AI “đổ bộ” ngành ngân hàng: Tăng trải nghệm thụ hưởng các tiện ích ngân hàng số

Sáng 11/8 tại Hà Nội, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) tổ chức họp báo công bố sự kiện Chuyển đổi số ngành Ngân hàng năm 2026, với điểm nhấn là dữ liệu, trí tuệ nhân tạo (AI) và trải nghiệm trực tiếp các dịch vụ ngân hàng số dành cho người dân, hộ kinh doanh và doanh nghiệp.

Theo đó, sự kiện Chuyển đổi số ngành Ngân hàng năm 2026 sẽ diễn ra trong hai ngày 18-19/8/2026 tại Trung tâm Triển lãm Quốc tế I.C.E Hà Nội, số 91 Trần Hưng Đạo, phường Cửa Nam, thành phố Hà Nội. Phiên khai mạc và hội thảo chính diễn ra trong sáng 18/8; khu trưng bày, triển lãm tiếp tục mở cửa phục vụ người dân, doanh nghiệp tham quan và trải nghiệm sản phẩm, dịch vụ đến trưa 19/8.

Sự kiện có chủ đề “Ngân hàng thông minh trong kỷ nguyên dữ liệu và AI”, với thông điệp “Dữ liệu dẫn lối, AI đồng hành, Ngân hàng kiến tạo hệ sinh thái số”. Dự kiến có hơn 300 đại biểu và khoảng 21 gian hàng của các tổ chức tín dụng, trung gian thanh toán và doanh nghiệp công nghệ.

Từ số hóa đến hệ sinh thái ngân hàng thông minh

Theo ông Nguyễn Xuân Hải, Quyền Tổng Biên tập Thời báo Ngân hàng, năm 2026 vừa là năm thứ năm NHNN tổ chức chuỗi sự kiện Chuyển đổi số ngành Ngân hàng, vừa là thời điểm tổng kết 5 năm triển khai Kế hoạch chuyển đổi số ngành Ngân hàng đến năm 2025, định hướng đến năm 2030.

Sự kiện hướng tới tổng kết toàn diện chặng đường 5 năm, lan tỏa định hướng của Đảng, Chính phủ và NHNN về chuyển đổi số, dữ liệu và AI; đồng thời khẳng định vai trò tiên phong của ngành Ngân hàng trong phát triển kinh tế số, xã hội số.

Đặc biệt, người dân và doanh nghiệp được xác định là trung tâm. Theo đó, sự kiện không chỉ giới thiệu thành tựu công nghệ mà còn tạo điều kiện để người dân, hộ kinh doanh và doanh nghiệp trực tiếp tiếp cận, trải nghiệm và thụ hưởng các tiện ích ngân hàng số.

Ông Nguyễn Xuân Hải nhấn mạnh chuyển đổi số, phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và kinh tế số đang trở thành động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia của Bộ Chính trị đã xác định đây là một trong những đột phá chiến lược, tạo nền tảng để đưa đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới.

Với vai trò huyết mạch của nền kinh tế, ngành Ngân hàng tiếp tục đi đầu trong chuyển đổi số, mang lại lợi ích thiết thực cho người dân và doanh nghiệp. Đến nay, hầu hết dịch vụ ngân hàng đã được thực hiện trên kênh số, nhiều ngân hàng có trên 95% giao dịch qua kênh này. Trong 6 tháng đầu năm 2026, thanh toán không dùng tiền mặt đạt hơn 15 tỷ giao dịch, tổng giá trị trên 190 triệu tỷ đồng, tăng 34,28% về số lượng và 12,24% về giá trị so với cùng kỳ năm 2025.

Cũng tại họp báo, ông Hoàng Minh Tiến, Phó Cục trưởng Cục Công nghệ thông tin (NHNN), cho biết quá trình chuyển đổi số ngành Ngân hàng giai đoạn 2021 đến nay đã đạt nhiều kết quả trên các lĩnh vực thể chế, hạ tầng, sản phẩm dịch vụ, dữ liệu, an ninh an toàn và cải cách hành chính.

Về thể chế, NHNN đã từng bước hoàn thiện hành lang pháp lý, tham mưu cho Chính phủ để ban hành các nghị định: Nghị định 52/2024/NĐ-CP về thanh toán không dùng tiền mặt và Nghị định 94/2025/NĐ-CP về cơ chế thử nghiệm có kiểm soát trong lĩnh vực ngân hàng và Nghị định 368/2025/NĐ-CP quy định về hoạt động cung ứng dịch vụ Tiền di động.

Hạ tầng thanh toán số tiếp tục được mở rộng, trong đó kết nối thanh toán bán lẻ song phương qua mã QR đã được triển khai với nhiều quốc gia như Thái Lan, Lào, Campuchia, Trung Quốc, Hàn Quốc và Singapore.

