Cải tiến bao bì và đóng gói trái cây xuất khẩu không chỉ là “vật liệu bọc ngoài”

Đây là chia sẻ của các chuyên gia tại hội thảo “Cải tiến bao bì và đóng gói trái cây xuất khẩu” do Tổ chức Phát triển Công nghiệp Liên hợp quốc (UNIDO), Viện Cơ điện nông nghiệp và công nghệ sau thu hoạch (VIAEP), Hiệp hội Bao bì Việt Nam (VINPAS) và Tập đoàn Mỹ Lan tổ chức tại TP. Hồ Chí Minh, ngày 12/12.

Thống kê, mỗi ngày có hàng nghìn tấn trái cây Việt Nam vượt hàng nghìn cây số để đến với người tiêu dùng toàn cầu, nhưng trước khi đến tay khách hàng thì những sản phẩm này phải đối mặt với rất nhiều yếu tố và hàng loạt tiêu chuẩn kỹ thuật. Đặc biệt, nhiều mặt hàng chủ lực xuất khẩu của Việt Nam liên tục mở rộng thị trường sang Hoa Kỳ, EU, Nhật Bản, Hàn Quốc và Trung Đông… là tín hiệu tích cực, nhưng cũng đòi hỏi tiêu chuẩn bao bì, bảo quản và giảm tổn thất sau thu hoạch ngày càng khắt khe hơn.

Theo ông Andri Meier, Phó Trưởng ban Ban Hợp tác Phát triển, Đại sứ quán Thụy Sĩ tại Việt Nam đánh giá, ngành trái cây tươi của Việt Nam đang phát triển năng động và tăng trưởng nhanh, tuy nhiên vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức mang tính hệ thống. Điển hình, có thể kể đến sự thất thoát sau thu hoạch còn cao, chất lượng chưa đồng đều, chuỗi cung ứng phân mảnh, mức độ ứng dụng các giải pháp bao bì và công nghệ tiên tiến còn hạn chế, trong khi yêu cầu từ các thị trường xuất khẩu ngày càng cao về tính bền vững, truy xuất nguồn gốc và an toàn thực phẩm.

“Trước thực trạng này, Thụy Sĩ tiếp tục khẳng định vai trò là đối tác tin cậy và cam kết đồng hành cùng Việt Nam trên hành trình xây dựng một ngành xuất khẩu nông sản cạnh tranh hơn, bền vững hơn và có giá trị gia tăng cao hơn. Đặc biệt là những giải pháp tăng cường chia sẻ kiến thức kỹ thuật, trao đổi kinh nghiệm thực tiễn và thúc đẩy những cách tiếp cận đổi mới, bền vững”, ông Andri Meier chia sẻ.

Liên quan đến bao bì thực phẩm, UNIDO cũng vừa công bố báo cáo“Xác định nghịch lý lãng phí và thất thoát lương thực” đồng xuất bản bởi UNIDO, Đại học và Nghiên cứu Wageningen (WUR), Tổ chức Bao bì Thế giới (WPO). Báo cáo này, nhấn mạnh vai trò then chốt của bao bì trong giảm tổn thất và lãng phí thực phẩm, giúp cộng đồng doanh nghiệp, trong đó có doanh nghiệp Việt Nam cải tiến bao tiến bao bì và đóng gói trái cây xuất khẩu nhằm thúc đẩy thương mại, nâng cao khả năng cạnh tranh, cũng như tăng cường tiếp cận thị trường quốc tế.

Bà Lê Thị Thanh Thảo, Đại diện Quốc gia của UNIDO tại Việt Nam cho hay, Báo cáo giới thiệu Bộ 5 nguyên tắc thiết kế bao bì có thể xem như một cơ sở khoa học để định hướng thiết kế bao bì phù hợp cho sản phẩm nông sản. Bộ 5 nguyên tác này gồm thiết kế để chứa đựng và bảo vệ sản phẩm, kéo dài thời gian bảo quản, hướng tới sự tiện dụng cho người tiêu dùng, truyền thông và cung cấp thông tin, cân bằng giữa mục tiêu giảm thất thoát thực phẩm và giảm rác thải bao bì.

Để xây dựng tiêu chuẩn bao bì cho nông sản Việt Nam xuất khẩu, nhiều doanh nghiệp cho rằng, cần sự phối hợp giữa các nhà như VINPAS, cơ quan quản lý, viện – trường và doanh nghiệp. Việc chuẩn hóa bao bì sẽ đồng thời chuẩn hóa niềm tin của thế giới về nông sản Việt Nam, hỗ trợ doanh nghiệp tăng cường năng lực chinh phục người tiêu dùng toàn cầu và xây dựng thương hiệu quốc gia.

Theo bà Đinh Thị Tám, Phó Viện trưởng Viện Cơ điện nông nghiệp và công nghệ sau thu hoạch, bao bì được không chỉ là vật liệu bọc ngoài, mà còn đóng vai trò quyết định giữ chất lượng, giảm tổn thất, kéo dài tuổi thọ, nâng sức cạnh tranh và tạo niềm tin cho thị trường quốc tế. Hiện nay, bao bì thông minh MAP (Modified Atmosphere Packaging) và màng phủ từ hợp chất tự nhiên (coating), cùng với quản lý chuỗi lạnh đã và đang cho thấy là giải pháp cốt lõi để kéo dài thời gian bảo quản, duy trì chất lượng cảm quan và giảm thất thoát trong vận chuyển dài ngày.

Còn Phó Chủ tịch VINPAS, kiêm Tổng giám đốc Tổng Công ty In bao bì Linksin Nguyễn Ngọc Minh Thy nhấn mạnh, hướng đi cho bao bì nông sản hiện nay và trong tương lai là tập trung yếu tố an toàn, tiện lợi, minh bạch và chứng nhận. Nếu đảm bảo những yếu tố này, bao bì nông sản sẽ an toàn cho người tiêu dùng, vận chuyển dễ dàng, tiếp cận đa kênh, giảm rác thải bao bì lẫn thất thất thoát thực phẩm. Trên cơ sở này, nguồn gốc, thông tin sản phẩm và toàn chuỗi giá trị được kiểm soát chất lượng, cũng như đáp ứng đa dạng thị trường xuất khẩu.