Australia và EU thống nhất nối lại đàm phát thương mại tự do

Phát biểu tại Hội nghị thượng đỉnh Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) ở Madrid (Tây Ban Nha) ngày 29/6, ông Albanese thông báo Australia và EU đã sẵn sàng cho các cuộc thảo luận liên quan tới FTA EU- Australia. Ông khẳng định các cuộc đàm phán, hiện đang bị tạm hoãn, sẽ trở lại muộn nhất là vào tháng 10/2022 và kỳ vọng hoàn tất vào đầu năm 2023.

Đàm phán FTA EU – Australia được khởi động bắt đầu từ năm 2018, nhưng đã bị đình trệ vào năm ngoái, do vụ việc bất hòa giữa Australia và Pháp, liên quan tới hợp đồng đóng tàu ngầm trị giá 90 tỷ AUD (50 tỷ USD), và những chỉ trích từ phía EU về mục tiêu khí hậu thiếu tham vọng của "xứ chuột túi".

Tuy nhiên, tình hình đang có xu hướng cải thiện, sau khi ông Albanese đắc cử và trở thành Thủ tướng của Australia từ cuối tháng 5/2022. Ngay sau khi nhậm chức, ông Albanese đã tuyên bố sẽ thúc đẩy hơn nữa các hành động khí hậu, tăng mục tiêu giảm phát thải cao gấp đôi so với mục tiêu giảm 26-28% vào năm 2030 mà chính phủ của cựu Thủ tướng Scott Morrison đã đề ra.

Tuần trước, sau chuyến công du tới Geneva để tham dự cuộc họp của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), Bộ trưởng Thương mại Australia Don Farrell tuyên bố các cuộc đàm phán giữa Australia và EU sẽ đi đúng hướng. Ông cho biết những trở ngại đang được gỡ bỏ và EU cũng đã ra tín hiệu mong muốn đẩy nhanh tiến độ đàm phán.

Trưởng bộ phận thương mại và kinh tế tại Phái đoàn EU ở Australia Cornelis Keijzer chia sẻ cuộc xung đột Nga – Ukraine và các lệnh trừng phạt mà phương Tây đang áp dụng với Nga đã đưa Australia và EU "xích lại gần nhau hơn".

Australia là một quốc gia có thế mạnh về xuất khẩu khoáng sản, trong khi EU đang đối mặt với tình trạng khan hiếm nguyên liệu thô quan trọng, như lithium và quặng sắt. Ông Keijzer nói EU muốn đẩy nhanh tiến độ đàm phán FTA với Australia để có được một nguồn cung nguyên liệu ổn định, giúp khu vực này tránh được sự phụ thuộc vào Nga trong tương lai.

Các nhà lãnh đạo EU kỳ vọng thỏa thuận sẽ được hoàn tất vào đầu năm 2023, nhưng vẫn phải phụ thuộc vào tiến độ đàm phán thực tế.

Bộ trưởng Farrell nói các doanh nghiệp Australia rất quan tâm đến việc xuất khẩu khoáng sản quan trọng cho EU và đây sẽ là một phần cốt lõi của FTA song phương. Bên cạnh đó, họ cũng muốn tăng cường xuất khẩu thịt bò và các sản phẩm nông nghiệp sang khu vực này, nhằm đa dạng hóa thị trường, khi đối tác thương mại lớn nhất là Trung Quốc đang thắt chặt nhập khẩu hàng hóa từ Australia.

Hiện tại, EU là đối tác thương mại lớn thứ hai của Australia, nhưng ở chiều ngược lại Australia chỉ lọt vào Top 20 đối tác quan trọng của EU.

Phát biểu với truyền thông địa phương, ông Keijzer tuyên bố Australia là đối tác quan trọng của EU, đặc biệt trong vai trò là nhà cung cấp nguyên liệu thô chiến lược, đồng thời với tư cách là một khách hàng nhập khẩu rất nhiều hàng hóa của EU. Ông tin tưởng với sự bổ sung và hỗ trợ lẫn nhau, mối quan hệ thương mại EU – Australia sẽ phát triển hơn nữa trong tương lai.

Bên lề cuộc họp NATO, Thủ tướng Albanese đã có một số cuộc tiếp xúc song phương với các nhà lãnh đạo EU. Dự kiến, Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sanchez và Bộ trưởng Thương mại nước này đang lên kế hoạch thăm Australia vào tháng Bảy.

Các nghị sĩ của EU có dự định công du đến Australia vào tháng Chín và Bộ trưởng Thương mại Vương quốc Anh Anne-Marie Trevelyan dự kiến cũng sẽ sớm đến Australia trong thời gian tới.

Bên cạnh việc đàm phán FTA với EU, Australia cũng tiến hành đàm phát FTA với Anh. Hiện quá trình đàm phán này đã hoàn tất và dự kiến sẽ được Quốc hội Australia thông qua ngay tại kỳ họp đầu tiên của nhiệm kỳ 2022-2025 vào cuối tháng Bảy này./.