Các doanh nghiệp vừa và nhỏ Nhật Bản lao đao do thiếu nguồn cung

Công ty Ogusu Industry, nhà sản xuất các bộ phận kim loại cho máy móc nông nghiệp và ô tô, chi khoảng 3 triệu yen (19.000 USD) mỗi tháng cho dầu công nghiệp dùng trong xử lý nhiệt, cắt gọt và các quy trình khác. Theo một đại diện của công ty tại Hamamatsu, phía Tây Nam Tokyo, chi phí dự kiến sẽ tăng hơn 30% do eo biển Hormuz hầu như vẫn đóng cửa đối với giao thông hàng hải từ Trung Đông.

Đại diện công ty cho biết, việc đàm phán tăng giá với khách hàng rất khó khăn cho đến khi chi phí năng lượng thực sự tăng lên, và ngay cả khi đàm phán thành công, lợi ích cũng phải mất vài tháng mới cảm nhận được. Hiện tại, Ogusu Industry không còn lựa chọn nào khác ngoài việc giữ thêm tiền mặt để vượt qua giai đoạn khó khăn này.

Giá dầu thô West Texas Intermediate (WTI) của Mỹ đang giao dịch ở mức trên 90 USD/thùng, cao hơn 40%-50% so với trước khi xảy ra xung đột Trung Đông khiến thị trường năng lượng trở nên bất ổn.

Số lượng tàu chở dầu đến Nhật Bản từ Trung Đông đang giảm, và nguồn cung năng lượng và hóa dầu trong nước đang gặp khó khăn.

Hai tập đoàn lớn của Nhật Bản là Mitsubishi Chemical Group và Mitsui Chemicals đã cắt giảm sản lượng ethylene, một thành phần trong ngành nhựa, nhằm dự đoán sự sụt giảm nhập khẩu naphtha, một nguyên liệu thô từ dầu mỏ. Các công ty ở khâu cuối chuỗi cung ứng đang bắt đầu cảm thấy áp lực.

Ông Junichi Yoshida, Trưởng Bộ phận Hoạch định chiến lược của Hagihara Industries, công ty sản xuất bạt và các sản phẩm nhựa khác, cho biết: “Chúng tôi lo ngại rằng các sản phẩm thông thường sẽ là những mặt hàng đầu tiên trở nên khan hiếm. Tôi thực sự rất lo lắng”.

Các sản phẩm nhựa chiếm hơn 80% doanh thu của công ty, đặt tại khu công nghiệp Mizushima, một cụm các nhà máy hóa dầu, thép và các ngành liên quan ở tỉnh Okayama, miền Tây Nhật Bản. Hagihara đang đối mặt với triển vọng ngắn hạn về cả giá cả tăng cao và nguồn cung polyethylene, polypropylene và các vật liệu khác khan hiếm hơn.

Ông Masao Shiraga, Chủ tịch của Maruzen, một nhà sản xuất hộp đựng thực phẩm có trụ sở tại Okayama, cho biết các nhà cung cấp đã thông báo với công ty rằng họ không thể mua thêm polypropylene so với năm ngoái: “Do chưa có triển vọng rõ ràng về nguồn cung, ngay cả khi có nhu cầu, chúng tôi cũng không thể tăng sản lượng.”

Đồng yen yếu cũng gây khó khăn cho các công ty nhập khẩu nguyên liệu thô. Kể từ khi xung đột tại Iran bắt đầu, nhu cầu về USD để thanh toán dầu thô đã gây áp lực giảm giá lên đồng tiền Nhật Bản, hiện đang tụt gần mức 160 yen/USD.

Các doanh nghiệp nhỏ có rất ít lựa chọn để tự mình quản lý những rủi ro này. Công ty Sanwa Kasei Kogyo có trụ sở tại Yokohama, chuyên sản xuất dầu động cơ ô tô và chất bôi trơn công nghiệp, đang xem xét việc tái chế dầu thải.

Tập đoàn vận tải đường bộ Tonami Transportation, thuộc tập đoàn Tonami Holdings do Bưu điện Nhật Bản sở hữu, đã yêu cầu các tài xế của khoảng 3.000 xe tải hạn chế tối đa việc tăng tốc đột ngột, phanh gấp và dừng xe để tiết kiệm nhiên liệu.

Nhật Bản đã bắt đầu sử dụng kho dự trữ dầu mỏ, với tổng lượng dầu được giải phóng ước tính khoảng 80 triệu thùng - bao gồm lượng dự trữ của khu vực tư nhân đủ dùng trong 15 ngày và lượng dự trữ quốc gia đủ dùng trong một tháng. Chính phủ sẽ trợ cấp để giữ giá bán lẻ xăng trung bình toàn quốc ở mức khoảng 170 yen/lít.

Nguyên liệu naphtha thu được trong quá trình lọc dầu thô. Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản ước tính chuỗi cung ứng naphtha có thể được duy trì trong bốn tháng, với giả định nhập khẩu tăng từ các nguồn khác ngoài Trung Đông.

Giáo sư Masatoshi Kojima tại Đại học Momoyama Gakuin ở tỉnh Osaka, người nghiên cứu về lĩnh vực dầu mỏ, cho biết, mặc dù việc giải phóng lượng dầu dự trữ sẽ ổn định phân phối xăng, Nhật Bản vẫn phải dựa vào nhập khẩu naphtha. Nước này nhập khẩu khoảng 60% lượng naphtha tiêu thụ.