Bộ Công Thương sẽ gặp gỡ trao đổi về vụ rút ruột hồ tiêu

Về hiện tượng một số doanh nghiệp xuất khẩu nông sản như hồ tiêu, cà phê phản ánh có hiện tượng các container hàng xuất khẩu khi đến tay người nhập khẩu bị thiếu hàng, mất hàng, đại diện Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) cho rằng, hiện chưa có cơ sở để khẳng định việc mất hàng diễn ra ở đâu, tại địa điểm nào trong khi hàng hóa vận chuyển từ người xuất khẩu đến người nhập khẩu đi qua nhiều công đoạn khác nhau, nhiều đơn vị tham gia xử lý hàng hóa.

“Trước mắt, Cục Xuất nhập khẩu đã liên hệ, trao đổi với Hiệp hội Hồ tiêu và Cây gia vị Việt Nam (VPSA) và Tổng công ty Tân Cảng Sài Gòn, đề nghị hai bên sớm ngồi lại với nhau, trao đổi trực tiếp, cung cấp thêm thông tin để làm rõ nguyên nhân sự việc và có biện pháp gia tăng an ninh, an toàn cho các lô hàng xuất nhập khẩu. Dự kiến sáng ngày mai (13/6), hai bên sẽ có buổi gặp mặt trực tiếp để trao đổi”, đại diện Cục Xuất nhập khẩu cho hay.

Trước đó, VPSA phát đi cảnh báo về tình trạng một số thành viên của Hiệp hội bị mất một phần khối lượng hàng hóa xuất khẩu.

Cụ thể, nhà nhập khẩu phát hiện hàng hóa bị thiếu hụt so với số lượng ký hợp đồng thực tế, trong khi khối lượng container bao gồm hàng hóa bên trong được cân tại cảng theo phiếu cân tại cảng đều thể hiện hàng hóa đủ khối lượng tại thời điểm hạ tại cảng.

Theo điều tra nội bộ, doanh nghiệp xuất khẩu nghi ngờ khả năng hàng bị mất trong thời gian container được hạ bãi chờ xuất tàu. Việc thiếu hụt hàng hóa này làm giảm lòng tin của các đối tác quốc tế và khách hàng vào hệ thống logistics và vận tải biển của Việt Nam cũng như uy tín của các doanh nghiệp xuất khẩu. Ngoài ra, các doanh nghiệp phải bỏ ra nhiều chi phí hơn để tăng cường an ninh, bảo hiểm hàng hóa và xử lý các vụ mất hàng.

Để có cơ sở thông tin kiến nghị với các cơ quan chức năng và làm việc với các cảng vụ, Hiệp hội Hồ tiêu và Cây gia vị Việt Nam đề nghị các doanh nghiệp nào cũng có hiện tượng mất hàng hóa xuất khẩu cung cấp thông tin để Hiệp hội tổng hợp và báo cáo các cơ quan bộ, ngành xem xét.

Trước việc thiếu hụt hàng hóa của một số doanh nghiệp thành viên VPSA khi hàng rời cảng, ngày 10/6/2024, Hiệp hội đã có văn bản gửi Cục Hàng hải Việt Nam và Tổng công ty Tân Cảng Sài Gòn về việc thiếu hụt hàng hóa xuất khẩu.

Công văn nêu rõ, thời gian gần đây VPSA liên tục nhận được phản ánh của các hội viên Hiệp hội về việc đối tác nhập khẩu thông báo tình trạng thiếu hụt một lượng hồ tiêu và cà phê được phát hiện tại cảng đích so với hợp đồng đã ký kết trước đó. Doanh nghiệp xuất khẩu cho biết phiếu cân container có hàng tại nhà máy và phiếu cân hàng lúc vào cảng là trùng khớp, do đó doanh nghiệp nghi ngờ khả năng hàng hóa bị mất trong thời gian container hạ bãi chờ xuất. Các chứng từ liên quan khác cũng được doanh nghiệp cung cấp làm cơ sở để chứng minh hàng hóa được niêm phong và đảm bảo an toàn từ lúc hàng được đóng vào container tại nhà máy cho đến lúc container vào cảng.

Hiện đã có 5 thành viên của Hiệp hội này phản ánh về tình trạng mất cắp hồ tiêu và cà phê tại cảng Cát Lái. Bảng tổng hợp cho thấy khối lượng hàng hóa bị mất chiếm từ 7 - 28%, đều cùng một cảng hạ tại Cát Lái và đều nằm tại cảng trong một thời gian do tàu bị hoãn.

Tình trạng mất hàng không chỉ gây thiệt hại trực tiếp về tài chính cho doanh nghiệp khi doanh nghiệp phải đền bù hoặc bị phạt theo quy định hợp đồng mà còn ảnh hưởng đến các hợp đồng tương lai của doanh nghiệp. Không dừng lại ở đó, uy tín và hình ảnh của doanh nghiệp nói riêng và Việt Nam nói chung bị sụt giảm trên thị trường quốc tế.

Ngày hôm nay 12/6, đại diện Tổng công ty Tân Cảng Sài Gòn – đơn vị khai thác cảng Cát Lái cho biết đã có văn bản phản hồi gửi VPSA sau khi hiệp hội này có văn bản thông tin về việc hàng xuất khẩu bị rút ruột khi xuất khẩu qua cảng Cát Lái.

Theo đó, các phòng ban chức năng của Tổng công ty Tân Cảng Sài Gòn đang làm việc với các đơn vị thẩm quyền và cơ quan chức năng, công an để kiểm chứng thông tin thiếu hụt hàng hóa do phía Hiệp hội Hồ tiêu và Cây gia vị Việt Nam cung cấp. Tuy nhiên, việc rủi ro mất hàng khi xuất khẩu có thể xảy ra ở nhiều khâu. Luồng hàng hóa di chuyển từ kho người bán đến kho người mua, qua các khâu trong chuỗi cung ứng như vận tải trên biển, đến cảng dỡ hàng, vận tải từ cảng đến kho người nhập khẩu...

Lãnh đạo Tổng công ty Tân Cảng Sài Gòn nhấn mạnh: Theo quy định quốc tế thì niêm phong (seal) là cơ sở pháp lý để biết hàng hoá bên trong có bị can thiệp hay không. Do đó, chưa có căn cứ để khẳng định việc hàng hoá bị rút ruột xảy ra tại cảng Cát Lái. Các bên liên quan cần phải kiểm chứng để tránh gây hiểu nhầm cũng như ảnh hưởng đến thương hiệu của cảng.

Theo Tổng công ty Tân Cảng Sài Gòn, việc Hiệp hội Hồ tiêu và Cây gia vị Việt Nam công bố thông tin trước khi có kết luận chính xác từ cơ quan chức năng có thể làm ảnh hưởng đến uy tín và thương hiệu của Tổng công ty Tân Cảng Sài Gòn. Vì vậy, Tổng công ty Tân Cảng Sài Gòn đề nghị Hiệp hội Hồ tiêu và cây gia vị Việt Nam phối hợp với Tổng công ty Tân Cảng Sài Gòn và các đơn vị liên quan xác minh thêm...

Lãnh đạo Tổng công ty Tân Cảng Sài Gòn cũng khẳng định: Tổng công ty Tân Cảng Sài Gòn cam kết phối hợp với VPSA cũng như các cơ quan có thẩm quyền để xác minh làm rõ thông tin thiếu hụt hàng hoá xuất khẩu; đảm bảo giữ uy tín, chất lượng dịch vụ cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu.