Bộ trưởng Trần Hồng Minh: Nhà ở cho thuê sẽ là phân khúc chiến lược

Tham luận của Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh về phát triển nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê tại Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam nhiệm kỳ 2026 - 2031 mới đây đã thu hút sự quan tâm của đông đảo đại biểu.

Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết, Chính phủ đang triển khai chiến lược phát triển nhà ở cho thuê, từng bước chuyển từ tư duy sở hữu sang sử dụng nhà ở. Định hướng phát triển nhà ở thời gian tới sẽ chuyển từ tập trung vào nhà ở thương mại sang phát triển đồng thời nhà ở thương mại, nhà ở xã hội và đặc biệt là nhà ở cho thuê - phân khúc được xác định có vai trò chiến lược, đáp ứng nhu cầu của hàng triệu người lao động. 

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã có nhiều chỉ đạo quyết liệt nhằm thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho công nhân, nhà ở cho thuê. Đây là chủ trương mang tính nhân văn, thiết thực và đáp ứng đúng nhu cầu của đông đảo người lao động.

Người đứng đầu ngành xây dựng đánh giá, hệ thống chính sách hỗ trợ phát triển nhà ở xã hội và nhà ở công nhân thời gian qua đã tương đối đầy đủ. Các doanh nghiệp tham gia đầu tư được hưởng nhiều ưu đãi như miễn tiền sử dụng đất, giảm thuế VAT, giảm thuế thu nhập doanh nghiệp, hỗ trợ đầu tư hạ tầng kỹ thuật cũng như tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi với lãi suất thấp.

Nhờ các cơ chế này, chương trình phát triển nhà ở xã hội đã ghi nhận nhiều kết quả tích cực. Tính đến nay, cả nước có 781 dự án nhà ở xã hội đang được triển khai với quy mô hơn 720.000 căn hộ, tương đương 72% mục tiêu của Đề án xây dựng một triệu căn nhà ở xã hội. Trong số này, 231 dự án đã hoàn thành với hơn 180.800 căn hộ, góp phần cải thiện điều kiện nhà ở cho hàng trăm nghìn hộ gia đình.

Riêng năm 2025, cả nước hoàn thành hơn 103.700 căn nhà ở xã hội, vượt 3,5% chỉ tiêu được giao. Có 20 địa phương hoàn thành hoặc vượt kế hoạch phát triển nhà ở xã hội trong năm.

Tuy nhiên, Bộ trưởng Trần Hồng Minh cũng chỉ rõ, thị trường nhà ở vẫn tồn tại nhiều bất cập kéo dài nhiều năm. Trong đó nổi bật là tình trạng lệch pha cung - cầu khi nguồn cung nhà ở cao cấp dư thừa nhưng thiếu nhà ở giá phù hợp với khả năng chi trả của đại bộ phận người dân.

Bên cạnh đó, cơ cấu sản phẩm trên thị trường vẫn nghiêng về nhà ở để bán, trong khi nguồn cung nhà ở cho thuê dài hạn còn hạn chế. Giá nhà tại nhiều đô thị lớn tăng cao, vượt xa mức tăng thu nhập của người lao động, khiến việc sở hữu nhà ngày càng khó khăn. Ngoài ra, các cơ chế ưu đãi hiện hành vẫn chưa đủ hấp dẫn để thu hút mạnh mẽ khu vực tư nhân tham gia đầu tư phát triển nhà ở cho thuê.

"Đây là những vấn đề đã tích tụ trong thời gian dài, không thể giải quyết trong một sớm một chiều, nhưng phải triển khai ngay, làm quyết liệt và đồng bộ để đáp ứng nhu cầu nhà ở của người dân", Bộ trưởng nói.

Theo Bộ trưởng Trần Hồng Minh, các chỉ đạo mới của lãnh đạo Đảng và Nhà nước đang mở ra định hướng phát triển mới cho thị trường nhà ở Việt Nam.

