Cần Thơ có 52 chủ đầu tư cùng 2 nhiệm vụ chi chưa hề giải ngân vốn đầu tư công

Phát biểu chỉ đạo tại cuộc họp, Bí thư Thành ủy Cần Thơ Lê Quang Tùng nhấn mạnh việc giải ngân các dự án, đặc biệt là dự án chuyển tiếp trọng điểm đang diễn ra rất chậm, đồng thời yêu cầu các cấp, các ngành phải hành động quyết liệt, nghiêm túc nhìn nhận các nguyên nhân chủ quan để đẩy nhanh tiến độ trong thời gian tới.

Báo cáo tại cuộc họp cho thấy, tính đến ngày 22/5, thành phố Cần Thơ mới giải ngân được hơn 2.557 tỷ đồng, đạt tỷ lệ 13,27% so với kế hoạch vốn được Thủ tướng Chính phủ giao (hơn 19.266 tỷ đồng). Tỷ lệ này hiện đang thấp hơn đáng kể so với mức bình quân chung của cả nước là khoảng 16,4%. Đối với kế hoạch vốn năm 2025 được kéo dài thời gian thực hiện sang năm 2026 là 3.401 tỷ đồng, thành phố cũng mới giải ngân được vỏn vẹn 239,43 tỷ đồng, chỉ đạt tỷ lệ 7,04%.

Đánh giá thẳng thắn về tình hình thực tế, Bí thư Thành ủy Cần Thơ Lê Quang Tùng chỉ rõ, trong 5 tháng đầu năm, tỷ lệ giải ngân của thành phố rất chậm. Đáng chú ý, phần lớn các dự án triển khai chậm này rơi vào các dự án chuyển tiếp từ những năm trước để lại, vốn có nhiều nguyên nhân tồn đọng kéo dài nhiều năm chưa được giải quyết dứt điểm, chứ không chỉ riêng năm nay. Trong khi đó, các dự án khởi công mới của năm 2026 chỉ chiếm một tỷ trọng vừa phải, khoảng 5.000 tỷ đồng trên tổng số hơn 19.266 tỷ đồng kế hoạch vốn.

Bí thư Thành ủy Cần Thơ khẳng định, bên cạnh các yếu tố khách quan, nguyên nhân chủ quan từ phía các cơ quan, đơn vị điều hành là rất lớn. Tình trạng các ngành, các địa phương còn mang tâm lý trông chờ vào hướng dẫn, thiếu sự chủ động đề xuất, chủ động tham mưu và quyết liệt trong triển khai thực hiện vẫn còn diễn ra phổ biến. Ông Lê Quang Tùng yêu cầu các ban quản lý dự án, các chủ đầu tư lớn phải nghiêm túc kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm cá nhân, đơn vị. Trong thời gian tới, Thường trực Thành ủy sẽ tăng cường chỉ đạo, giải quyết công việc theo tinh thần quyết liệt, không chờ đợi họp thành viên Ủy ban mà sẽ xem xét, cho ý kiến ngay đối với các báo cáo đề xuất để đẩy nhanh tiến độ, khắc phục triệt để sự chậm trễ này.

Tiếp thu ý kiến chỉ đạo và làm rõ thêm các giải pháp điều hành, Chủ tịch UBND thành phố Cần Thơ Trương Cảnh Tuyên cho biết, thời gian qua UBND thành phố đã chỉ đạo rất quyết liệt công tác giải ngân đầu tư công. Nhằm tháo gỡ căn bản các nút thắt về năng lực quản lý dự án, UBND thành phố đã triển khai các nhóm giải pháp mạnh mẽ, cụ thể đối với các Ban quản lý dự án khu vực. Theo đó, đến ngày 16/5, thành phố đã hoàn thành việc bàn giao nguyên trạng các dự án từ cơ quan cấp xã về các ban quản lý dự án chuyên nghiệp nhằm quản lý chặt chẽ, chính xác về mặt số liệu và nguồn vốn. Đồng thời, Sở Nội vụ đang phối hợp với các ban chuyên trách và các xã để rà soát nhu cầu, thực hiện điều động, bố trí nhân sự phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả điều hành dự án.

