Ấn Độ và Ai Cập kêu gọi BRICS thúc đẩy phối hợp trước các thách thức toàn cầu

Bộ trưởng Ngoại giao Ấn Độ S. Jaishankar phát biểu. Ảnh: Quang Trung - PV TTXVN

Ngày 14/5, tại Hội nghị Ngoại trưởng BRICS diễn ra ở New Delhi, Ấn Độ bày tỏ quan ngại sâu sắc trước tình hình leo thang tại Tây Á, tác động đối với an ninh năng lượng, an toàn hàng hải tại eo biển Hormuz và Biển Đỏ, đồng thời kêu gọi BRICS phát huy vai trò trong ứng phó với các bất ổn địa chính trị và kinh tế hiện nay.

Theo phóng viên TTXVN tại New Delhi, Ngoại trưởng Ấn Độ S. Jaishankar nhấn mạnh thế giới đang đối mặt với tình trạng bất ổn “chưa từng có”, trong đó các cuộc xung đột khu vực, gián đoạn chuỗi cung ứng, áp lực năng lượng, lương thực, phân bón và lạm phát đang tác động nghiêm trọng tới các nền kinh tế mới nổi và các nước đang phát triển. Theo ông, trong bối cảnh đó, tinh thần đoàn kết và phối hợp hành động của BRICS có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Đề cập cuộc khủng hoảng tại Tây Á, ông Jaishankar cho rằng tình trạng căng thẳng kéo dài, nguy cơ đối với giao thông hàng hải và các vụ gián đoạn cơ sở hạ tầng năng lượng cho thấy mức độ mong manh của tình hình khu vực. Ông khẳng định việc bảo đảm dòng chảy hàng hải an toàn, thông suốt qua các tuyến đường thủy quốc tế, trong đó có eo biển Hormuz và Biển Đỏ, là yếu tố then chốt đối với ổn định và thịnh vượng kinh tế toàn cầu.

Ngoại trưởng Ấn Độ cũng bày tỏ lo ngại hậu quả nhân đạo nghiêm trọng của xung đột tại Gaza, đồng thời nhấn mạnh sự cần thiết của một lệnh ngừng bắn bền vững, bảo đảm tiếp cận nhân đạo và xây dựng lộ trình đáng tin cậy hướng tới giải pháp hòa bình lâu dài. Ông tái khẳng định lập trường của Ấn Độ ủng hộ giải pháp hai nhà nước đối với vấn đề Palestine.

Theo ông Jaishankar, hòa bình và ổn định “không thể được tiếp cận một cách chọn lọc”. Các bên cần tuân thủ luật pháp quốc tế, bảo vệ dân thường, tránh tấn công cơ sở hạ tầng công cộng và ưu tiên đối thoại, ngoại giao thay cho đối đầu. Ông khẳng định Ấn Độ sẵn sàng đóng góp mang tính xây dựng vào các nỗ lực giảm leo thang và hỗ trợ các sáng kiến nhằm khôi phục ổn định tại khu vực.

Ngoại trưởng Ấn Độ cũng chỉ trích việc gia tăng sử dụng các biện pháp cưỡng ép đơn phương và trừng phạt không phù hợp với luật pháp quốc tế cũng như Hiến chương Liên hợp quốc. Ông cho rằng các biện pháp này gây tác động không cân xứng đối với các nước đang phát triển, đồng thời nhấn mạnh áp lực không thể thay thế ngoại giao và trừng phạt không thể thay thế đối thoại.

Bên cạnh đó, người đứng đầu ngành ngoại giao Ấn Độ cũng khẳng định chủ nghĩa khủng bố là mối đe dọa thường trực, không thể biện minh dưới bất kỳ hình thức nào, trong đó khủng bố xuyên biên giới là sự vi phạm các nguyên tắc cơ bản của quan hệ quốc tế.

Về quản trị toàn cầu, ông Jaishankar cho rằng hệ thống đa phương đang suy yếu trong khi các thách thức ngày càng gia tăng. Theo ông, cải cách Liên hợp quốc, đặc biệt là Hội đồng Bảo an ở cả hai nhóm thành viên thường trực và không thường trực, đã trở thành yêu cầu cấp thiết và việc tiếp tục trì hoãn sẽ gây ra những tổn thất lớn.

Hội nghị Ngoại trưởng BRICS tại New Delhi do Ấn Độ đăng cai trong vai trò Chủ tịch BRICS, nhằm chuẩn bị cho Hội nghị thượng đỉnh thường niên của nhóm dự kiến diễn ra vào tháng 9. Các Ngoại trưởng BRICS cũng đã gặp Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi trong khuôn khổ hội nghị.

Bên cạnh các vấn đề an ninh và địa chính trị, các nước BRICS cũng hướng tới hợp tác kinh tế và an ninh lương thực trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu tiếp tục đối mặt nhiều rủi ro.

Theo phóng viên TTXVN tại Cairo, bên lề hội nghị, Ngoại trưởng Ai Cập Badr Abdelatty đã đề xuất thành lập trung tâm logistics ngũ cốc tại cảng East Port Said nhằm tăng cường an ninh lương thực và thúc đẩy hợp tác thương mại, đầu tư trong khối.

Trung tâm được đề xuất nhằm tăng cường an ninh lương thực và thúc đẩy hợp tác công nghiệp, thương mại và đầu tư giữa các nước thành viên BRICS. Bộ trưởng Abdelatty cũng cho biết Ai Cập mong muốn mở rộng hợp tác kinh tế trong khối, hỗ trợ vai trò của Ngân hàng Phát triển Mới và thúc đẩy các dự án chung trong lĩnh vực năng lượng, sản xuất, cơ sở hạ tầng và công nghệ tiên tiến.

Đề xuất trung tâm logistics ngũ cốc nằm trong chiến lược tổng thể của Ai Cập nhằm định vị cảng East Port Said — cửa ngõ phía Bắc kênh đào Suez — thành trung tâm thương mại và logistics kết nối châu Phi, Trung Đông và châu Âu thông qua Khu kinh tế kênh đào Suez (SCZone).

Đề xuất cũng phản ánh nỗ lực của Cairo nhằm củng cố an ninh lương thực quốc gia sau những gián đoạn trên thị trường ngũ cốc toàn cầu do cuộc chiến Nga-Ukraine gây ra, trong bối cảnh Ai Cập là một trong những nước nhập khẩu lúa mì lớn nhất thế giới.

Ai Cập chính thức gia nhập BRICS vào tháng 1/2024 cùng Ethiopia, Iran, UAE và Indonesia. Kể từ đó, Cairo tập trung vào đa dạng hóa quan hệ đối tác kinh tế, thúc đẩy thương mại bằng đồng nội tệ và tăng cường hợp tác trong các lĩnh vực an ninh lương thực, năng lượng, logistics và công nghệ với các nền kinh tế đang phát triển lớn.