BNEWS
Canada trước đây tương đối hạn chế sử dụng công cụ tự vệ, nhưng những diễn biến cho thấy nước này đang mở rộng việc giám sát từ ngành công nghiệp truyền thống như thép sang nông sản và hàng tiêu dùng.
Sau khi Canada áp dụng phụ thu tự vệ tạm thời 25% đối với một số sản phẩm tủ gỗ và tủ lavabo nhập khẩu, Thương vụ Việt Nam tại Canada cho rằng doanh nghiệp Việt Nam cần nhìn rộng hơn vào xu hướng gia tăng các biện pháp phòng vệ thương mại tại thị trường này, trong đó nhôm ép đùn là một trong những nhóm hàng cần sớm được đưa vào theo dõi.
Trao đổi với phóng viên TTXVN tại Canada, Tham tán Thương mại Đại sứ quán Việt Nam Trần Thu Quỳnh cho biết điều đáng chú ý hiện nay không phải là từng biện pháp riêng lẻ. Canada trước đây tương đối hạn chế sử dụng công cụ tự vệ, nhưng những diễn biến trong năm 2026 cho thấy nước này đang mở rộng việc giám sát từ các ngành công nghiệp truyền thống như thép sang nông sản và hàng tiêu dùng có ngành sản xuất trong nước đang chịu sức ép từ nhập khẩu.
Việc Canada áp dụng phụ thu tự vệ đối với tủ gỗ và tủ lavabo là một dấu hiệu cho thấy chính phủ nước này sẵn sàng phản ứng nhanh hơn khi nhập khẩu tăng mạnh và ngành sản xuất nội địa gây sức ép chính sách. Xu hướng này còn liên quan đến nguy cơ chuyển hướng thương mại do hàng hóa gặp rào cản tại những thị trường lớn khác và sức ép từ các hiệp hội ngành hàng trong nước.
Đối với Việt Nam, việc theo dõi chính sách này có ý nghĩa thực tế khi Việt Nam nằm trong nhóm có nguồn cung đồ nội thất lớn cho Canada. Theo số liệu của Thương vụ, năm 2025, Việt Nam là nhà cung cấp nhóm hàng HS 94 lớn thứ tư cho Canada, sau Trung Quốc, Mỹ và Mexico, với kim ngạch khoảng 725 triệu USD, tăng 22,8% so với năm trước và chiếm hơn 8% thị phần.
Đại diện Thương vụ cho rằng doanh nghiệp không nên chỉ quan tâm đến mức phụ thu 25% đang áp dụng đối với tủ gỗ và tủ lavabo, mà cần theo dõi nguy cơ các biện pháp tương tự được mở rộng sang những ngành hàng khác nếu xuất khẩu tăng nhanh hoặc xuất hiện sức ép vận động từ ngành sản xuất sở tại.
Một lĩnh vực đang được Thương vụ tại Canada đặc biệt theo dõi là nhôm ép đùn. Hiện ngành nhôm Canada đang đề nghị Chính phủ nước này áp dụng cơ chế hạn ngạch thuế quan tương tự như đã thực hiện đối với thép. Mặc dù Chính phủ chưa đưa ra quyết định chính thức, Việt Nam nằm trong số các nước được phía ngành sản xuất Canada nêu tên do lượng nhôm ép đùn xuất khẩu sang thị trường này tăng mạnh trong năm 2026.
Theo bà Trần Thu Quỳnh, doanh nghiệp Việt Nam không nên chờ đến khi các biện pháp được ban hành mới chuẩn bị ứng phó. Kinh nghiệm từ ngành thép cho thấy Canada có thể xác định hạn ngạch dựa trên số liệu nhập khẩu của một giai đoạn trước đó. Nếu thời kỳ cơ sở trùng với lúc xuất khẩu của Việt Nam còn thấp, dư địa tăng trưởng trong những năm sau có thể bị thu hẹp đáng kể.
Đối với thép, Canada đã giảm hạn ngạch đối với các nước có hiệp định thương mại tự do, trong đó có cả Việt Nam, và áp mức thuế bổ sung cao đối với lượng hàng vượt hạn ngạch. Việc quản lý hạn ngạch theo từng quý cũng khiến doanh nghiệp phải tính toán kỹ thời điểm giao hàng và khối lượng xuất khẩu, thay vì chỉ theo dõi tổng kim ngạch trong cả năm.
Đại diện Thương vụ tại Canada nhận định những thay đổi này cần được đặt trong bối cảnh rộng hơn là Canada đang điều chỉnh chính sách công nghiệp và thương mại trước tác động từ thị trường Mỹ. Trong ngành thép, việc hàng Canada gặp rào cản lớn khi xuất khẩu sang Mỹ đã tạo áp lực lên sản xuất trong nước và hối thúc Ottawa thu hẹp hạn ngạch nhập khẩu nhằm dành thêm dung lượng thị trường cho các nhà sản xuất Canada.
Việc ngành nhôm Canada hiện đề nghị áp dụng cơ chế tương tự đối với nhôm ép đùn là diễn biến mà doanh nghiệp Việt Nam cần đặc biệt theo dõi. Theo bà Trần Thu Quỳnh, một trong những rủi ro cần lưu ý là quy định về nguồn gốc nguyên liệu. Canada ngày càng chú trọng công đoạn nấu luyện đối với thép và nhôm, do đó, doanh nghiệp sử dụng phôi nhôm hoặc phôi thép có nguồn gốc từ Trung Quốc cần kiểm soát chặt hồ sơ, bởi sản phẩm vẫn có thể bị áp thuế bổ sung ngay cả khi công đoạn gia công cuối cùng được thực hiện tại Việt Nam và đáp ứng quy tắc xuất xứ theo Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP).
Đại diện Thương vụ cũng lưu ý doanh nghiệp cần tính đến khả năng chính sách được điều chỉnh trong thời gian ngắn. Kinh nghiệm từ ngành thép cho thấy những thay đổi về hạn ngạch có thể ảnh hưởng trực tiếp đến hợp đồng và các lô hàng đang thực hiện, đặc biệt khi việc quản lý nhập khẩu ngày càng gắn với từng nhóm hàng, từng mã số HS và từng giai đoạn cụ thể.
Trong bối cảnh Canada gia tăng sử dụng các công cụ phòng vệ thương mại, các doanh nghiệp Việt Nam cần chủ động theo dõi không chỉ các quyết định chính thức của Chính phủ mà còn các động thái vận động chính sách của hiệp hội ngành hàng, đồng thời rà soát chuỗi cung ứng, nguồn gốc nguyên liệu, mã số HS và kế hoạch giao hàng. Việc chuẩn bị từ sớm sẽ giúp doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro và duy trì khả năng cạnh tranh tại thị trường Canada khi môi trường thương mại đang thay đổi nhanh chóng.
Hà Linh/vnanet.vn
