Bất ổn thương mại - mối quan ngại của các nền kinh tế lớn

Văn phòng Thủ tướng Canada cho biết Thủ tướng Mark Carney ngày 5/6 đã điện đàm với người đồng cấp Trung Quốc Lý Cường để thảo luận về hợp tác song phương trong lĩnh vực thương mại và cuộc khủng hoảng chất gây nghiện fentanyl.

Thông báo của Văn phòng Thủ tướng nêu rõ các nhà lãnh đạo đã nhất trí chính thức hóa các kênh liên lạc giữa Canada và Trung Quốc. Hai nhà lãnh đạo hoan nghênh cuộc họp của các bộ trưởng thương mại trong tuần này, trong đó Canada và Trung Quốc đã nhất trí tổ chức cuộc họp Ủy ban Kinh tế và thương mại chung (JETC) vào thời điểm sớm nhất để giải quyết các vấn đề thương mại còn tồn đọng.

Hai thủ tướng cũng đề cập đến hợp tác song phương trong cuộc chiến chống fentanyl và các loại thuốc gây nghiện khác thuộc nhóm opioid. Thông báo trên cho biết chính phủ hai bên cam kết hợp tác để giải quyết cuộc khủng hoảng fentanyl.Cuộc điện đàm diễn ra trong bối cảnh Trung Quốc đã chính thức áp dụng thuế nhập khẩu bổ sung đối với hàng hóa Canada từ ngày 20/3. Cụ thể, các mặt hàng gồm dầu hạt cải, bánh dầu và đậu Hà Lan của Canada phải chịu thuế 100%, trong khi các sản phẩm thủy sản và thịt lợn chịu mức thuế 25%.

Cùng ngày, truyền thông Canada đưa tin Thủ tướng Carney và Tổng thống Mỹ Donald Trump đã điện đàm để tìm kiếm một thỏa thuận thương mại và bãi bỏ thuế quan.

Bộ trưởng Công nghiệp Canada Mélanie Joly xác nhận cuộc điện đàm, song không cung cấp nội dung cuộc trao đổi. Về phần mình, Đại sứ Mỹ tại Canada, ông Pete Hoekstra cho biết Thủ tướng Carney đàm phán trực tiếp với Tổng thống Trump để thống nhất khuôn khổ cho một thỏa thuận thương mại và an ninh.

Cuộc đàm phán có sự tham gia của Bộ trưởng Thương mại Canada Dominic LeBlanc, Bộ trưởng Thương mại Mỹ Howard Lutnick và Đại diện Thương mại Jamieson Greer.

Trong bối cảnh kim ngạch xuất khẩu sang Mỹ tiếp tục tăng, Ấn Độ đang xem xét mở rộng nhập khẩu các mặt hàng năng lượng như khí đá phiến, khí tự nhiên hoá lỏng (LNG) và dầu thô từ Mỹ - những sản phẩm hiện có giá cạnh tranh hơn so với các nguồn cung khác. Động thái này nhằm đa dạng hóa rổ nhập khẩu của Ấn Độ trong bối cảnh hai quốc gia chuẩn bị bước vào vòng đàm phán tiếp theo về một thỏa thuận thương mại song phương dự kiến trong tuần này tại New Delhi.Hiện xuất khẩu của Ấn Độ sang Mỹ đang tăng trưởng tốt. Đồng thời, có nhiều sản phẩm mà Ấn Độ có thể nhập khẩu từ Mỹ, đặc biệt là năng lượng. Mặc dù Ấn Độ hướng đến một thỏa thuận cân bằng và cùng có lợi với Mỹ nhưng việc đạt được mục tiêu cụ thể - so với các thỏa thuận tương tự Mỹ ký với các quốc gia khác - sẽ là yếu tố then chốt định hình nội dung cuối cùng của thỏa thuận. Tuy nhiên, quá trình đàm phán giữa hai nước còn nhiều biến số khó lường, đặc biệt là từ phía Washington, trong đó có kế hoạch của chính quyền Tổng thống Trump về việc tiếp tục tăng thuế thép và nhôm, cùng với phán quyết pháp lý mới tạm thời đình chỉ các quyết định về thuế quan của Mỹ

