Các vụ lừa đảo đầu tư trực tuyến bùng nổ tại Bỉ

Trong vòng một năm qua, số tiền mà người dân bị chiếm đoạt đã tăng gấp ba lần, vượt quá 30 triệu euro. Thủ đoạn được giới tội phạm mạng ưa chuộng nhất hiện nay là tạo ra những nền tảng giao dịch giả mạo, khiến nạn nhân tin rằng họ đang đầu tư hợp pháp vào cổ phiếu, trái phiếu, quỹ ETF (hoán đổi danh mục) hay tiền điện tử.

Theo số liệu của Cơ quan Dịch vụ và Thị trường Tài chính (FSMA), chỉ tính từ tháng 6/2024 đến tháng 6/2025, người dân Bỉ đã mất tổng cộng 30 triệu euro (35,13 triệu USD) vì các chiêu trò đầu tư ảo. Trung bình, mỗi nạn nhân bị lừa khoảng 37.777 euro. Riêng trong nửa đầu năm 2025, FSMA đã nhận được 1.289 đơn tố cáo liên quan đến các vụ lừa đảo đầu tư, chưa kể hàng loạt trường hợp giả mạo danh tính khác chưa được thống kê. Ông Jean-Paul Servais, Chủ tịch FSMA, cảnh báo rằng đây rất có thể chỉ là phần nổi của tảng băng chìm, bởi nhiều nạn nhân vì xấu hổ hoặc sợ bị đánh giá nên không dám trình báo.

Những kẻ lừa đảo ngày càng tinh vi trong việc tạo dựng các nền tảng giao dịch ảo trông như thật. Giao diện, biểu đồ, thậm chí thông tin doanh nghiệp đều được dàn dựng công phu, khiến người dùng tin rằng họ đang đầu tư vào thị trường tài chính thực sự. Nhưng trên thực tế, mỗi lần “mua” cổ phiếu hay tiền điện tử, tiền của họ lại được chuyển thẳng vào tài khoản của bọn tội phạm. Chính nhờ những chiêu thức “lừa đảo 2.0” này, tổng thiệt hại đã tăng gấp ba chỉ trong một năm, chiếm tới 80% tổng số tiền bị thất thoát, tương đương khoảng 12 triệu euro chỉ riêng trong nửa đầu năm 2025.

Điều đáng nói là nhiều nạn nhân không chỉ bị mất tiền một lần. Sau khi phát hiện bị lừa, họ lại tiếp tục trở thành con mồi của một vòng lừa đảo mới, khi những kẻ mạo danh “luật sư” hay “cơ quan tài chính” tiếp cận và hứa hẹn giúp lấy lại số tiền đã mất. Hình thức này, gọi là “phòng thu hồi tiền”, khiến nạn nhân phải nộp thêm các khoản phí “xử lý hồ sơ” hay “phí pháp lý” mà không bao giờ nhận lại được gì. Đây hiện là kiểu lừa đảo phổ biến thứ hai tại Bỉ, chỉ sau lừa đảo đầu tư trực tuyến.

Thống kê của FSMA cho thấy hai nhóm nạn nhân chính là nam giới và người trên 50 tuổi, mỗi nhóm chiếm khoảng 2/3 tổng số người bị hại. Tuy nhiên, bọn tội phạm không ngừng mở rộng đối tượng và liên tục thay đổi chiêu thức nhằm tiếp cận những người ít kinh nghiệm tài chính hơn. Trong năm 2024, FSMA đã phát hiện 297 tổ chức gian lận và 396 trang web giả mạo, hơn 60% trong số đó liên quan đến các sàn giao dịch tài chính không có thật.

Trước tình hình đáng báo động này, Trung tâm An ninh mạng Bỉ (CCB) phối hợp với FSMA, Liên đoàn ngân hàng (Febelfin) và Bộ Kinh tế Liên bang (SPF Economie) đã phát động một chiến dịch tuyên truyền quy mô lớn. Chiến dịch kể lại câu chuyện của “Bill – người bị lột sạch”, một nhà đầu tư đã dốc toàn bộ tiền tiết kiệm vào một nền tảng giao dịch trực tuyến giả mạo và cuối cùng mất trắng. Câu chuyện của Bill được sử dụng như lời cảnh tỉnh cho hàng triệu người dân Bỉ về những cái bẫy đầu tư đang ngày càng tinh vi.

FSMA khuyến cáo người dân cần đặc biệt cảnh giác trước bất kỳ lời mời gọi đầu tư nào từ những cá nhân hoặc tổ chức không rõ ràng, đặc biệt khi họ chủ động liên hệ qua điện thoại, email hay mạng xã hội. Trước khi đầu tư, người dùng nên kiểm tra danh sách cảnh báo và danh sách đen trên trang web của FSMA để xác thực tính hợp pháp của đơn vị cung cấp dịch vụ. Cơ quan này cũng nhấn mạnh: không bao giờ nên vội vã chuyển tiền, không tiết lộ thông tin cá nhân, và tuyệt đối không cho người lạ truy cập vào máy tính của mình. Bất cứ lời hứa hẹn kiếm tiền dễ dàng nào cũng cần được xem là dấu hiệu đáng ngờ, bởi trên thị trường tài chính, lợi nhuận cao luôn đi kèm với rủi ro lớn.Các cơ quan chức năng Bỉ hy vọng rằng với sự phối hợp chặt chẽ giữa các tổ chức tài chính, lực lượng an ninh mạng và chiến dịch truyền thông cộng đồng, người dân sẽ được trang bị đầy đủ thông tin để nhận diện sớm các hành vi gian lận, từ đó tránh trở thành “Bill tiếp theo” trong những vụ lừa đảo đầu tư đầy tinh vi đang lan rộng trên không gian mạng.