Ấn Độ kêu gọi WTO tháo gỡ các rào cản phi thuế quan

Tại cuộc họp không chính thức cấp Bộ trưởng của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), Bộ trưởng Thương mại và Công nghiệp Ấn Độ Piyush Goyal đã lên tiếng kêu gọi tổ chức này sớm hành động để giải quyết các rào cản phi thuế quan đang bóp méo thương mại toàn cầu và khôi phục cơ chế giải quyết tranh chấp mạnh mẽ, công bằng và hiệu quả.

Cuộc họp do Australia chủ trì, diễn ra bên lề Bộ trưởng Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) tại Paris, được xem là bước chuẩn bị quan trọng cho Hội nghị Bộ trưởng WTO lần thứ 14, dự kiến tổ chức tại Cameroon vào tháng 3/2026. Tổng giám đốc WTO, bà Ngozi Okonjo-Iweala, cũng có mặt tại cuộc thảo luận.

Phát biểu trước đại diện của khoảng 25 quốc gia thành viên WTO, trong đó có Australia, Singapore, Pháp và Nigeria, ông Goyal nhấn mạnh một số nền kinh tế đang lợi dụng các biện pháp phi thuế để hạn chế quyền tiếp cận thị trường của các quốc gia khác, qua đó làm suy yếu hệ thống thương mại đa phương vốn dựa trên luật lệ.

Trên cơ sở đó ông Goyal kêu gọi phải có hành động rõ ràng và dứt khoát nhằm ngăn chặn việc lạm dụng các biện pháp phi thuế, xử lý các hành vi thao túng từ các nền kinh tế phi thị trường, và trên hết là phục hồi đầy đủ chức năng của cơ chế giải quyết tranh chấp tại WTO - vốn là nền tảng của trật tự thương mại quốc tế dựa trên pháp quyền.

Cơ chế giải quyết tranh chấp của WTO gần như tê liệt kể từ năm 2009 do sự đình trệ trong việc bổ nhiệm các thành viên Cơ quan Phúc thẩm, đặc biệt dưới sức ép của Mỹ. Trong bối cảnh này, Ấn Độ tiếp tục nhấn mạnh nhu cầu khẩn thiết phải khôi phục hệ thống hai cấp vốn đảm bảo tính ràng buộc và công bằng trong xử lý tranh chấp thương mại giữa các quốc gia.

Bộ trưởng Goyal cũng kêu gọi WTO giữ vững nguyên tắc đồng thuận trong hoạch định chính sách, đồng thời bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các nước đang phát triển và kém phát triển thông qua chế độ “đối xử đặc biệt và khác biệt” (S&DT). Ông nhấn mạnh WTO cần tập trung giải quyết các vấn đề đã được thống nhất từ các hội nghị trước, thay vì mở rộng sang những lĩnh vực gây chia rẽ mới.

Đề cập đến sáng kiến tạo thuận lợi đầu tư do Trung Quốc dẫn đầu, ông Goyal khẳng định đây là vấn đề nằm ngoài phạm vi cốt lõi của WTO và không nên đưa vào chương trình nghị sự. Kết thúc phát biểu, ông Goyal bác bỏ quan điểm cho rằng WTO đang rơi vào "khủng hoảng" nhưng ông thừa nhận tổ chức đang đối mặt với những thử thách lớn.

Phát biểu của Bộ trưởng Goyal cho thấy quyết tâm của Ấn Độ trong việc bảo vệ một hệ thống thương mại toàn cầu công bằng, minh bạch và có trách nhiệm. Trong bối cảnh thương mại quốc tế ngày càng phức tạp, vai trò trung tâm của WTO càng trở nên cấp thiết, không chỉ để giải quyết tranh chấp mà còn để khôi phục niềm tin vào chủ nghĩa đa phương.