Các quy định mới về quản lý phân bón tạo thuận lợi hơn cho sản xuất kinh doanh

Sáng 11/8, Hiệp hội Phân bón Việt Nam phối hợp với Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, Hội Nông nghiệp Tuần hoàn Việt Nam, Viện Thổ nhưỡng Nông hóa và một số Hội, Hiệp hội liên quan tổ chức Hội nghị: “Phổ biến các quy định mới về quản lý nhà nước trong lĩnh vực phân bón và một số nội dung liên quan”.

Phát biểu tại Hội nghị, Tiến sĩ Phùng Hà-Chủ tịch Hiệp hội Phân bón Việt Nam cho biết thời gian vừa qua, văn bản quy phạm pháp luật trong lĩnh vực nông nghiệp nói chung và phân bón nói riêng ngày càng được xây dựng, bồ sung và hoàn thiện. 

Đối với ngành phân bón đã có Luật Trồng trọt, Nghị định Quản lý phân bón, Nghị định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực phân bón, Nghị định liên quan đến thuế xuất nhập khẩu..... các Thông tư, quy chuẩn kỹ thuật,...

Tuy nhiên, do thực tiễn biến chuyển không ngừng, các điều kiện kinh tế, chính trị, xã hội liên tục thay đổi, thậm chí có thể xuất hiện những bất cập. mâu thuẫn hoặc thực hiện các cam kết quốc tế nên việc xây dựng, bổ sung, chỉnh sửa các văn bản quy phạm pháp luật, cho phù hợp với thực tế nên việc bổ sung, sửa đổi văn bản quy phạm pháp luật là cần thiết, Tiến sĩ Phùng Hà nhấn mạnh.

Ghi nhận các điểm tích cực của các quy định mới về quản lý nhà nước với phân bón, các doanh nghiệp cho rằng các quy định này đã tạo thuận lợi hơn cho sản xuất kinh doanh phân bón. Tuy nhiên, các doanh nghiệp cũng cho rằng vẫn còn một số quy định cần tiếp tục được làm rõ hơn liên quan đến các vấn đề như: Truy xuất nguồn gốc với phân bón hữu cơ các hộ nông dân, trang trại tự sản xuất từ các phụ phẩm nông nghiệp thu gom; đăng ký hợp quy sản phẩm phân bón sản xuất trong nước; khảo nghiệm phân bón, quy định về nhãn mác bao bì, thủ tục đăng ký hợp quy với phân bón nhập khẩu quy cách lớn…

Chỉ ra bất cập trong việc thực hiện quy định ghi cụ thể từng loại nguyên liệu đầu vào và hàm lượng sử dụng của từng nguyên liệu để sản xuất phân bón theo Nghị định số 37/2026/NĐ-CP ngày 23/1/2026 “Quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa”, ông Phan Văn Tâm, Phó Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Phân bón Bình Điền (Tập đoàn Hoá chất Việt Nam) cho biết quy định này đang gây khó khăn với doanh nghiệp.

Thứ nhất, ảnh hưởng đến bí mật công nghệ và bí mật kinh doanh của doanh nghiệp. Bởi vì, với cùng một tiêu chuẩn chất lượng bao gồm các chỉ tiêu chất lượng dinh dưỡng công bố, mỗi doanh nghiệp có thể lựa chọn các loại nguyên liệu khác nhau hoặc các tỷ lệ phối hợp khác nhau nhằm tối ưu hóa giá thành, nâng cao hiệu quả sử dụng, điều chỉnh đặc tính hòa tan nhanh hoặc chậm, tăng khả năng thích nghi với điều kiện đất chua, đất kiềm hoặc các điều kiện canh tác khác nhau.

Thứ hai là ảnh hưởng đến tính linh hoạt trong sản xuất và bảo đảm nguồn cung sản phẩm. Trong thực tế sản xuất, doanh nghiệp thường phải chủ động thay đổi nguồn nguyên liệu hoặc thay thế một số nguyên liệu bằng các nguyên liệu khác có khả năng cung cấp cùng loại dinh dưỡng và vẫn bảo đảm các chỉ tiêu chất lượng đã công bố, nhằm thích ứng với biến động thị trường, nguồn cung và giá nguyên liệu.

Nếu nhãn hàng hóa phải ghi cụ thể từng loại nguyên liệu đầu vào và hàm lượng tương ứng, mỗi lần thay đổi nguyên liệu thay thế, doanh nghiệp sẽ phải thực hiện sửa đổi nhăn, bao bì và các hồ sơ liên quan, làm gia tăng chi phí, kéo dài thời gian sản xuất, thậm chí có thể làm gián đoạn việc cung ứng sản phẩm ra thị trường mặc dù chất lượng và hiệu quả sử dụng của sản phẩm không thay đổi.

Vì vậy, Công ty cổ phần Phân bón Bình Điền kính đề nghị Hiệp hội phân bón Việt Nam phối hợp với Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật có hướng dẫn chính thức, thống nhất đối với việc ghi “thành phần định lượng" trên nhãn phân bón theo quy định của Nghị định số 37/2026/NĐ-CP để bảo đảm cung cấp đầy đủ thông tin có ý nghĩa đối với người sử dụng, đồng thời bảo vệ bí mật công nghệ, bí mật kinh doanh và tính linh hoạt trong hoạt động sản xuất của doanh nghiệp, ông Phan Văn Tâm kiến nghị. 

Giải đáp các câu hỏi của doanh nghiệp liên quan đến chứng nhận hợp quy với phân bón, Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) Nghiêm Quang Tuấn cho biết phân bón là mặt hàng có độ rủi ro trung bình nên theo quy định mới tại Thông tư 27/2026/TT-BNNMT của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, từ ngày 1/7/2026, doanh nghiệp sản xuất phân bón trong nước có thể tự đánh giá chất lượng sản phẩm, tự công bố hợp quy chuẩn mà không cần phải thông qua các tổ chức độc lập chứng nhận như trước đây.

Quy định mới này sẽ tạo thuận lợi hơn cho doanh nghiệp giúp tiết kiệm thời gian và chi phí so với trước đây. Hơn thế, quy định mới cũng giúp doanh nghiệp nhập khẩu phân bón không phải thực hiện tiền kiểm mà chỉ thực hiện hậu kiểm. Khi đó, các tổ chức, cá nhân nhập khẩu phân bón, đưa ra phân phối trên thị trường sẽ được tự công bố hợp quy.

Liên quan đến kiến nghị của doanh nghiệp về quy định nhãn mác, bao bì sản phẩm phân bón,  ông Nghiêm Quang Tuấn cho biết việc ghi nhãn mác phải thực hiện theo quy định pháp luật về ghi nhãn hàng hoá. Ngoài ra, trong Nghị định 84 cũng có quy định việc ghi nhãn mác không được trái với quyết định công nhận phân bón lưu hành vì liên quan tới hướng dẫn sử dụng.

Tuy nhiên, trong thời gian tới Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật sẽ tiếp tục phối hợp với các doanh nghiệp để tìm các giải pháp phù hợp, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp trong sản xuất phân bón nhưng cũng đảm bảo việc quản lý Nhà nước với hoạt động sản xuất kinh doanh phân bón.