Điểm đáng chú ý nhất là sự thay đổi trong tư duy phát triển nhà ở. Nếu trước đây trọng tâm chủ yếu là nhà ở thương mại thì thời gian tới sẽ phát triển đồng thời nhà ở thương mại, nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê. Trong đó, nhà ở cho thuê được xác định là phân khúc chiến lược, phục vụ nhu cầu của công nhân, người lao động, cán bộ, công chức, viên chức và các lực lượng vũ trang.

Cùng đó, nhà ở sẽ được phát triển theo cơ chế thị trường nhưng có sự định hướng và quản lý hiệu quả của Nhà nước thông qua hệ thống thể chế, quy hoạch, chính sách tín dụng và các công cụ tài chính.

Yêu cầu phát triển nhà ở thời gian tới phải gắn liền với quy hoạch đô thị, quy hoạch sử dụng đất, khu công nghiệp và hệ thống giao thông công cộng. Các dự án sẽ được ưu tiên phát triển tại những khu vực có hạ tầng đồng bộ, các hành lang kinh tế quan trọng và mô hình đô thị định hướng giao thông công cộng.

Các nguồn lực cũng được huy động đa dạng, không chỉ sử dụng ngân sách Nhà nước. Nguồn lực của Nhà nước sẽ được sử dụng hiệu quả để dẫn dắt, thúc đẩy thị trường, tạo động lực huy động nguồn lực tư nhân tham gia.

Bên cạnh nhà ở để bán, cần ưu tiên phát triển nhà ở cho thuê, nhất là mô hình chung cư cho thuê tại các đô thị lớn, khu công nghiệp, khu kinh tế, vùng động lực và hành lang kinh tế quan trọng. 

Để hiện thực hóa các định hướng này, Bộ Xây dựng đang phối hợp với các bộ, ngành và địa phương triển khai nhiều nhiệm vụ trọng tâm. Trong đó có việc sơ kết Chỉ thị 34 của Ban Bí thư về phát triển nhà ở xã hội; nghiên cứu sửa đổi Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản và các quy định liên quan để trình Quốc hội xem xét vào kỳ họp tháng 10/2026; trong đó, thể chế hóa đầy đủ đường lối, quan điểm chỉ đạo của Tổng bí thư, Chủ tịch nước. 

Đối với nhà ở cho thuê, Bộ Xây dựng đề nghị các địa phương khẩn trương khảo sát nhu cầu thực tế, xây dựng kế hoạch đầu tư và bố trí nguồn vốn phù hợp cho từng nhóm đối tượng. Với nhà ở xã hội, các địa phương được yêu cầu đẩy nhanh tiến độ triển khai dự án nhằm hoàn thành chỉ tiêu năm 2026 và các năm tiếp theo.

Về phát triển nhà ở xã hội, theo Nghị quyết số 7/NQ-CP về việc giao chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội cho các địa phương giai đoạn 2026 - 2030, chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội năm 2026 là 158.723 căn. Thống kê của Bộ Xây dựng cho thấy, đến giữa tháng 5, cả nước đã khởi công thêm 34 dự án với gần 30.000 căn hộ và hoàn thành hơn 11.200 căn. Dự kiến số căn hoàn thành trong năm nay đạt khoảng 91.300 căn, tương đương 58% kế hoạch.

Hiện có 26 địa phương đã khởi công đủ hoặc vượt chỉ tiêu được giao trong năm 2026, cho thấy chương trình phát triển nhà ở xã hội đang tiếp tục được đẩy mạnh trên phạm vi cả nước. Bộ trưởng Trần Hồng Minh đề nghị các địa phương tiếp tục chỉ đạo tập trung triển khai đầu tư xây dựng các dự án nhà ở xã hội trên địa bàn hoàn thành chỉ tiêu được giao của năm 2026 và những năm tiếp theo. 

Bộ trưởng Trần Hồng Minh kỳ vọng các tổ chức công đoàn và địa phương tiếp tục phản ánh những khó khăn, vướng mắc từ thực tiễn để Bộ Xây dựng hoàn thiện chính sách, đưa các chương trình phát triển nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê đi vào cuộc sống, đáp ứng nhu cầu ngày càng lớn của người dân.