Tác động dài hạn của thỏa thuận hạt nhân Iran

Cảnh mua sẵm tấp nập ở một trung tâm mua sắm lớn ở Iran. Ảnh: realiran.org

Sau khi Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) xác nhận Iran đã hoàn tất các bước chuẩn bị cần thiết để thực hiện các thỏa thuận toàn diện hạt nhân của mình, Mỹ và Liên minh châu Âu (EU) ngay lập tức công bố việc dỡ bỏ lệnh trừng phạt đối với Iran.

Ngoài các tài sản trị giá khoảng 100 tỷ USD ở nước ngoài được dỡ bỏ “đóng băng”, các lĩnh vực tài chính, thương mại của Iran cũng có thể trở lại thị trường quốc tế.

Một trong những động thái đầu tiên của Tehran sau khi các lệnh trừng phát được dỡ bỏ là việc Iran đặt mua 118 máy bay Airbus của châu Âu trị giá 25 tỷ USD, nhằm giải quyết tình trạng máy bay dân dụng đã quá cũ kỹ của nước này do các lệnh trừng phạt gây ra.

Các quan chức trong ngành hàng không của Iran và phương Tây ước tính rằng Iran, với 80 triệu dân, sẽ cần ít nhất 500 máy bay trong vòng 10 năm tới để thay thế các máy bay đã cũ và đáp ứng kịp thời nhu cầu đi lại bằng đường không của người dân. Trong khi đó, các công ty phương Tây đang sẵn sàng khai thác thị trường hơn 80 triệu dân này.

Trong bối cảnh thương mại quốc tế và cơ chế kinh tế thị trường tự do tồn tại nhiều khiếm khuyết, thỏa thuận hạt nhân Iran lần này rõ ràng là một biện pháp hiệu quả để giảm đói nghèo và lạc hậu.

Trong 1/4 thế kỷ qua, đã có 1 tỷ người trên thế giới thoát khỏi nghèo đói, điều này phần lớn là nhờ vào thương mại tự do. Nhiều nơi trên thế giới sở dĩ vẫn chưa thể phát triển hiệu quả chủ yếu là do các nguyên nhân nội chiến, năng lực xuất khẩu hạn chế hoặc chính sách bế quan tỏa cảng hay chịu cấm vận mà phải tách khỏi hệ thống kinh tế toàn cầu.

Việc dỡ bỏ lệnh trừng phạt đối với Iran đã đưa 80 triệu người trở lại hệ thống thương mại toàn cầu, điều này một mặt sẽ cải thiện mức sống của người dân Iran, mặt khác cũng tạo ra cơ hội kinh doanh mới cho các doanh nghiệp nước ngoài, nó có thể ví như một mũi tên trúng hai đích.

Sau khi thỏa thuận hạt nhân Iran được thông qua, giá dầu trên thị trường quốc tế đã có phản ứng ngay lập tức, xuống dưới mức 28 USD/thùng, bởi vì thị trường dự kiến trong tương lai Iran sẽ xuất khẩu 500.000 thùng dầu mỗi ngày.

Tại thời điểm hiện tại khi nền kinh tế Trung Quốc giảm tốc, triển vọng kinh tế toàn cầu không mấy sáng sủa, đánh giá tác động thực sự của đà suy giảm giá dầu cần có thời gian./.