Căng thẳng ở Biển Đỏ đe dọa nghiêm trọng an ninh hàng hải và thương mại toàn cầu

Ảnh tư liệu: Khói bốc lên từ tàu chở dầu MV Merlin Luanda của Anh bị lực lượng Houthi tấn công khi di chuyển qua Vịnh Aden trên biển Arab, ngày 27/1/2024. Ảnh: AFP/TTXVN

Theo Tổng thư ký Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) Arsenio Dominguez, những sự cố như vụ chìm tàu Rubymar và vụ tấn công tàu True Confidence ở Biển Đỏ đe dọa nghiêm trọng an ninh, an toàn hàng hải và thương mại trên toàn cầu nói chung và ở các quốc gia trong khu vực nói riêng.

Trong cuộc trao đổi với phóng viên TTXVN tại trụ sở IMO ở London ngày 6/4, Tổng thư ký Arsenio Dominguez khẳng định những sự cố như vậy tác động sâu rộng tới kinh tế thế giới, đe dọa trực tiếp chuỗi cung ứng toàn cầu khi gián đoạn vận tải container làm chậm việc giao hàng, tăng chi phí và lạm phát, gây ảnh hưởng tới an ninh năng lượng và an ninh lương thực.

Tổng thư ký IMO cho biết tác động đầu tiên của các cuộc tấn công ở Biển Đỏ là sự an toàn của các thuyền viên, khẳng định  mối quan tâm hàng đầu của tổ chức là đảm bảo sức khỏe và tính mạng của các thuyền viên, những người làm việc để đảm bảo dòng chảy thương mại toàn cầu.

Ngoài ra, các cuộc tấn công ở Biển Đỏ gây tác động tiêu cực tới thương mại và kinh tế toàn cầu, khi vận tải biển chiếm hơn 80% tổng khối lượng thương mại hàng hóa. Các cuộc tấn công khiến các tàu hàng phải chuyển tuyến, đi vòng qua Mũi Hảo Vọng ở Nam Phi, làm tăng cước vận chuyển, đồng thời tăng lượng khí thải từ các tàu phải di chuyển trên các tuyến đường dài hơn, trong khi IMO đang nỗ lực để giảm lượng phát thải này.

Về tác động đến môi trường, Tổng thư ký Dominguez chỉ ra rằng sự cố tàu Rubymar chở phân bón bị chìm vào đầu tháng Ba vừa qua sau khi bị tấn công vào ngày 18/2 ảnh hưởng tiêu cực tới môi trường biển, đồng thời gây nguy hiểm hàng hải cho các tàu hoạt động trong khu vực.

IMO đã phối hợp với các cơ quan Liên hợp quốc như Văn phòng Điều phối các vấn đề nhân đạo LHQ (UN OCHA), Chương trình môi trường LHQ (UNEP), Đơn vị môi trường chung UNEP-OCHA và Cơ quan hỗ trợ khẩn cấp ở Biển Đỏ và Vịnh Aden (EMERSGA), để hỗ trợ kỹ thuật và triển khai nhóm chuyên gia đến Aden để hỗ trợ chính phủ Yemen trong trường hợp xảy ra sự cố tràn nhiên liệu hoặc hàng hóa từ tàu.

Nhằm hỗ trợ việc bảo vệ thủy thủ đoàn trước những sự cố như True Confidence, IMO cũng sử dụng một số biện pháp đã được tổ chức áp dụng hơn 10 năm trước để chống cướp biển ngoài khơi Somalia ở Vịnh Aden, đồng thời thu thập kinh nghiệm và chuyên môn nhằm đánh giá, sửa đổi hướng dẫn của tổ chức về an toàn cho thuyền viên.

Tổng thư ký IMO cho biết tổ chức đang theo dõi chặt chẽ những diễn biến ở Biển Đỏ và thực hiện các biện pháp ngoại giao và đối thoại với tất cả các bên liên quan nhằm đảm bảo các thuyền viên, tàu và hàng hóa được bảo vệ. IMO cũng tích cực phối hợp với các quốc gia thành viên và các cơ quan LHQ và các đại diện trong ngành hàng hải để thu thập kinh nghiệm và chuyên môn nhằm giải quyết những thách thức từ cuộc xung đột ở Biển Đỏ.

Tổng thư ký Dominguez nhấn mạnh IMO là diễn đàn quan trọng  tập hợp các bên liên quan, bao gồm các chính phủ, đối tác và các cơ quan LHQ để chia sẻ thông tin, tìm giải pháp và hỗ trợ khi cần thiết, đặc biệt là những hỗ trợ lâu dài để xây dựng năng lực cho các cơ quan khu vực và quốc gia nhằm tăng cường an ninh hàng hải ở Biển Đỏ, thông qua luật pháp, chiến lược an ninh hàng hải và mạng lưới chia sẻ thông tin.

Tổng thư ký Dominguez cho biết 2024 là năm IMO kỷ niệm những thành tựu về an toàn, với chủ đề “định hướng an toàn trong tương lai trước tiên”, đặc biệt là an toàn của thuyền viên, những người đóng vai trò là động cơ của giao thương và vận tải biển.

Ông cho rằng khẩu hiệu của IMO được ông chọn cách đây không lâu là “không vận tải biển, không có mua sắm” cần được mở rộng thành “không thủy thủ đoàn, không có vận tải biển và mua sắm”, để truyền tải tới công chúng tầm quan trọng không chỉ của vận tải biển mà của cả việc bảo vệ thuyền viên trên toàn thế giới.