6 tháng đầu năm 2026, khối lượng giao dịch thanh toán tăng hơn 34% so với cùng kỳ; tổng giá trị thanh toán không dùng tiền mặt gấp hơn 28 lần quy mô GDP. Nhiều tổ chức tín dụng có tỷ lệ giao dịch trên kênh số trên 95%, trong khi hơn 89% người dân Việt Nam từ 15 tuổi trở lên đã có tài khoản ngân hàng.

Một dấu ấn khác là kết nối và làm sạch dữ liệu theo Đề án 06. Đến nay, ngành Ngân hàng đã có hơn 167,8 triệu hồ sơ khách hàng cá nhân và hơn 2,78 triệu hồ sơ khách hàng tổ chức được đối chiếu thông tin sinh trắc học qua căn cước công dân gắn chip hoặc ứng dụng VNeID.

Theo ông Hoàng Minh Tiến, việc khai thác dữ liệu quy mô lớn góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ, loại bỏ tài khoản “rác”, đồng thời ngăn chặn các hành vi mạo danh, gian lận tài chính.

Công tác phòng ngừa gian lận cũng được tăng cường thông qua Hệ thống thông tin hỗ trợ quản lý, giám sát và phòng ngừa rủi ro gian lận trong hoạt động thanh toán (SIMO). Đến nay, hơn 4,9 triệu lượt khách hàng đã nhận cảnh báo, trong đó hơn 1,6 triệu lượt khách hàng tạm dừng hoặc hủy giao dịch, với tổng số tiền tương ứng gần 5.500 tỷ đồng.

Trong cải cách hành chính, giai đoạn 2024-2026, NHNN đã cắt giảm và đơn giản hóa trên 90% thủ tục hành chính thuộc phạm vi quản lý. Quý II/2026, tỷ lệ hồ sơ tiếp nhận trực tuyến đạt trên 87%.

Lần đầu mở rộng sự kiện theo hướng “chạm” tới cộng đồng

Trên nền tảng những kết quả này, ngành ngân hàng đang hướng tới bước phát triển mới dựa trên dữ liệu và AI. Ông Lê Anh Dũng, Phó Cục trưởng Cục Thanh toán (NHNN), nhấn mạnh chủ đề “Ngân hàng thông minh trong kỷ nguyên dữ liệu và AI” thể hiện bước chuyển từ số hóa quy trình lõi và phát triển hệ sinh thái số sang xây dựng một ngành ngân hàng vận hành ngày càng thông minh, tối ưu bằng dữ liệu và đột phá bằng AI.

Thông điệp “Ngân hàng kiến tạo hệ sinh thái số” cũng nhấn mạnh định hướng xây dựng hạ tầng tài chính mở, bao trùm, tăng cường kết nối trong nước và xuyên biên giới, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm.

Theo ông Lê Anh Dũng, dữ liệu và AI là phương tiện, còn mục tiêu cuối cùng của chuyển đổi số vẫn là phục vụ người dân và doanh nghiệp tốt hơn, mang lại dịch vụ thuận tiện, an toàn và thiết thực hơn.

Một điểm mới nổi bật của sự kiện năm nay là khu triển lãm được tổ chức theo mô hình “Lễ hội Công nghệ Ngân hàng thông minh”, mở cửa cho người dân, hộ kinh doanh và doanh nghiệp tham quan. Tại các gian hàng, người dân có thể trải nghiệm mở tài khoản, phát hành thẻ bằng eKYC; thanh toán bằng mã QR, Tap to Pay; giao dịch bằng sinh trắc học khuôn mặt, giọng nói và tương tác với trợ lý tài chính AI.

Hộ kinh doanh và doanh nghiệp có thể tiếp cận các giải pháp chấp nhận thanh toán, VietQR Global, quản lý dòng tiền, hóa đơn điện tử và hỗ trợ kê khai, nộp thuế. Đặc biệt, khu “Siêu thị số Chạm & Sắm” sẽ cho phép khách tham quan trải nghiệm mua sắm và thanh toán bằng thẻ, mã QR, ví điện tử và thanh toán xuyên biên giới qua QR giữa Việt Nam với các quốc gia đã kết nối.

Không gian sân khấu cũng được thiết kế theo mô hình “đóng - mở”, kết nối phiên khai mạc với khu triển lãm. Chương trình dự kiến có VIP Tour của lãnh đạo Chính phủ và các Bộ, ngành; phim 3D về hành trình 5 năm chuyển đổi số ngành Ngân hàng; tham luận của đại diện Bộ Công an, Bộ Khoa học và Công nghệ và phát biểu chỉ đạo của lãnh đạo Chính phủ.

Với những kết quả đạt được trong 5 năm qua và định hướng mới dựa trên dữ liệu, AI, sự kiện Chuyển đổi số ngành Ngân hàng năm 2026 được kỳ vọng cho thấy rõ bước chuyển từ “ngân hàng số” sang “ngân hàng thông minh”, trong đó công nghệ không chỉ phục vụ vận hành mà ngày càng trực tiếp tạo ra những tiện ích mới cho người dân và doanh nghiệp.