Mỹ hiện là đối tác thương mại lớn nhất của Ấn Độ trong năm tài chính 2024-2025, với tổng kim ngạch song phương đạt 131,84 tỷ USD. Xuất khẩu sang Mỹ chiếm khoảng 18% tổng xuất khẩu hàng hóa của Ấn Độ, trong khi nhập khẩu từ Mỹ chiếm 6,22%, phản ánh mức thặng dư thương mại đáng kể nghiêng về phía Ấn Độ. Ngoài ra, hàng triệu việc làm trong nước đang gắn liền trực tiếp hoặc gián tiếp với hoạt động xuất khẩu sang thị trường Mỹ.

Ấn Độ cũng đã chuẩn bị các biện pháp đáp trả tương ứng đối với các mức thuế của Mỹ áp lên thép và nhôm, đồng thời yêu cầu tham vấn tại Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) về thuế của Mỹ đối với linh kiện ô tô. Tuy nhiên nhiều khả năng phía Ấn Độ sẽ đưa ra các quyết định đáp trả một cách thận trọng và dựa trên tình hình thực tế.

Hồi tháng 5/2025, Ủy viên Thương mại Liên minh châu Âu (EU) Maros Sefcovic cho biết khối này đang đẩy nhanh các cuộc đàm phán thương mại tự do với châu Á. Theo ông Sefcovic, EU đang đẩy nhanh đàm phán song phương với Indonesia, Philippines, Thái Lan và Malaysia, ngoài ra khối này cũng đang tăng cường hợp tác với Ấn Độ khi vừa kết thúc một vòng đàm phán mới vào tuần trước.

EU là đối tác thương mại lớn thứ tư của Malaysia, với kim ngạch thương mại hàng hóa đạt 45 tỷ euro (khoảng 50 tỷ USD) vào năm 2023 và thương mại dịch vụ đạt 11 tỷ euro vào năm 2022. Thống kê cho thấy trong số các nước thành viên EU, Đức hiện là đối tác thương mại lớn của Malaysia kể từ năm 2000 trong khi Malaysia là đối tác thương mại lớn nhất của Đức trong số các nước châu Á. Năm 2023, kim ngạch thương mại giữa hai nước đã tăng 5,9% lên 13,56 tỷ USD, cao hơn so mức 12,79 tỷ USD trong năm 2022. Hiện có hơn 700 doanh nghiệp Đức đặt trụ sở ở Malaysia, tạo ra khoảng 65.000 việc làm.

Theo EU, mối quan hệ thương mại sâu rộng hơn với Malaysia sẽ thúc đẩy tính cạnh tranh và an ninh kinh tế của EU với các cơ hội kinh doanh mới và chuỗi cung ứng mạnh mẽ hơn, mở ra khả năng xuất khẩu mới và cải thiện khả năng tiếp cận nguồn nguyên liệu. Hiệp định thương mại tự do giữa hai bên sẽ hướng tới việc xây dựng mối quan hệ đối tác EU-Malaysia dựa trên cam kết mạnh mẽ về quyền lao động, bảo vệ khí hậu và môi trường, đồng thời thúc đẩy sự tham gia chiến lược của EU vào khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương đang phát triển nhanh chóng.

Ông Sefcovic cho biết thêm EU cũng đang xem xét "khả năng tăng cường hợp tác" với các thành viên của Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP). Theo quan chức này, mục tiêu của EU là rất rõ ràng với việc tiếp tục ký các thỏa thuận và duy trì vai trò là đối tác đáng tin cậy trong một bối cảnh toàn cầu liên tục biến động.