Xuyên đêm ở vùng “rốn lũ” Lạng Sơn

Đảm bảo an toàn cho dân

Hơn 22 giờ đêm 7/10, những chiếc thuyền, ca nô của lực lượng vũ trang tỉnh Lạng Sơn vẫn thường trực trên Quốc lộ 4A, vị trí bắt đầu điểm ngập sâu, qua địa bàn thôn Cốc Phát, xã Thất Khê để di chuyển tài sản, di dời những hộ dân ở vùng bị nước ngập sâu đến nơi an toàn. Một số người dân trên địa bàn xã này đã sử dụng bè mảng ghép bằng những cây luồng để di chuyển qua vùng ngập lụt. Các lực lượng làm nhiệm vụ tại vùng “rốn lũ” Thất Khê thức xuyên đêm để canh nước lũ, bảo đảm an toàn cho nhân dân.

Lên chiếc thuyền nhỏ mà cán bộ chiến sĩ Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Lạng Sơn đang di dời người dân từ vùng ngập lụt đến nơi an toàn, vượt qua quãng đường hơn 1km trên Quốc lộ 4A ngập nặng có nơi lên tới 1,5 đến gần 2m, phóng viên TTXVN cảm nhận rõ những hiểm nguy đang rình rập. Xuất phát từ điểm ngập ở thôn Cốc Phát, chiếc thuyền nhỏ chở 6 người thỉnh thoảng lại tròng trành bởi sóng từ những chiếc thuyền chạy qua lại chở cán bộ chiến sĩ đi ứng cứu nhân dân và di dân.

Hai bên đường, những ngôi nhà cấp bốn, nhà cao tầng bị ngập gần hết tầng một. Nhiều khu vực điện mất, trời tối om. Ở các ngôi nhà cao tầng, người dân đã di chuyển toàn bộ tài sản lên cao, đồng thời chuyển lên sinh hoạt trên tầng hai chờ nước rút. Khi người dân cần, lực lượng chức năng địa phương sẵn sàng hỗ trợ, giúp đỡ với tinh thần không để ai bị đói, bị khát, bị mắc kẹt trong vùng lũ. Những cán bộ chiến sĩ Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh, Công an tỉnh dầm mình trong mưa, quần áo ướt sũng nước có mặt tại những nơi khó khăn nhất, ngập lụt sâu nhất, nguy hiểm nhất khi dân cần giúp đỡ là những hình ảnh đẹp, thấm đẫm tình quân dân trong bão lũ...

Ông Nguyễn Xuân Lâm ở thôn Cốc Phát, xã Thất Khê chia sẻ, được chính quyền địa phương thông báo nguy cơ nước dâng cao gây ngập sâu trên địa bàn nên từ trưa 7/10, được hỗ trợ của lực lượng tại chỗ, cả gia đình 7 người đã chuyển tài sản, di dời đến ở nhờ nhà người thân ở khu vực cao, cách vị trí ngập lụt ở thôn Cốc Phát hơn 1km. Thất Khê được xem là vùng trũng, mỗi lần mưa lớn liên tục thường bị ngập. Tháng 9 năm 2024 tại đây cũng đã ngập nặng. Do đó, để đảm bảo an toàn, gia đình đã di chuyển khỏi nhà từ sớm và chỉ trở về khi nước rút hết.

Trực tiếp làm nhiệm vụ hỗ trợ nhân dân vùng ngập lụt xã Thất Khê trong đêm, chiến sĩ Phạm Văn Quyến, Đội Cảnh sát cơ động, Công an tỉnh Lạng Sơn cho hay, cán bộ chiến sĩ trong Đội nhận lệnh lên Thất Khê từ chiều 7/10 để tham gia hỗ trợ nhân dân. Bất kể ngày hay đêm khi có yêu cầu ứng cứu từ người dân, cán bộ chiến sĩ của đơn vị đều sẵn sàng làm nhiệm vụ và chỉ rời địa bàn khi nước lũ rút.

Chỉ huy lực lượng tham gia hỗ trợ nhân dân vùng lũ Thất Khê, Đại tá Đàm Xuân Bách, Phó Chỉ huy trưởng, Tham mưu trưởng Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Lạng Sơn thông tin, ngay khi nhận tin nước lũ về gây ngập sâu, cô lập tại một số xã như: Vân Nham, Thất Khê, Tràng Định, Tân Tiến, Hữu Lũng... đơn vị đã cử 200 cán bộ, chiến sĩ bộ đội thường trực, hơn 400 cán bộ, chiến sĩ dân quân; 6 xuồng máy các loại, gần 1.000 áo phao, 500 phao tròn cứu hộ về phối hợp với lực lượng địa phương hỗ trợ, giúp đỡ nhân dân vùng lũ.

Hiện tại khó khăn nhất đối với cán bộ chiến sĩ làm nhiệm vụ ở vùng bị ngập lụt là mất điện, đêm tối, nước ngập sâu, song với tinh thần vì nhân dân phục vụ, các lực lượng làm nhiệm vụ vẫn quyết tâm bám trụ ở vùng lũ để giúp nhân dân...

Sẵn sàng phương án ứng phó lũ

Lãnh đạo xã Thất Khê cho biết, xã có 10/33 thôn bị ngập, một số vùng bị cô lập giao thông chia cắt. Toàn xã có khoảng 800 hộ nước ngập vào nhà. Trong tổng số trên 4.600 hộ dân toàn xã, có khoảng 500 - 600 hộ ở vũng trũng thấp có nguy cơ ngập sâu tiềm ẩn nguy hiểm đã được di dời đến nơi an toàn. Hiện nay, Quốc lộ 4A qua địa bàn xã Thất Khê dài hơn 1km đã ngập sâu, xe không thể di chuyển nên các phương tiện từ Lạng Sơn sang Cao Bằng và ngược lại cần lựa chọn cung đường khác để di chuyển.

