trì sức ép chiến lược, vừa tạo điều kiện cho một số đối tác nhất định trong bối cảnh nỗ lực ngoại giao nhằm hạ nhiệt xung đột vẫn đang được thúc đẩy.