Chiến lược xanh hóa của New Delhi: Gắn trợ cấp với lộ trình bắt buộc sử dụng xe điện

Chính quyền thủ đô New Delhi của Ấn Độ đang triển khai một trong những chính sách phát triển xe điện (EV) tham vọng nhất cả nước, với mục tiêu đưa phần lớn phương tiện đăng ký mới trở thành xe điện vào năm 2027. Chính sách này được kỳ vọng sẽ góp phần cải thiện chất lượng không khí tại một trong những thành phố ô nhiễm nhất thế giới, song cũng đặt ra thách thức lớn về hạ tầng sạc và hệ thống điện.

Theo chính sách có hiệu lực từ ngày 1/7, New Delhi sẽ không cấm các phương tiện chạy xăng, dầu đang lưu hành, nhưng sẽ từng bước loại bỏ việc đăng ký mới đối với một số dòng xe sử dụng động cơ đốt trong. Cụ thể, từ năm 2027, toàn bộ xe ba bánh và xe tải cỡ nhỏ đăng ký mới sẽ phải là xe điện. Đến năm 2028, quy định này sẽ được mở rộng sang xe hai bánh – nhóm phương tiện hiện chiếm gần 70% tổng số xe lưu thông tại thành phố.

Hiện xe điện mới chỉ chiếm khoảng 5% trong tổng số 8,7 triệu phương tiện đăng ký tại New Delhi. Tuy nhiên, số lượng xe điện đang tăng nhanh, với hơn 100.000 xe được đăng ký trong năm qua, chủ yếu là xe hai bánh và ba bánh. Trong giai đoạn đầu, ô tô chạy xăng và xe tải cỡ lớn vẫn được phép đăng ký mới.

Chính quyền New Delhi dự kiến chi khoảng 150 tỷ rupee (1,5 tỷ USD) để triển khai chương trình. Theo đó, người dân mua xe điện có thể nhận khoản hỗ trợ tối đa 50.000 rupee (522 USD), trong khi chủ sở hữu phương tiện chạy xăng, dầu cũ được hỗ trợ tới 100.000 rupee (1.044 USD) nếu thanh lý xe cũ.

Ngoài các khoản trợ cấp, chính sách mới còn miễn hoặc giảm phí đăng ký, một số loại thuế đường bộ, đồng thời khuyến khích người dân thay thế xe sử dụng nhiên liệu hóa thạch và mở rộng mạng lưới trạm sạc. Ông Jaideep Saraswat, phụ trách chương trình điện sạch và giao thông điện hóa của Quỹ Vasudha, nhận định đây là một trong những chính sách phát triển xe điện tham vọng nhất tại Ấn Độ. Theo ông, việc đưa ra lộ trình cụ thể sẽ phát đi tín hiệu rõ ràng tới các hãng sản xuất ô tô cũng như người tiêu dùng rằng quá trình chuyển đổi sang xe điện là xu hướng tất yếu.

Trước New Delhi, nhiều bang như Maharashtra, Karnataka, Telangana và Tamil Nadu cũng đã triển khai các chính sách ưu đãi nhằm khuyến khích phát triển xe điện và đầu tư hạ tầng sạc. Tuy nhiên, New Delhi là địa phương đầu tiên đặt mục tiêu từng bước chấm dứt đăng ký mới đối với một số phương tiện chạy xăng, dầu.

Ô nhiễm không khí nghiêm trọng tại New Delhi thường xuyên khiến chính quyền phải đóng cửa trường học, tạm dừng hoạt động xây dựng và áp dụng các biện pháp khẩn cấp, đặc biệt trong mùa Đông. Bà Ruchita Shah, chuyên gia phân tích của tổ chức nghiên cứu năng lượng Ember, cho biết New Delhi từ lâu đã đi đầu trong các giải pháp năng lượng sạch, từng chuyển đổi sang sử dụng khí thiên nhiên nén (CNG) nhằm giảm ô nhiễm.

Trong năm tài chính 2026, xe điện chiếm khoảng 12,7% doanh số bán xe mới tại New Delhi, cao hơn đáng kể so với mức trung bình toàn quốc là 8,3%. Theo bà Shah, điểm nổi bật của chính sách mới là gắn các khoản trợ cấp với lộ trình bắt buộc, theo đó một số loại xe sử dụng động cơ đốt trong sẽ không còn được đăng ký mới sau các mốc thời gian đã quy định.

Ông Sunil Dahiya, nhà sáng lập tổ chức nghiên cứu môi trường Envirocatalyst, cho rằng việc chuyển sang các phương tiện sạch hơn sẽ góp phần giảm đáng kể mức độ người dân tiếp xúc với khí thải giao thông. Tuy nhiên, ông lưu ý hiệu quả sẽ chưa thể phát huy ngay do các phương tiện chạy xăng, dầu và CNG hiện nay vẫn sẽ tiếp tục lưu thông trong nhiều năm tới.

Bên cạnh đó, nhiều người dân vẫn còn tâm lý e ngại. Anh Siddhant Jha, một kỹ sư phần mềm tại phía Bắc New Delhi, bày tỏ lo ngại về độ bền của xe điện so với xe truyền thống, đặc biệt là rủi ro hư hỏng hệ thống điện do tình trạng ngập lụt thường xuyên vào mùa mưa. Ngoài ra, việc thiếu hụt hạ tầng sạc công cộng cũng khiến người dùng đắn đo trong việc từ bỏ xe xăng.