Các chuyên gia hoài nghi về khả năng hạ giá gạo tại Nhật

Nhật Bản mới đây đã thông báo sẽ sớm mở thầu đối với các kho dự trữ gạo của Chính phủ, dự kiến bắt đầu vào giữa tháng Ba, đánh dấu lần đầu tiên khối lượng dự phòng được khai thác để đảm bảo nguồn cung.

Mục tiêu là hạ giá gạo đã duy trì ở mức cao ngất ngưởng kể từ “cuộc biến động giá gạo” vào mùa Hè năm 2024. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo rằng hiệu ứng mong muốn có thể sẽ không xảy ra.

Bộ Nông nghiệp, Lâm nghiệp và Thủy sản Nhật Bản cho biết, việc đấu thầu sẽ bắt đầu từ ngày 10- 12/3, đồng thời công bố thông tin chi tiết về quá trình này. Có tổng cộng 41 loại gạo sẽ được đấu giá, trong đó có Koshiibuki, Hitomebore và Akitakomachi.

Vòng đấu thầu đầu tiên sẽ dành cho 100.000 tấn gạo từ vụ thu hoạch năm 2024 và 50.000 tấn từ năm 2023. Bộ Nông nghiệp đã quyết định đưa ra thị trường tổng cộng 210.000 tấn, và đối với 60.000 tấn còn lại, thời điểm phát hành sẽ được quyết định sau khi khảo sát tình hình phân phối.

Đối tượng tham gia sẽ là các nhà cung cấp quy mô lớn với ít nhất 5.000 tấn gạo lứt mỗi năm, trong đó JA Zen-Noh, hợp tác xã nông nghiệp lớn nhất Nhật Bản, đã bày tỏ ý định tham gia. Sau khi kết thúc đấu giá, dự kiến gạo sẽ xuất hiện trên các kệ hàng bắt đầu từ cuối tháng này.

Giá cả tăng vẫn chưa dừng lại. Điều đang được theo dõi là tác động thực tế của lượng gạo dự trữ được giải phóng lên giá cả tại các cửa hàng. Tuy nhiên, ngay cả sau khi Bộ Nông nghiệp công bố kế hoạch cụ thể giải phóng kho dự trữ vào ngày 14/2, đà tăng giá vẫn không dừng lại.

Bộ Nông nghiệp khẳng định lý do giá gạo vẫn ở mức cao là do “các nhà phân phối nhỏ và nông dân đang giữ hàng tồn kho với hy vọng giá gạo sẽ tăng cao hơn”. Bằng cách tăng lượng gạo lưu thông, việc giải phóng gạo dự trữ hy vọng sẽ khiến giá gạo giảm xuống.

Tuy nhiên, Bộ này cũng thông báo vào ngày 3/3 rằng giá trung bình toàn quốc cho một túi gạo 5 kilogram tại các siêu thị đã tăng thêm 47 yen (0,31 USD) trong tuần từ ngày 17-23/2 so với tuần trước đó. Mức giá đã đạt 3.939 yen (khoảng 26,40 USD), cao hơn 94,7% so với cùng kỳ năm ngoái.

Một yếu tố bị nghi ngờ là về mặt nguyên tắc, số lượng gạo dự trữ đã bán phải được Bộ Nông nghiệp mua lại trong vòng một năm. Việc mua lại này có thể dẫn đến tình trạng thiếu hụt nguồn cung một lần nữa, và vì điều này có thể dẫn đến việc giá lại tăng, nên một số nhà cung cấp được cho là đang giữ lại hàng tồn kho.

Vì lý do đó, tại cuộc họp của Ủy ban ngân sách Hạ viện ngày 3/3, Bộ trưởng Nông nghiệp Taku Eto nói rằng Chính phủ có thể từ bỏ việc mua lại trong vòng một năm, cho thấy ý định duy trì các nỗ lực cứu trợ theo cung-cầu.

Cũng đã có sự hoài nghi về tác động của việc cung cấp tới 210.000 tấn gạo dự trữ. Một nhà điều hành siêu thị ở khu vực đô thị Tokyo cho biết: “Ngay từ đầu đã không có đủ gạo. Đây giống như việc “tưới nước cho một sa mạc”, và không có khả năng giá gạo sẽ giảm đáng kể”.

Bộ Nông nghiệp cho biết nếu việc cung cấp 210.000 tấn gạo không cải thiện tình hình, Bộ sẽ xem xét cung cấp khối lượng bổ sung.