APEC 2017: Tạo động lực mới trong phát triển nguồn lực kinh tế khu vực

Ngày 22/8, cuộc họp thường niên Nhóm công tác APEC về Chính sách An ninh lương thực (PPFS) thuộc khuôn khổ Tuần lễ An ninh lương thực và đối thoại chính sách cao cấp về an ninh lương thực và nông nghiệp bền vững thích ứng với biến đổi khí hậu tại thành phố Cần Thơ chính thức khép lại, với sự đồng thuận từ đại biểu các nước về Kế hoạch hành động thực hiện khung chiến lực APEC giai đoạn 2018–2025 về ứng phó biến đổi khí hậu và phát triển nông thôn – đô thị để tăng cường an ninh lương thực và chất lượng thực phẩm.

Ông JongHa Bae, Trưởng đại diện Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hiệp Quốc (FAO) tại Việt Nam cho biết, những năm gần đây, sự bùng nổ dân số thế giới cùng những biến động trong thu nhập trên đầu người khiến giá lương thực trên đà tăng mạnh.

Mặt khác, những bất lợi đến từ thiên tai, dịch hại và tình trạng biến đổi khí hậu khó lường đã và đang gây bất lợi lên hoạt động sản xuất nông nghiệp và sản lượng nông sản toàn cầu, dẫn đến tình trạng thiếu lương thực nghiêm trọng tại nhiều quốc gia, tác động tiêu cực đến an ninh lương thực và sự bình ổn thị trường trên toàn thế giới.

Theo thống kê của FAO, đất nông nghiệp bình quân đầu người dự kiến giảm từ mức 0,22 ha xuống còn 0,18 ha vào năm 2050; trong khi, tỷ lệ dân số đô thị tăng từ 50 – 70%.

Bên cạnh đó, năng suất của một số mặt hàng lương thực quan trọng như gạo, lúa mì và cá sẽ giảm mạnh do ảnh hưởng từ biến đổi khí hậu. Khối thành viên APEC chịu nhiều ảnh hưởng do vị trí địa lý và nền kinh tế chung phụ thuộc chủ yếu vào nông nghiệp dễ bị tổn thương bởi biến đổi khí hậu.

Ông Pruthipong Poonthrigobol, Trưởng Nhóm công tác về Chính sách An ninh lương thực nhấn mạnh, thực tế này đòi hỏi cấp thiết một kế hoạch hợp tác tầm khu vực nhằm tập trung toàn bộ nguồn lực từ các nền kinh tế thành viên để xây dựng một chiến lực chung trong công tác bình ổn thị trường, phát triển nông thôn – đô thị, bảo vệ tài nguyên đất nông nghiệp, ứng phó thiên tai và chống lãng phí lương thực.

Theo đó, kế hoạch hành động cụ thể sẽ tập trung vào 5 lĩnh vực: nghiên cứu và tìm hướng giải quyết mối tương quan giữa an ninh lương thực và biến đổi khí hậu; quản lý và bảo vệ tài nguyên thiên nhiên; phát triển nông thôn – đô thị bền vững; thúc đẩy đầu tư nông nghiệp và ổn định thị trường thực phẩm trong khu vực; hài hoà các tiêu chuẩn an toàn thực phẩm và chống lãng phí lương thực.

Qua đó, mục tiêu đặt ra là hoàn thành hai nhiệm vụ lớn: huy động nguồn lực và kêu gọi hợp tác kinh tế giữa các thành viên để phát triển chuỗi giá trị thực phẩm APEC bền vững, góp phần bảo vệ an ninh lương thực, đồng thời, phát triển nông thôn – đô thị và tăng cường chất lượng thực phẩm.

Trong công tác huy động hợp tác khu vực, PPFS đặt mục tiêu nâng cao năng lực của các nền kinh tế đang phát triển thông qua các hoạt động trao đổi kinh nghiệm, chuyển giao kỹ thuật và giao lưu với các nền kinh tế phát triển để phổ biến phương pháp tiên tiến trong tiếp cận và giải quyết các vấn đề liên quan đến an ninh lương thực và biến đổi khí hậu.

Qua đó, tăng cường khả năng thích ứng, đối phó với thiên tai, đảm bảo năng suất và cải thiện thu nhập của nông dân khu vực. Bên cạnh đó, Nhóm cũng sẽ tiến hành nghiên cứu khoảng cách trong điều kiện kinh tế của từng thành viên để xây dựng một khung hỗ trợ hiệu quả về phương tiện, công nghệ và nhân lực cho toàn khu vực dựa trên cơ cấu hiện tại của APEC cùng sự hợp tác của các cơ sở nghiên cứu, học viện và các tổ chức đa phương trong khu vực và trên toàn cầu.

Trong công tác phát triển nông thôn – đô thị và tăng cường chất lượng thực phẩm, PPFS đặt mục tiêu thông qua phương pháp tiếp cận các loại hình nông nghiệp và các chuỗi giá trị toàn diện để tăng thu nhập trong sản xuất nông nghiệp trang trại và ngoài trang trại; cải thiện năng lực nông dân và ngư dân; đa dạng hoá cây trồng, hiện đại hoá cơ sở hạ tầng và xúc tiến thương mại, tài chính, kết nối kinh tế trong khu vực.

Bên cạnh đó, thông qua áp dụng chính sách đối với công tác quản lý tài nguyên đất, rừng, thủy sản để thúc đẩy công tác bảo vệ và khai thác bền vững tài nguyên thiên nhiên. Đặc biệt, kế hoạch kêu gọi sự phối hợp liên ngành giữa các cấp lãnh đạo, các cơ sở hành chính nông thôn và đô thị với PPFS để tiến hành cải cách hiệu quả công tác quản lý, nâng cao chất lượng hạ tầng xã hội, cung cấp vốn kinh doanh và bồi dưỡng phúc lợi cho người có hoàn cảnh khó khăn, thu hẹp khoản cách giàu-nghèo, cân bằng khả năng tiếp cận dịch vụ xã hội giữa thành thị và nông thôn.

Ông Trần Kim Long, Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cho biết, tuy chương trình hành động lần này không mang tính ràng buộc mà do mỗi nền kinh tế tự đề xuất trên cơ sở ưu tiên trong nước và ngân sách sẵn có, nhưng ông Long tin tưởng với quyết tâm chung của các nền kinh tế thành viên trong nhiệm vụ kiến tạo chuỗi giá trị lương thực toàn cầu và bền vững, kế hoạch sẽ thuận lợi tạo đòn bẫy thúc đẩy liên kết khu vực, qua đó, giải quyết các thách thức liên quan đến an ninh lương thực và thích ứng, giảm nhẹ tác động của biến đổi khí hậu.

Đặc biệt, Việt Nam với tư cách là nền kinh tế chủ nhà của APEC 2017 sẽ đi đầu trong việc tham gia hợp tác và đóng góp các nguồn lực kinh tế, xã hội để phục vụ lợi ích chung của toàn khu vực.

Theo kế hoạch, giai đoạn đầu của chương trình hành động sẽ được tiến hành ngay khi hoạt động của APEC 2017 kết thúc tại Việt Nam./.