Bên cạnh đó, đối với công tác giải phóng mặt bằng – vốn là điểm nghẽn lớn nhất của địa phương, Chủ tịch UBND thành phố Trương Cảnh Tuyên thông tin, thành phố đang chỉ đạo Trung tâm Phát triển quỹ đất đề xuất phương án giải thể khoảng 10 chi nhánh phát triển quỹ đất tại các quận, huyện. Lực lượng nhân sự từ các chi nhánh này sẽ được điều động trực tiếp về các ban quản lý dự án cấp xã và tổ ban dự án để tập trung tối đa nguồn lực, đẩy nhanh tốc độ bồi thường, hỗ trợ, tái định cư trực tiếp tại thực địa, giải phóng mặt bằng sạch cho các nhà thầu thi công.

Báo cáo chi tiết về tiến độ giải ngân, ông Võ Nhựt Quang, Phó Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư thành phố Cần Thơ cho biết, trong tổng số nguồn vốn được giao, vốn ngân sách trung ương đã giải ngân được gần 1.020 tỷ đồng (đạt 14,69%) và vốn ngân sách địa phương giải ngân được 1.537,4 tỷ đồng (đạt 12,47%). Về công tác phân bổ, thành phố đã giao chi tiết được hơn 16.581 tỷ đồng. Số vốn còn lại chưa giao chi tiết là gần 2.685 tỷ đồng. Dự kiến trong tháng 6/2026, thành phố sẽ trình HĐND thành phố thông qua việc giao chi tiết hơn 2.096 tỷ đồng đủ điều kiện; số vốn trích tiết kiệm còn lại sẽ xử lý theo hướng dẫn của Bộ Tài chính.

Đại diện Sở Kế hoạch và Đầu tư cũng nêu rõ thực trạng phân hóa lớn giữa các chủ đầu tư. Toàn thành phố hiện chỉ có 4 chủ đầu tư và 1 nhiệm vụ ủy thác đạt tỷ lệ giải ngân trên 50% (gồm Sở Công Thương, Khu Bảo tồn thiên nhiên Lung Ngọc Hoàng, Trường Cao đẳng Văn hóa Nghệ thuật Cần Thơ, UBND xã An Thạnh). Ngược lại, có tới 57 chủ đầu tư giải ngân dưới mức bình quân chung cả nước, đặc biệt có 52 chủ đầu tư cùng 2 nhiệm vụ chi chưa hề giải ngân. Tại các đơn vị quản lý số vốn lớn, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông và nông nghiệp mới giải ngân đạt 14,6% (975 tỷ đồng trên tổng số 6.678,3 tỷ đồng); Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình dân dụng và công nghiệp đạt 15,69% (hơn 615 tỷ đồng trên tổng số 3.918,3 tỷ đồng).

Đối với nhóm 54 dự án quan trọng quốc gia, trọng điểm, liên vùng có tổng mức đầu tư trên 100 tỷ đồng, tổng số vốn bố trí là gần 10.853 tỷ đồng (chiếm 56,33% kế hoạch vốn toàn thành phố) nhưng lũy kế giải ngân mới đạt hơn 1.427 tỷ đồng (tương đương 13,15%). Tiến độ tại các dự án trọng điểm đều đạt rất thấp: Dự án thành phần 3 và thành phần 4 thuộc đường bộ cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng giai đoạn 1 lần lượt đạt 9,2% và 8,66%; Dự án Đầu tư xây dựng Bệnh viện Ung bướu thành phố Cần Thơ đạt 1,87%; Dự án Cầu và đường Nguyễn Chí Thanh tại thành phố Vị Thanh đạt 1,86%.