Trước diễn biến khó lường của mưa lũ, từ kinh nghiệm nhiều lần bị ngập sâu những năm qua, xã đã chủ động xây dựng phương án phòng, chống, ứng phó với mưa lũ theo từng cấp độ của thời tiết, thiên tai để đảm bảo lực lượng, phương tiện ứng cứu, hỗ trợ, xử lý các vấn đề phát sinh nếu có; sắp xếp, bố trí các khu vực trường học, nhà văn hóa thôn không bị ngập lụt làm nơi ở cho những trường hợp phải di dời khỏi nhà do ngập sâu hoặc có nguy cơ sạt lở đất đá vào nhà...

Trao đổi với báo chí trong đêm 7/10 khi đang cùng lãnh đạo xã Thất Khê theo dõi tình hình nước lũ trên địa bàn, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lạng Sơn Đoàn Thanh Sơn cho hay, ngay khi nhận được thông tin bão số 11 ảnh hưởng, gây mưa lớn trên địa bàn, Tỉnh ủy, UBND tỉnh đã chỉ đạo các địa phương triển khai công tác ứng phó với mưa lũ từ sớm, đặc biệt là tại những khu vực thường xuyên xảy ra ngập úng khi mưa lớn. Tại vùng “rốn lũ” các xã: Tràng Định, Thất Khê... ngay từ sáng 7/10, chính quyền địa phương đã tổ chức rà soát, di dời người dân vùng trũng thấp đến nơi an toàn.

Tuy nhiên, đợt mưa lũ này đã gây ra sự cố vỡ một đoạn đập thuỷ điện Bắc Khê 1, trên địa bàn thôn Bắc Khê xã Tân Tiến vào khoảng 13 giờ 30 phút ngày 7/10. Vị trí đập vỡ dài khoảng 4 - 5m, sâu 3 - 4m. Nhà máy thủy điện Bắc Khê 1, dung tích hồ chứa khoảng 4 triệu m³ nước. Xã Tân Tiến đã di dời sớm toàn bộ người dân ở khu vực hạ du của thủy điện với khoảng 196 hộ dân, 779 nhân khẩu đến nơi an toàn. Nhờ chủ động ứng phó, di dân sớm nên khi xảy ra sự cố không làm ảnh hưởng đến tính mạng người dân.

Dù nước lũ dâng cao, nhiều nơi ngập sâu, điều kiện di chuyển, đi lại hết sức khó khăn nhưng để kịp thời chỉ đạo công tác ứng phó với sự cố, Phó Bí thư Tỉnh ủy Nguyễn Cảnh Toàn cùng lãnh đạo UBND tỉnh, các sở, ngành của tỉnh đã tiếp cận hiện trường đập thuỷ điện Bắc Khê 1 ngay trong chiều tối 7/10. Hiện vị trí đập bị vỡ không lan rộng thêm, đập tràn vẫn đảm bảo thoát lũ.

Hiện tại tỉnh đang tiếp tục theo dõi sát diễn biến tại khu vực xảy ra sự cố tại đập thuỷ điện Bắc Khê 1 và giao các cơ quan chuyên môn xem xét  phương án khắc phục kịp thời, đảm bảo an toàn lâu dài. Trước mắt, do nền đất của thân đập thủy lợi khá yếu nên chưa thể đưa phương tiện cơ giới vào xử lý ngay được. Sáng 8/10, Đoàn công tác của tỉnh Lạng Sơn và Quân khu 1 vào kiểm tra hiện trường đập thuỷ điện Bắc Khê 1 để đánh giá sát mức độ sự cố, bàn phương án khắc phục nhanh nhất.

Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lạng Sơn, ngoài sự cố vỡ đập thuỷ điện Bắc Khê 1, do mưa lớn, việc lũ trên các sông dâng cao khiến cho nhiều thôn, xã trên địa bàn tỉnh cũng đang trong tình trạng ngập sâu, cô lập như: Thất Khê, Tràng Định, Hữu Lũng, Vân Nham... Tỉnh đã chỉ đạo lực lượng chức năng của tỉnh như: Quân đội, Công an phối hợp với địa phương trực 24/24 giờ để ứng phó kịp thời với diễn biến bất thường của thời tiết, mưa lũ với mục tiêu cao nhất là đảm bảo tuyệt đối an toàn tính mạng người dân.

Các xã bố trí cán bộ trực số điện thoại đường dây nóng để tiếp nhận thông tin, ứng cứu, kịp thời di dời những trường hợp đang ở trong khu vực nước dâng nhanh, ngập sâu nguy hiểm và nguy cơ sạt lở cao đến nơi an toàn...

Theo báo cáo từ các xã trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn, mưa lũ đã làm trên 2.000 hộ dân bị ảnh hưởng; trong đó, 3 nhà bị sập tại xã Thiện Tân; 63 nhà bị sạt lở đất, 36 nhà phải di dời đến nơi an toàn do nguy cơ sạt lở đất sau nhà; gần 2.000 hộ bị ngập úng từ 30cm đến 2m và cô lập nhiều khu vực ở xã: Yên Bình, Vân Nham, Thất Khê, Tràng Định.

Toàn tỉnh có hơn 150 điểm đường giao thông bị sạt lở, ngập lụt, nhiều cầu, ngầm và đường bị ngập cục bộ, sạt lở trên 10.000 m3 đất, đá. Một số cột điện bị gãy đổ gây mất điện diện rộng ở xã Nhất Hòa. Một số thôn vùng sâu xã Quý Hòa, Thiện Hòa bị mất mạng viễn thông...